Để Đảng ta thực sự "mạnh" từ bên trong

Khi căn bệnh “gốc” trở thành mối nguy hại khôn lường với Đảng

Khi nói đến căn bệnh, thường là sự tấn công của những yếu tố bất lợi đã làm cho các thực thể bị suy giảm sức đề kháng, nghiêm trọng hơn có thể ảnh hưởng đến sự tồn tại. Lãnh tụ V.I. Lênin từng cảnh báo về tình trạng suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống, tha hóa và biến chất trong nội bộ Đảng cầm quyền rằng “kẻ thù nguy hiểm nhất của chúng ta chính là những kẻ từ bên trong, lợi dụng địa vị trong Đảng để mưu lợi cá nhân”[1], từ đó cảnh báo “đảng nào cũng có thể bị phá hoại nếu không nghiêm khắc với sự suy đồi của chính những người mang danh đảng viên”[2]. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng nhấn mạnh rằng “hiện nay điều đáng lo nhất là bệnh chủ nghĩa cá nhân… Nó làm hư hỏng cán bộ, làm giảm lòng tin của nhân dân với Đảng, làm mất đoàn kết”[3], Chủ tịch Hồ Chí Minh xem đây là “giặc nội xâm”, “giặc trong lòng” rất nguy hại với Đảng và sự tồn vong của chế độ ta. Biểu hiện cao nhất của sự suy thoái này là tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và "lợi ích nhóm".

Nhiệm kỳ qua, dù đạt được nhiều kết quả quan trọng trong phòng, chống các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và các biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ[4], góp phần vào xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh. Tuy nhiên, trước những vận động, biến đổi của tình hình thế giới và trong nước, trước biến đổi của đời sống kinh tế - chính trị Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhận định: “Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" trong nội bộ vẫn còn diễn biến phức tạp”[5] và “một bộ phận cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cấp cao thiếu tu duỡng, rèn luyện, không guơng mẫu.... phai nhạt lý tuởng, suy thoái về tu tuởng chính trị, đạo đức, lối sống, vi phạm kỷ luật đảng, vi phạm những điều đảng viên không đuợc làm, vi phạm pháp luật”[6]. Nguyên nhân cốt lõi là do cơ chế kiểm soát quyền lực còn bất cập, công tác đánh giá và sàng lọc cán bộ chưa hoàn thiện, cùng sự thiếu tu dưỡng, rèn luyện của một bộ phận người đứng đầu.

Bên cạnh đó, cơ chế sàng lọc thay thế cán bộ yếu kém không đủ năng lực, trình độ và đạo đức còn bộc lộ nhiều bất cập; nguyên tắc phê và tự phê bình có lúc có nơi còn làm chưa nghiêm túc. Việc đưa ra các tiêu chí và phương pháp đánh giá để sàng lọc, định hướng phát triển cán bộ hiện nay chưa thật cụ thể, chưa rõ ở các vị trí nên còn chung chung, khó phát hiện và sử dụng người đủ tài, đủ đức; Việc thực hiện siết chặt kỷ luật, kỷ cương, xử lý nhiều lúc, nhiều nơi còn chưa mang tính răn đe, nghiêm minh

Kiên quyết “phòng” và “chống” căn bệnh gốc để Đảng thực sự mạnh từ bên trong

Phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, cũng như ngăn chặn các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ là nhiệm vụ ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tổng thể công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.

Đại hội XIV của Đảng đề ra quan điểm “tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng. Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn, tự đổi mới để Đảng ta thật sự là đạo đức, là văn minh”[7], xem đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong nhiệm kỳ 2026 - 2030. Ngoài xây dựng Đảng toàn diện về đạo đức, về tổ chức, về chính trị thì lần đầu tiên Đảng ta nêu lên thành tố mới trong xây dựng Đảng đó là “xây dựng Đảng văn minh”. Đây là giá trị cốt lõi để Đảng ta thực sự tiêu biểu về trí tuệ về bản lĩnh và năng lực lãnh đạo đất nước, và để thực hiện quan điểm mà sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định“Đảng ta là đạo đức, là văn minh". Do đó, đẩy mạnh phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hóa trong cán bộ, đảng viên có ý nghĩa góp phần ngày càng làm cho Đảng ta thực sự trong sạch, vững mạnh, là điều kiện tiên quyết để Đảng thực sự mạnh, khỏe khoắn từ bên trong.

Thứ nhất, thực hiện hiệu quả giáo dục chính trị, lý tưởng và bản lĩnh cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên. Muốn vậy, trước hết phải đổi mới mạnh mẽ công tác giáo dục chính trị theo hướng thiết thực, cập nhật, gắn lý luận với những vấn đề mới nảy sinh trong thực tiễn từ đời sống chính trị xã hội; cần có kế hoạch thực hiện cam kết chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới, gắn chuẩn mực với tiêu chí đánh giá cụ thể, đưa các chuẩn mực ấy vào sinh hoạt chi bộ, đánh giá cán bộ, quy hoạch, bổ nhiệm, kiểm điểm, nêu gương và văn hóa công vụ; biến yêu cầu đạo đức thành thói quen chính trị và trách nhiệm nghề nghiệp; nâng cao năng lực tự bồi dưỡng để có khả năng “tự miễn dịch” trước thông tin xấu độc, sai trái trên không gian mạng.

