Đại hội XIV của Đảng trước những chuyển động lớn của cục diện thế giới và yêu cầu phát triển mới của đất nước
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng được chuẩn bị trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục có những chuyển động sâu sắc, phức tạp và khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, lan rộng từ chính trị - an ninh sang kinh tế, công nghệ, chuỗi cung ứng, năng lượng và các nguồn lực chiến lược. Cùng với đó, các xung đột khu vực kéo dài, rủi ro địa - chính trị, biến đổi khí hậu và những thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp đến ổn định và phát triển toàn cầu.
Song song với những biến động đó, làn sóng phát triển khoa học - công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, đang làm thay đổi nhanh chóng mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị quốc gia. Xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, cạnh tranh về công nghệ lõi, nguồn nhân lực chất lượng cao và yêu cầu tự cường chiến lược ngày càng rõ nét, đòi hỏi các quốc gia phải điều chỉnh tư duy phát triển và nâng cao năng lực quản trị.
Trong nước, sau gần 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, hội nhập quốc tế sâu rộng, vị thế và uy tín quốc tế tiếp tục được củng cố. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy những yêu cầu phát triển mới đang đặt ra ngày càng rõ rệt: mô hình tăng trưởng cần chuyển mạnh theo chiều sâu; năng suất lao động, năng lực đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh của nền kinh tế cần được nâng lên; các vấn đề về phát triển bền vững, công bằng xã hội, an sinh và chất lượng sống của người dân đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện hơn.
Những yêu cầu đó đã và đang được Trung ương Đảng đặt ra trong nhiều nghị quyết, kết luận quan trọng thời gian gần đây, tập trung vào đổi mới mô hình phát triển, hoàn thiện thể chế, phát triển khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Trong bối cảnh ấy, Đại hội XIV của Đảng giữ vai trò đặc biệt quan trọng: không chỉ tổng kết một giai đoạn phát triển, mà còn định hình tư duy phát triển và lựa chọn những quyết sách chiến lược cho giai đoạn mới, tạo nền tảng đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững và vững vàng bước vào kỷ nguyên mới.
Phương châm hành động của Đại hội XIV của Đảng - hệ giá trị dẫn dắt phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới
Phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển” của Đại hội XIV không đơn thuần là một khẩu hiệu chính trị, mà là sự kết tinh của tư duy lý luận và tổng kết sâu sắc thực tiễn đổi mới. Đây là hệ giá trị hành động mang tính định hướng, phản ánh những yêu cầu cốt lõi đối với quá trình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
“Đoàn kết” và “dân chủ” nền tảng chính trị - xã hội của đồng thuận phát triển
Đoàn kết tiếp tục được khẳng định là nền tảng của mọi thắng lợi. Trong điều kiện mới, đoàn kết không chỉ là sự thống nhất trong nội bộ Đảng và hệ thống chính trị, mà còn là sự đồng thuận xã hội rộng rãi, là niềm tin của nhân dân đối với đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước. Không có đoàn kết và đồng thuận xã hội, các quyết sách cải cách lớn khó có thể được triển khai hiệu quả.
Dân chủ được đặt ở vị trí trung tâm của phương châm Đại hội XIV, thể hiện rõ quan điểm lấy con người làm chủ thể của phát triển. Phát huy dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực quan trọng để nâng cao chất lượng chính sách, tăng cường trách nhiệm giải trình và củng cố niềm tin xã hội. Dân chủ gắn chặt với pháp quyền, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân đi đôi với kỷ luật, kỷ cương trong quản lý xã hội.
“Kỷ cương” điều kiện bảo đảm hiệu lực lãnh đạo và năng lực thực thi
Việc Đại hội XIV nhấn mạnh kỷ cương cho thấy nhận thức rõ ràng về vai trò then chốt của khâu tổ chức thực hiện. Kỷ cương không chỉ là kỷ luật tổ chức, mà còn là kỷ cương trong thực thi quyền lực, trong trách nhiệm công vụ của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.
Từ góc nhìn chính sách, kỷ cương là điều kiện để khắc phục tình trạng trì trệ, né tránh trách nhiệm, “trên nóng, dưới lạnh” một trong những điểm nghẽn lớn đối với quản trị phát triển hiện nay. Chỉ khi kỷ cương được thực thi nghiêm minh, các chủ trương và quyết sách chiến lược của Đại hội XIV mới có thể đi vào cuộc sống một cách thực chất.
“Đột phá” lựa chọn chiến lược để vượt qua các điểm nghẽn phát triển
Điểm nhấn nổi bật trong phương châm của Đại hội XIV là yêu cầu đột phá. Đột phá được hiểu toàn diện: đột phá về tư duy phát triển, về thể chế, về mô hình tăng trưởng và về phương thức lãnh đạo, quản trị quốc gia. Đại hội XIV xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những đột phá chiến lược, tạo động lực mới cho tăng trưởng nhanh và bền vững.
Tuy nhiên, đột phá chỉ có thể trở thành hiện thực khi gắn liền với cải cách thể chế, tháo gỡ các rào cản pháp lý, cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh và phát huy tối đa nguồn lực con người. Đột phá vì vậy không chỉ là yêu cầu mang tính định hướng, mà còn là thước đo năng lực điều hành và quản trị quốc gia trong giai đoạn mới.
“Phát triển” nhanh và “bền vững” mục tiêu xuyên suốt và thước đo năng lực cầm quyền
Phát triển được xác định là mục tiêu xuyên suốt của Đại hội XIV, song không phải là phát triển bằng mọi giá. Phát triển phải gắn với bền vững, tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và bảo đảm an ninh con người. Mục tiêu phát triển được đặt trong tầm nhìn dài hạn: xây dựng đất nước hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc; vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Từ góc nhìn chính trị - chính sách, kết quả phát triển chính là thước đo cuối cùng của năng lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng trong kỷ nguyên mới.
Kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong bối cảnh mới
Tại Dự thảo văn kiện đại hội Đảng lần thứ XIV tiếp tục khẳng định yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh và mở rộng đối ngoại. Xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc được coi là nền tảng bền vững nhất của sức mạnh quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen.
Đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa tiếp tục được khẳng định, không chỉ nhằm giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, mà còn để mở rộng không gian phát triển, tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài cho sự nghiệp phát triển đất nước.
Có thể khẳng định, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng không chỉ là sự kiện tổng kết một giai đoạn phát triển, mà quan trọng hơn là Đại hội đã xác lập tư duy cầm quyền của Đảng và định hướng khung chính sách phát triển, qua đó mở ra lộ trình phát triển đất nước rõ ràng, nhất quán và bền vững cho giai đoạn mới. Phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển” là hệ giá trị hành động dẫn dắt toàn bộ quá trình tổ chức thực hiện các mục tiêu chiến lược trong kỷ nguyên mới. Thách thức lớn nhất sau Đại hội không nằm ở việc ban hành chủ trương, mà ở năng lực tổ chức thực hiện. Chính ở đó, tinh thần và giá trị của Đại hội XIV sẽ được kiểm chứng và chuyển hóa thành động lực phát triển thực chất, quyết định khả năng hiện thực hóa khát vọng xây dựng một Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.
