Bổ sung lý luận về đường lối đổi mới vào nền tảng tư tưởng của Đảng cộng sản Việt Nam: Ý nghĩa và yêu cầu đặt ra

          Sau 40 năm đổi mới, lý luận về đường lối đổi mới đã được thực tiễn chứng minh là nhân tố quan trọng làm nên những thành tựu có ý nghĩa lịch sử của đất nước. Việc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV bổ sung nội dung này vào nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ khẳng định tầm vóc của sự nghiệp đổi mới, mà còn tạo cơ sở lý luận vững chắc để đất nước tiếp tục phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.         

          Hoàn thiện nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời làm phong phú thêm kho tàng lý luận của Đảng trong điều kiện lịch sử mới

          Nếu trước đây nền tảng tư tưởng của Đảng được khẳng định nhất quán là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, thì nay, trên cơ sở tổng kết thực tiễn đổi mới, Đảng đã bước thêm một bước trong tự ý thức lý luận khi nâng tầm lý luận về đường lối đổi mới thành một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng. Đại hội XIII từng đánh giá: “Tư duy lý luận của Đảng có bước phát triển. Hệ thống lý luận về đường lối đổi mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam tiếp tục được bổ sung, phát triển. Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận được đẩy mạnh, góp phần cung cấp các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng”[1]. Kế thừa tinh thần đó, Đại hội XIV tiếp tục khẳng định đường lối đổi mới là hoàn toàn đúng đắn, đồng thời xác lập rõ hơn nội hàm lý luận của đường lối này với các trụ cột nền tảng của mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam[2]. Điều đó cho thấy kho tàng lý luận của Đảng đã được làm giàu không phải bằng sự cộng gộp cơ học, mà bằng chính quá trình phát triển nội sinh của tư duy lý luận trên nền tảng kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

          Củng cố sự thống nhất tư tưởng trong Đảng, tăng cường đồng thuận xã hội và nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

          Trong thực tiễn lãnh đạo cách mạng, lý luận chỉ thực sự phát huy vai trò khi nó trở thành cơ sở thống nhất nhận thức, thống nhất ý chí và thống nhất hành động. Việc xác lập rõ vị trí của lý luận về đường lối đổi mới trong cấu trúc nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ giúp khắc phục cách hiểu giản đơn, tản mạn hoặc phiến diện về đổi mới; đồng thời tạo cơ sở nhận thức thống nhất hơn về mô hình phát triển, về các mục tiêu chiến lược và về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Văn kiện Đại hội XIV nêu rõ: “Đường lối đổi mới của chúng ta xác định rõ Nhân dân là trung tâm, là chủ thể của sự nghiệp cách mạng; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; nhất quán xây dựng và hoàn thiện 3 trụ cột nền tảng...”[3]. Khi những nội dung ấy được nâng lên thành thành tố của nền tảng tư tưởng, chúng không chỉ có ý nghĩa học thuật, mà còn trở thành căn cứ chính trị - tư tưởng để nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với đường lối đổi mới. Nói cách khác, đây cũng là một bước tăng cường “sức đề kháng” tư tưởng của Đảng và xã hội trước các luận điệu xuyên tạc, phủ nhận thành tựu đổi mới, hoặc tách rời đổi mới khỏi định hướng xã hội chủ nghĩa.  

          Cơ sở lý luận trực tiếp cho việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

          Đại hội XIII đã khẳng định rất rõ, công tác nghiên cứu lý luận “góp phần cung cấp các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng”[4]. Trên cơ sở đó, Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục cụ thể hóa những định hướng lớn của giai đoạn phát triển mới, như: “phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; phát triển văn hóa, con người là nền tảng; tăng cường quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên”[5]; đồng thời nhấn mạnh “khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực then chốt của tăng trưởng”[6]. Những định hướng đó cho thấy lý luận về đường lối đổi mới đã và đang được cụ thể hóa thành hệ quan điểm chỉ đạo trên từng lĩnh vực, từ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Vì vậy, bổ sung lý luận về đường lối đổi mới vào nền tảng tư tưởng của Đảng thực chất là tăng cường cơ sở khoa học cho việc xây dựng các quyết sách phát triển nhanh, bền vững, tự chủ, tự cường trong bối cảnh mới.  

          Ở một khía cạnh khác, chính việc bổ sung lý luận về đường lối đổi mới vào nền tảng tư tưởng của Đảng lại đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, làm rõ hơn nội hàm và tiếp tục phát triển lý luận này trước những vấn đề mới của thời đại và đất nước. Đây là hệ quả tất yếu, bởi khi một hệ thống lý luận đã được nâng lên vị trí nền tảng, thì yêu cầu đối với tính hệ thống, tính chặt chẽ, tính cập nhật và năng lực giải thích - định hướng của nó cũng cao hơn. Việc bổ sung lý luận về đường lối đổi mới vào nền tảng tư tưởng của Đảng đồng thời đặt ra cho công tác lý luận của Đảng những yêu cầu mới và những nhiệm vụ hết sức nặng nề. Việc tiếp tục phát triển lý luận về đường lối đổi mới đòi hỏi phải làm sáng rõ hơn những vấn đề mới do thời đại và thực tiễn đất nước đặt ra, từ vai trò trung tâm của phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường, vai trò trọng yếu của quốc phòng, an ninh, đối ngoại, đến động lực phát triển là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và vai trò nền tảng của văn hóa, con người. Điều đó có nghĩa là, từ nay, không thể dừng lại ở việc khẳng định vai trò của lý luận về đường lối đổi mới, mà phải tiếp tục làm sáng rõ hơn cấu trúc nội dung, phạm vi, các hợp phần, các nguyên tắc cốt lõi và các vấn đề mới cần bổ sung cho lý luận này trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển xanh, đổi mới sáng tạo, an ninh phi truyền thống, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

          Có thể khẳng định, ý nghĩa lớn nhất của việc bổ sung lý luận về đường lối đổi mới vào nền tảng tư tưởng của Đảng là ở chỗ nó vừa tổng kết được một chặng đường phát triển lý luận của Đảng, vừa mở ra một chân trời mới cho công tác lý luận trong thời kỳ phát triển mới. Nó góp phần hoàn thiện nền tảng tư tưởng của Đảng, làm giàu thêm kho tàng lý luận của Đảng; củng cố sự thống nhất tư tưởng trong Đảng và đồng thuận xã hội; tạo cơ sở lý luận cho việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách; đồng thời đặt ra yêu cầu phải tiếp tục phát triển lý luận trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn và chủ động giải đáp những vấn đề mới của đất nước và thời đại. Chính vì vậy, bổ sung lý luận về đường lối đổi mới vào nền tảng tư tưởng của Đảng còn là tiền đề tư tưởng - lý luận quan trọng để Đảng tiếp tục lãnh đạo đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.