Thứ hai, gắn xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị các cấp với trách nhiệm cấp ủy và người đứng đầu; đổi mới phương thức lãnh đạo toàn diện của cấp ủy;  Thực hiện nghiêm quy định gắn trách nhiệm người đứng đầu với các sai phạm của cán bộ, đảng viên thuộc thẩm quyền quản lý; phải có kế hoạch, giải pháp cụ thể trong đánh giá định kỳ và đột xuất nhằm tập trung xây dựng, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên, xem đây là giải pháp căn cơ để thực hiện hiệu quả giải pháp về “phòng” suy thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức và lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hóa trong cán bộ, đảng viên. Tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm túc các quy định đối với cán bộ, đảng viên[8].

Thứ ba, tăng cường kiểm soát quyền lực, siết chặt kỷ luật kỷ cương, đồng thời xử lý nghiêm minh những vi phạm. Thực tiễn cho thấy nơi nào quyền lực thiếu ràng buộc, thiếu minh bạch, thiếu trách nhiệm giải trình thì nơi đó rất dễ nảy sinh chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, lợi ích nhóm, tham nhũng, tiêu cực, từ đó dẫn đến suy thoái và “tự chuyển hóa”. Vì thế, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực trong toàn bộ quy trình công tác cán bộ, quản lý tài sản công, đầu tư công, mua sắm công, công tác thanh tra, kiểm tra, thi hành kỷ luật; đồng thời làm rõ trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu.

Bên cạnh đó thực hiện nghiêm quan điểm của Đảng “kiên quyết đấu tranh phòng, chống có hiệu quả những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, xét lại, giáo điều, bảo thủ, bè phái, cục bộ, những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" trong nội bộ”[9], “kịp thời chấn chỉnh những hành vi thiếu gương mẫu của cán bộ, đảng viên; kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hoá"; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị, trí tuệ, gương mẫu, tiên phong, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”[10].

Thứ tư, mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu phải xác định đúng trách nhiệm, coi trọng danh dự, bổn phận; rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, lối sống, thực hiện tốt các phương thức nêu gương.

Muốn “nêu gương” mỗi cán bộ, đảng viên phải làm gương trong công việc từ nhỏ đến lớn. Việc rèn luyện đạo đức của đội ngũ cán bộ, đảng viên phải được tiến hành ở mọi lúc, mọi nơi đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đạo đức cách mạng không phải ở trên trời sa xuống, nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”[11].

Thứ năm, đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ theo hướng thực chất, công khai, minh bạch. Cần bảo đảm việc tuyển dụng, đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ dựa trên năng lực, phẩm chất và kết quả thực hiện nhiệm vụ, kiên quyết loại bỏ những trường hợp cơ hội chính trị, thiếu bản lĩnh, thiếu trách nhiệm. Đồng thời, xây dựng cơ chế khuyến khích và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới vì lợi ích chung. Việc lấy phiếu tín nhiệm, đánh giá theo hiệu quả công việc cần được thực hiện nghiêm túc, trở thành công cụ sàng lọc, nâng cao chất lượng đội ngũ. Chú trọng chất lượng sinh hoạt chi bộ, tự phê bình và phê bình, kiểm điểm, giám sát trong nội bộ; kiên quyết khắc phục tình trạng nể nang, né tránh, “thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh”.

Thứ sáu, tăng cường sự tham gia của các chủ thể, trong đó đề cao trực tiếp vai trò của nhân dân trong giám sát cán bộ, đảng viên. Cần khuyến khích nhân dân qua đa dạng các hình thức thực hiện quyền giám sát cán bộ, đảng viên thực hiện tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống như: thùng thư góp ý đặt tại trụ sở; trang thông tin điện tử, email, đường dây nóng hoặc phản ánh lên các cơ quan báo chí hoặc Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội… có thể tham khảo kênh từ nhân dân trong thực hiện đánh giá KPI đối với đội ngũ cán bộ chủ trì, chủ chốt địa phương.

Trong điều kiện mới, kiểm tra, giám sát cần tiến hành chặt chẽ và phải đi trước một bước, chuyển mạnh từ bị động xử lý sang chủ động phát hiện sớm, cảnh báo sớm, ngăn ngừa từ sớm. Cần kết hợp giám sát trong Đảng với giám sát của nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, báo chí, cơ quan dân cử; đồng thời ứng dụng dữ liệu số, công khai, minh bạch quy trình và tăng trách nhiệm giải trình để giảm “vùng mờ” dễ phát sinh vi phạm./.