An ninh nhân dân Việt Nam – 80 năm hiện thực hóa khát vọng bình yên

An ninh nhân dân là lực lượng trọng yếu, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Ra đời trong những ngày Cách mạng tháng Tám sục sôi, trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành (1946–2026), lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam, bằng lòng kiên trung, bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng, đã viết nên những trang sử vẻ vang trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn cuộc sống bình yên của nhân dân

Từ những ngày đầu đầy gian khó

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa mới ra đời phải đương đầu với muôn vàn khó khăn, thử thách: “giặc đói”, “giặc dốt”, đặc biệt là “thù trong, giặc ngoài”.

Từ cuối tháng 8/1945, dưới danh nghĩa quân Đồng Minh vào làm nhiệm vụ giải giáp quân đội phát xít Nhật, 20 vạn quân Trung Hoa dân quốc cùng các phần tử đặc vụ, phản động lưu vong trong các tổ chức “Việt Nam Quốc dân Đảng”, “Việt Nam Cách mạng đồng minh hội” kéo vào miền Bắc nước ta với mưu đồ tiêu diệt Đảng, lật đổ chính quyền cách mạng non trẻ. Ở miền Nam 1,5 vạn quân Anh vào, hậu thuẫn thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta lần thứ hai. Tình thế đất nước như “ngàn cân treo sợi tóc”.

Để bảo vệ chính quyền và thành quả cách mạng, lực lượng An ninh nhân dân đã nhanh chóng củng cố về tổ chức, đẩy mạnh cuộc đấu tranh trấn áp phản cách mạng, chủ động tiến công và bóc gỡ nhiều tổ chức phản động của Bạch Thái Tòng ở Hải Phòng; triệt phá sào huyệt của Việt Nam Quốc dân Đảng ở nhà số 2, phố Công Bình, thị xã Phủ Lý, tỉnh Hà Nam; tiêu diệt lực lượng phản động “Đại Việt Duy dân” do Lý Đông A cầm đầu, đập tan âm mưu đánh chiếm chính quyền tỉnh Hòa Bình.

Đặc biệt, ngày 12/7/1946, lực lượng an ninh đã chỉ đạo trinh sát, bí mật, bất ngờ đột nhập vào trụ sở số 132 Đuyvinhô (nay là phố Bùi Thị Xuân, Hà Nội) bắt nhiều phần tử phản động, thu nhiều tài liệu, chứng cứ, kịp thời triệt phá thành công vụ án ở số 7 phố Ôn Như Hầu (nay là phố Nguyễn Gia Thiều, Hà Nội), vây quét 40 trụ sở của Quốc dân Đảng ở Hà Nội, bắt gần 100 tên phản động, trong đó có những phần tử đầu sỏ như Phan Kích Nam, Nghiêm Kế Tổ, Đỗ Đình Đạo,... đập tan âm mưu và hoạt động của thực dân Pháp câu kết với lực lượng phản động, tay sai âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng non trẻ.

Thành công này không chỉ bảo vệ thành quả Cách mạng Tháng Tám mà còn khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của lực lượng An ninh nhân dân.

Tổng Bí thư Trường Chinh đánh giá: “Những vụ khám bắt trên đây có một tác dụng vô cùng quan trọng, nó lột mặt nạ bọn phản động bên trong, tay sai của bọn phản động bên ngoài, làm cho quốc dân luôn luôn tỉnh táo để khỏi mắc hợm bọn Việt gian đội lốt cách mạng để ủng hộ Chính phủ diệt trừ chúng”^[1]. Chiến công ngày 12/7/1946 đánh dấu Ngày truyền thống của lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam.

Đội Trinh sát đặc biệt, Sở Công an Bắc Bộ - lực lượng trực tiếp điều tra khám phá tổ chức phản động Quốc dân Đảng tại số 7 phố Ôn Như Hầu, Hà Nội, ngày 12/7/1946

Trở thành “Lá chắn thép” bảo vệ độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, giữ gìn bình cho Tổ quốc

Trong suốt 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, lực lượng an ninh nhân dân đã trở thành tấm lá chắn bảo vệ các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, bảo vệ cơ quan, kho tàng, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân; theo dõi và đuổi các đối tượng có nguy hại cho an ninh ra khỏi khu vực chiến sự có thể xảy ra, bắt đưa đi an trí những đối tượng xét thấy nguy hại cho cuộc kháng chiến; bảo vệ bí mật quân sự, đồng thời tăng cường công tác nắm tình hình địch; giữ gìn an ninh, trật tự ở những vùng nông thôn hậu phương.

