Truyền thông xã hội/không gian mạng đang trở thành không gian then chốt định hình nhận thức xã hội về lực lượng Công an nhân dân (CAND). Đây là môi trường giàu tiềm năng để lan tỏa mạnh mẽ những hình ảnh đẹp, những giá trị nhân văn, sự hy sinh, tận tụy “vì nhân dân phục vụ” qua đó củng cố niềm tin, uy tín và vị thế xã hội của lực lượng.

        Truyền thông xã hội/không gian mạng đang trở thành không gian then chốt định hình nhận thức xã hội về lực lượng Công an nhân dân (CAND). Đây là môi trường giàu tiềm năng để lan tỏa mạnh mẽ những hình ảnh đẹp, những giá trị nhân văn, sự hy sinh, tận tụy “vì nhân dân phục vụ” qua đó củng cố niềm tin, uy tín và vị thế xã hội của lực lượng. Những mô hình người tốt, việc tốt, hoạt động nghĩa tình, hay các chiến công thầm lặng được truyền tải nhanh, rộng, góp phần tăng cường “sức mạnh mềm” của CAND trong bảo vệ an ninh trật tự.

        Tuy nhiên, cùng với cơ hội, truyền thông xã hội cũng bộc lộ nhiều thách thức nghiêm trọng. Tin giả, thông tin xuyên tạc, cắt ghép, bóp méo sự thật về lực lượng CAND xuất hiện với tần suất lớn, lan truyền với tốc độ cao, tạo ra nguy cơ làm sai lệch nhận thức xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và hình ảnh người cán bộ CAND. Các thế lực thù địch lợi dụng môi trường số để tấn công vào nền tảng tư tưởng, gieo rắc hoài nghi, gây chia rẽ và kích động tâm lý đám đông. Với đặc tính kết nối không giới hạn, tốc độ truyền tải thông tin lớn và khả năng tương tác mở, truyền thông xã hội đã vượt ra khỏi phạm vi một phương tiện giao tiếp thông thường để trở thành không gian ảnh hưởng mạnh mẽ đối với đời sống chính trị - xã hội. Song hành với những tiện ích mà truyền thông xã hội mang lại, môi trường này cũng đang trở thành “địa bàn trọng điểm” để các thế lực thù địch, phần tử phản động và đối tượng cơ hội chính trị triệt để lợi dụng nhằm phát tán thông tin xấu độc, tin giả, bóp méo sự thật, xuyên tạc chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước và bôi nhọ hình ảnh lực lượng CAND. Nhiều luận điệu sai trái, kích động, quy chụp, thậm chí bịa đặt có chủ đích đã được tung ra với tần suất lớn, lan truyền nhanh, gây nhiễu loạn thông tin, làm suy giảm niềm tin xã hội.

        Một số giải pháp xây dựng hình ảnh người cán bộ công an nhân dân trên không gian mạng

        Một là, tăng cường cung cấp thông tin chính thống, kịp thời và minh bạch.

        Mạng xã hội đang trở thành môi trường lan truyền thông tin với tốc độ “cấp số nhân”, việc chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời và minh bạch là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với lực lượng CAND. Các nghiên cứu cho thấy chính sự chậm trễ trong cung cấp thông tin đã nhiều lần tạo ra “khoảng trống truyền thông” để các lực lượng thù địch lợi dụng tung tin giả, bóp méo sự thật và dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực[1]. Đồng thời, các thế lực chống đối thường tranh thủ những thời điểm thiếu thông tin để lan truyền nội dung xuyên tạc, kích động tâm lý xã hội. Do vậy, lực lượng CAND cần chủ động công bố thông tin ngay từ đầu đối với các vụ việc dư luận quan tâm, bảo đảm nội dung rõ ràng, có căn cứ pháp lý và nhất quán trên tất cả các nền tảng truyền thông đại chúng. Việc này không chỉ giúp định hướng dư luận đúng hướng mà còn giảm đáng kể hiệu ứng lan tỏa của tin sai sự thật. Bộ Công an cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phát ngôn; tăng cường họp báo định kỳ, đột xuất; mở rộng hình thức giải trình trực tuyến và chia sẻ thông tin qua các kênh số chính thức. Bởi lẽ minh bạch hóa thông tin là biện pháp hiệu quả nhất để củng cố niềm tin của nhân dân và vô hiệu hóa các luận điệu xuyên tạc[2].

        Hai là, xây dựng hệ sinh thái truyền thông số hiện đại, đa nền tảng của lực lượng CAND.

