Từ những chuyến xe “chào thua” đến bể nước sạch giữa lưng núi
Bản Lùng Doóc nằm trên những sườn núi cao của xã Thanh Thủy. Con đường dẫn vào bản dốc, hẹp, nhiều đoạn trơn trượt, khiến việc vận chuyển vật liệu phục vụ xây dựng trở thành một trong những thử thách đầu tiên với đội hình Mùa Hè Xanh “Màu áo Tự hào Quản trị 2026”. Nhưng khó khăn lớn hơn nằm ở chính câu chuyện đời sống của người dân. Trước khi công trình được triển khai, các hộ dân Dao, Tày tại Lùng Doóc chủ yếu sử dụng nguồn nước từ khe suối. Hệ thống dẫn nước còn đơn sơ, thường xuyên thiếu hụt vào mùa khô và không đảm bảo vệ sinh khi mưa lũ.
Trong những ngày đầu khảo sát, đội trưởng Vũ Đăng Dương - Phó Bí thư Liên chi Đoàn khoa Quản trị, Trưởng Ban Tổ chức chiến dịch - nhận thấy nhu cầu về một nguồn nước ổn định là mong mỏi thiết thực của bà con. “Một bể nước sạch đã được chúng tôi xác định không chỉ là công trình trọng điểm trong chiến dịch, mà là mệnh lệnh từ trái tim”, anh Dương chia sẻ. Từ khảo sát địa hình, đội hình tình nguyện tiến hành đo đạc, lựa chọn vị trí và thiết kế bể nước. Tuy nhiên, bản vẽ chỉ là bước đầu. Đường vào bản quá khó khăn khiến xe tải không thể vận chuyển vật liệu đến tận nơi. Đoàn viên, thanh niên địa phương, chiến sĩ Đội sản xuất số 7 (Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 313), cùng người dân trong bản đã phối hợp tạo thành những “dây chuyền” vận chuyển đặc biệt. Bao xi măng, xô cát, từng viên đá được chuyền tay, vác trên vai hoặc chở bằng xe máy qua những khúc cua tay áo. Dưới cái nắng gắt của mùa hè miền núi, những chiếc áo tình nguyện nhanh chóng thấm đẫm mồ hôi. Người đào móng, người trộn hồ, người vận chuyển vật liệu, người xây trát... Không khí thi công rộn ràng giữa những triền núi.
Sau gần chục ngày, công trình bể nước sạch dung tích 20m³ hoàn thành tại bản Lùng Doóc. Bể được xây dựng bằng bê tông cốt thép, tích hợp hệ thống lọc thô và kết nối với nguồn nước khe tự nhiên từ đỉnh núi bằng hệ thống ống dẫn HDPE chịu lực. Nguồn nước từ khe núi cao được dẫn về bể tập trung để lắng, lọc, đồng thời tạo áp lực tự chảy ổn định phục vụ sinh hoạt của người dân.
Ngày khánh thành, người dân trong bản tập trung từ sớm. Niềm vui hiện rõ trên khuôn mặt bà con và những sinh viên đã cùng nhau biến bản thiết kế thành công trình giữa lưng núi.
Thôn Nậm Ngặt khoác lên tấm áo mới
Nếu Lùng Doóc cần một nguồn nước ổn định thì tại thôn Nậm Ngặt, bài toán đặt ra là ánh sáng cho những cung đường nằm sát biên giới. Trước đây, khi mặt trời khuất sau dãy núi, nhiều đoạn đường ở Nậm Ngặt chìm vào bóng tối. Việc đi lại của người dân cũng như công tác tuần tra, kiểm soát khu vực đường biên, mốc giới của bộ đội biên phòng và lực lượng dân quân gặp không ít khó khăn. Từ thực tế đó, đội hình Mùa Hè Xanh triển khai công trình “Thắp sáng đường biên”, lắp đặt 20 cột đèn tại tuyến đường chính và những khu vực trọng điểm của thôn. Hệ thống sử dụng đèn LED năng lượng mặt trời công suất 300W, có khả năng tự động bật khi trời tối và tắt, sạc pin khi trời sáng. Cột đèn được làm bằng thép mạ kẽm, có khả năng chịu lực và thích ứng với điều kiện thời tiết khắc nghiệt vùng cao. Không phụ thuộc vào lưới điện quốc gia, hệ thống vừa giảm chi phí vận hành lâu dài, vừa hướng tới giải pháp sử dụng năng lượng bền vững, thân thiện với môi trường.
Khi những ngọn đèn đầu tiên bật sáng, diện mạo Nậm Ngặt thay đổi rõ rệt. Những đoạn đường đèo dốc trước đây khó quan sát vào ban đêm nay đã được chiếu sáng, phục vụ sinh hoạt của 20 hộ dân trong thôn. Theo anh Vũ Đăng Dương, công trình không chỉ giúp người dân đi lại thuận tiện, góp phần bảo đảm an ninh trật tự mà còn hỗ trợ lực lượng bộ đội biên phòng và dân quân trong công tác tuần tra, kiểm soát khu vực đường biên, mốc giới vào ban đêm.