Những chiến công từ Hà Nội – trận mở đầu then chốt trong 60 ngày đêm đến Việt Bắc Thu Đông năm 1947, Biên Giới năm 1950 đều có đóng góp quan trọng của lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam.

Bám nắm địch, biến hậu phương địch thành tiền phương tác chiến; tích cực tham gia phong trào phá tề, trừ gian, làm tan rã hàng ngàn hội tề phản động, làm tốt nhiệm vụ phòng gian, trừ gian, bảo vệ vững chắc vùng tự do, các khu du kích, căn cứ địa cách mạng, các cơ quan của Đảng và Chính phủ.

Trong chiến cuộc Đông Xuân 1953 - 1954, đỉnh cao là chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, lực lượng An ninh nhân dân đã đập tan âm mưu, hoạt động của tình báo, gián điệp và phản động tay sai, góp phần bảo vệ bí mật chiến dịch đến giờ phút nổ súng; bảo vệ các cuộc hành quân, trú quân của bộ đội, dân công, bảo vệ kho tàng, bảo vệ lực lượng vũ trang.

Suốt quá trình diễn ra chiến dịch, lực lượng an ninh nhân dân đã làm tốt công tác nắm tình hình, bảo vệ các lực lượng ở tiền tuyến, bảo vệ bí mật các kế hoạch quân sự, vận chuyển. Đến ngày 06/12/1953, khi Trung ương Đảng quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ, công tác bảo vệ cơ quan chỉ huy chiến dịch, bảo vệ kho tàng; bảo vệ quân đội hành quân, trú quân; bảo vệ dân công cùng tuyến hành quân vận chuyển lương thực của từng đoàn xe thồ, bảo vệ bí mật trong vận chuyển và kéo pháo... được tăng cường; góp phần vào chiến thắng lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu ở Điện Biên Phủ.

Thực dân Pháp thất bại, song đế quốc Mỹ “thay chân” xâm lược Việt Nam, âm mưu biến miền nam Việt Nam thành thuộc địa kiểu mới. Dân tộc Việt Nam lại phải cầm súng chiến đấu, lực lượng An ninh nhân dân tiếp tục gánh vác sứ mệnh lịch sử đầy khó khăn, phức tạp gấp ngàn lần so với giai đoạn trước đó. Chiến tranh kéo dài hơn, kẻ thù hùng mạnh với nhiều âm mưu nham hiểm và xảo quyệt hơn.

Ngày 01/6/1954, Mỹ đưa Đại tá Lansdale cầm đầu toán tình báo CIA đến Sài Gòn với chiêu bài “giúp đỡ người Việt” trong việc huấn luyện chống chiến tranh du kích.

Ngày 13/6/1954, Mỹ dựng nên chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm. Ngày 08/8/1954, Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ quyết định tiến hành kế hoạch thôn tính miền Nam Việt Nam. Mỹ ồ ạt đưa hàng trăm cố vấn quân sự, tình báo, gián điệp vào miền Nam Việt Nam; vừa sử dụng hỏa lực mạnh, vừa triển khai các mũi chiến tranh gián điệp, chiến tranh tâm lý, chiến tranh thông tin, chiến tranh tràn ngập lãnh thổ…

Một đơn vị An ninh nhân dân tập luyện đội ngũ  (Ảnh Tất Đạt)

Song với tinh thần “không có gì quý hơn độc lập tự do”, lực lượng An ninh nhân dân đã kiên trì bám đất, bám dân, diệt ác, phá kìm, đấu tranh kiên cường chống lại cuộc chiến tranh bình định, chiến tranh tâm lý, các hoạt động chiêu hồi, tình báo của địch.

Giai đoạn 1961 - 1965, lực lượng An ninh miền Nam đã khám phá 458 vụ nội gián; phát động 19.463.606 lượt quần chúng đứng lên đấu tranh, phá 4.248 ấp chiến lược, 10 khu trù mật ở 87 xã, giải phóng hàng chục vạn dân.

Giai đoạn 1965 -1968, lực lượng An ninh nhân dân đã phát hiện, đón bắt 26 toán gồm 142 tên gián điệp biệt kích, thu nhiều vũ khí, phương tiện hoạt động^[2].