Ảnh 1. “Áo xanh” tham gia thực hiện công trình “Thắp sáng đường biên” ở Nậm Ngặt.
Đằng sau những công trình ấy là những ngày lao động không ngơi nghỉ của các “thợ áo xanh”. Lê Khánh Linh - sinh viên khoa Quản trị Kinh doanh - nhớ những buổi mưa rào, cả đội phải cùng nhau ôm bạt che móng bể nước ở Lùng Doóc; những ngày nắng gắt, từng ca thay nhau vác xi măng, tay chân lấm đầy bùn đất nhưng tiếng cười, tiếng hát vẫn vang lên. Bà con cũng trở thành những người đồng hành đặc biệt. Thấy sinh viên làm việc vất vả, người dân mang những ấm chè xanh, củ khoai nướng ra tận công trường rồi cùng xắn tay gánh đá, xách nước. “Đêm công trình thắp sáng đường biên hoàn thành, nhìn mấy em nhỏ trong thôn chạy nhảy dưới ánh đèn điện, tôi xúc động rơi nước mắt”, Linh chia sẻ.
Mang công trình lên bản, mang bài học trở về
Với 70 sinh viên tình nguyện từ Thủ đô, Mùa Hè Xanh 2026 tại Thanh Thủy không chỉ được đo bằng số công trình hoàn thành. Hành trình đến miền biên viễn còn mở ra một “lớp học” đặc biệt, nơi những người trẻ được trực tiếp trải nghiệm, quan sát và hiểu hơn về lịch sử, con người cũng như cuộc sống nơi địa đầu Tổ quốc. Trong chiến dịch, các sinh viên đã đến những địa chỉ đỏ như Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, Điểm cao 469, Hang Dơi..., qua đó hiểu hơn về những mất mát, hy sinh của các thế hệ đi trước và giá trị của hòa bình, độc lập.
Song song với các công trình cộng đồng, đội hình còn tổ chức những giờ học tiếng Anh giao tiếp, hướng dẫn trẻ em tiếp cận trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ năng số; hỗ trợ người dân sử dụng các dịch vụ công trực tuyến và tiếp cận chuyển đổi số. Lần đầu tham gia Mùa Hè Xanh và cũng là lần đầu đặt chân đến miền biên viễn, Lê Khánh Linh cho biết những trải nghiệm tại Vị Xuyên khiến cô cảm nhận sâu sắc hơn về hai tiếng “Tổ quốc”. Đứng trước hàng nghìn phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, tại những điểm cao từng ghi dấu chiến tranh, người trẻ càng thấm thía giá trị của từng tấc đất biên cương. Với Ngọc Diệp - thành viên tham gia dạy học và tổ chức sinh hoạt hè cho thiếu nhi - ký ức về chuyến đi lại gắn với những tiếng cười trong trẻo, vẻ rụt rè của các em nhỏ trong buổi đầu gặp gỡ, những bức tranh ngộ nghĩnh và tình quân dân nơi biên thùy. “Chuyến đi đến vùng đất biên cương lịch sử Vị Xuyên không chỉ giúp mình trưởng thành hơn trong kỹ năng sống, mà còn thắp sáng trong lòng mình ngọn lửa yêu thương, tinh thần trách nhiệm và lòng biết ơn sâu sắc đối với cộng đồng”, Diệp nói. Theo đội trưởng Vũ Đăng Dương, sự kết hợp giữa các phần việc hỗ trợ cộng đồng với hoạt động tri ân, hướng về nguồn cội đã tạo nên giá trị riêng cho chiến dịch. “Chuyến đi không chỉ mang lại giá trị thiết thực cho người dân bản địa mà còn trở thành trường học thực tiễn vô giá, giúp giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lý tưởng sống và thắp sáng tinh thần cống hiến cho mỗi sinh viên”, anh Dương chia sẻ.
Ảnh 2. Lớp học về tiếng Anh giao tiếp của sinh viên tình nguyện tại xã Thanh Thủy.
Từ những giọt nước được dẫn về bản làng, những ngọn đèn được thắp sáng trên đường biên đến những giờ học và hoạt động đồng hành cùng người dân, dấu chân của 70 sinh viên tình nguyện đã để lại những giá trị thiết thực nơi miền biên viễn. Nhưng có lẽ, điều ở lại lâu hơn cả những công trình hữu hình là sự trưởng thành trong mỗi người trẻ sau hành trình: biết trân trọng những gì đang có, hiểu hơn về sự hy sinh của các thế hệ đi trước và nhận ra rằng tinh thần cống hiến đôi khi bắt đầu từ những việc rất giản dị, thiết thực cho cộng đồng.
Nguồn: Báo Tiền phong