Giai đoạn 1969-1973, lực lượng an ninh toàn miền đẩy hoạt động trên các chiến trường, cùng quân và dân miền Nam đánh bại kế hoạch “tràn ngập lãnh thổ”, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Ở miền Bắc, những kết quả trong công tác bảo vệ an ninh chính trị và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội đã góp phần tích cực vào công cuộc khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế ở miền Bắc, dốc sức chi viện miền Nam đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ và tay sai. Trong khói lửa chiến tranh, hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ An ninh nhân dân đã kiên cường anh dũng chiến đấu và hy sinh thầm lặng, góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975, đưa non sông thu về một mối.

Đất nước hòa bình, đổi mới và hội nhập, trận tuyến của lực lượng An ninh nhân dân “không tiếng súng” nhưng lại vô cùng cam go bởi âm mưu “Diễn biến hóa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch. Lực lượng an ninh trở thành lá chắn vững chắc, “thanh bảo kiếm” sắc bén để bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ chính trị, sẵn sàng “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”; “vì an ninh Tổ quốc, vì hạnh phúc nhân dân”.

Trong gian khó, hiểm nguy, các lực lượng an ninh nhân dân dám kiên quyết, trực diện đấu tranh với các loại tội phạm, hoạt động khủng bố, gián điệp, tội phạm công nghệ cao, an ninh mạng, an ninh kinh tế, an ninh phi truyền thống diễn biến ngày càng phức tạp.

Không ngừng đổi mới tư duy, chủ động nắm chắc tình hình từ cơ sở, từ sớm, từ xa, từ ngoài lãnh thổ quốc gia; triển khai quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ, kịp thời phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn có hiệu quả âm mưu và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, các tổ chức chính trị đối lập lợi dụng vấn đề tôn giáo, dân tộc để hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước ta...

Thành công của lực lượng An ninh nhân dân trong đấu tranh vô hiệu hóa các chiến dịch phá hoại tư tưởng của địch như “Chuyển lửa về quê nhà”, “Góp gió thành bão”, “Chuyển ngọn nến dân chủ về quê hương”; đập tan các cuộc hành quân “Đông tiến” của tổ chức phản động “Mặt trận Quốc gia thống nhất giải phóng Việt Nam” do Hoàng Cơ Minh cầm đầu, bắt sống 105 tên; đấu tranh làm thất bại âm mưu của các tổ chức phản động như “Đảng nhân dân hành động Việt Nam” do Nguyễn Sỹ Bình cầm đầu, “Chính phủ Việt Nam tự do” do Nguyễn Hữu Chánh cầm đầu; bóc gỡ hàng nghìn đối tượng FULRO, “Tin lành Đề ga”, tà đạo “Hà Mòn” ở Tây Nguyên…

Thành công từ việc trấn áp các vụ bạo loạn ở Tây Nguyên các năm 2001, 2004, 2008, 2021; Mường Nhé (Điện Biên) năm 2011; Hà Tĩnh năm 2016; Bình Thuận năm 2018... minh chứng cho những nỗ lực viết tiếp truyền thống vẻ vang của lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam thời kỳ đổi mới.

Trước bối cảnh tình hình hiện nay, nhiều thách thức đặt ra đối với an ninh quốc gia Việt Nam[3]: thách thức từ môi trường an ninh bên ngoài với công cuộc bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc, bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ khi chủ nghĩa cường quyền nước lớn, chủ nghĩa dân tộc cực đoan, dân tủy, tư tưởng cực hữu diễn biến phức tạp; thách thức từ nguy cơ mất an ninh chính trị nội bộ; từ âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch; nguy cơ từ kỷ nguyên công nghệ số khiến cho cuộc đấu tranh phòng chống các loại tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến an ninh quốc gia như gián điệp, khủng bố, tội phạm công nghệ cao, an ninh mạng và các hoạt động xâm phạm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng...

Nhận diện sự phức tạp của tình hình để càng thấy rõ vị trí, vai trò của lực lượng An Ninh nhân dân Việt Nam đối với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân. Vì vậy, kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân là dịp để tri ân các thế hệ cán bộ, chiến sĩ An ninh nhân dân đã chiến đấu, cống hiến và hy sinh vì sự nghiệp vẻ vang của Đảng, Nhà nước, giữ bình yên cho nhân dân, tạo lập môi trường an ninh, an toàn để đất nước phát triển thịnh vượng; đồng thời củng cố thêm niềm tin, lòng tự hào về truyền thống vẻ vang của lực lượng An ninh luôn “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”.