        Trong bối cảnh truyền thông xã hội phát triển mạnh mẽ và trở thành kênh dẫn dắt dư luận chủ đạo, việc xây dựng một hệ sinh thái truyền thông số toàn diện, chuyên nghiệp và đa nền tảng là yêu cầu cấp thiết đối với lực lượng CAND. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các nền tảng mạng xã hội đang ngày càng chi phối mạnh mẽ hành vi tiếp nhận thông tin của công chúng, nhất là giới trẻ, nhóm đối tượng thường dễ bị dẫn dắt bởi tin giả, tin xấu độc[3]. Vì vậy, lực lượng CAND phải chủ động “hiện diện số” để chiếm lĩnh không gian truyền thông và tạo nguồn thông tin chính thống có sức lan tỏa cao. Do đó, lực lượng CAND cần phát triển các nền tảng truyền thông đa phương tiện như video, podcast, livestream, clip ngắn, infographic… nhằm tiếp cận các nhóm công chúng với phong cách truyền tải phù hợp. Bên cạnh đó, lực lượng CAND phải chủ động ứng dụng các xu hướng truyền thông mới, tăng cường nội dung nhân văn, mô hình hay, cách làm sáng tạo để củng cố hình ảnh người chiến sĩ “vì nhân dân phục vụ”. Kinh nghiệm được phân tích trong các nghiên cứu về công tác thông tin - tuyên truyền cho thấy rằng nội dung tích cực, được trình bày sinh động bằng công nghệ số, có khả năng lan tỏa mạnh không kém tin tiêu cực nếu được triển khai đúng cách[4].

          Ba là, tăng cường phối hợp với báo chí chính thống và đội ngũ KOLs - Influencers tích cực.

        Trong bối cảnh truyền thông số phát triển mạnh, báo chí chính thống tiếp tục giữ vai trò là “trung tâm xác thực thông tin”, cung cấp nguồn tin đã được kiểm chứng, có độ tin cậy cao và bảo đảm định hướng tư tưởng đúng đắn của Đảng và Nhà nước. Thực tiễn cho thấy báo chí chính thống là lực lượng quan trọng giúp ngăn chặn, vô hiệu hóa tin giả và thông tin xuyên tạc bằng việc nhanh chóng cung cấp thông tin chuẩn xác cho công chúng[5]. Vì vậy, lực lượng CAND cần tăng cường phối hợp chặt chẽ với hệ thống báo chí trong việc chia sẻ dữ liệu, cung cấp thông tin theo thời gian thực, tổ chức họp báo, trả lời phỏng vấn và phát ngôn chính thức nhằm đảm bảo sự minh bạch, chính xác và kịp thời.

        Bên cạnh báo chí truyền thống, không gian truyền thông xã hội hiện nay chịu ảnh hưởng mạnh từ đội ngũ KOLs, chuyên gia và Influencers, những người có khả năng tác động lớn đến nhận thức cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ. Việc chủ động huy động những nhân vật có uy tín tham gia phân tích, bình luận, chia sẻ thông tin chuẩn xác giúp nâng cao sức lan tỏa của thông tin tích cực và hỗ trợ công chúng nhận diện tin giả hiệu quả hơn[6]. Kết hợp đồng bộ giữa báo chí chính thống và KOLs tích cực trong bối cảnh hiện nay chính là cách ứng dụng “sức mạnh mềm” trong truyền thông hiện đại[7], góp phần làm sâu sắc, đa tầng và linh hoạt hơn các thông điệp về hình ảnh người chiến sĩ CAND, từ đó củng cố niềm tin xã hội và nâng cao hiệu quả đấu tranh phản bác luận điệu sai trái trên không gian mạng.

        Bốn là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong phát hiện và xử lý tin giả.

        Tin giả và thông tin xấu độc đang lan truyền với tốc độ rất nhanh trên mạng xã hội, việc ứng dụng công nghệ số vào công tác quản lý và giám sát thông tin là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ hình ảnh lực lượng CAND. Do đó, muốn ngăn chặn, bóc gỡ kịp thời thông tin sai lệch thì lực lượng CAND phải xây dựng các công cụ phân tích, cảnh báo và xử lý tự động trên không gian mạng. Đây là cơ sở quan trọng để chủ động “đón đầu” và hạn chế tác động của các chiến dịch tung tin giả. Theo đó, cần xây dựng các bộ công cụ số có khả năng tự động lọc, phát hiện và cảnh báo tin giả dựa trên thuật toán nhận diện dấu hiệu bất thường trong nội dung, cấu trúc và mức độ lan truyền của tin đăng. Áp dụng các hệ thống kiểm duyệt thông minh để phân tích dấu hiệu nhiễu loạn thông tin và chủ động cảnh báo sớm cho cơ quan chức năng[8]. Bên cạnh đó, việc phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu mạng xã hội theo thời gian thực là hết sức cần thiết. Các nền tảng phân tích dữ liệu lớn có thể nhận diện nhanh các xu hướng tiêu cực, đối tượng phát tán và mức độ lan truyền của tin xấu độc, từ đó giúp lực lượng CAND đưa ra phản ứng nhanh, đúng trọng tâm. Ngoài ra, cần thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành giữa Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, các doanh nghiệp cung cấp nền tảng số và cơ quan báo chí chính thống nhằm xử lý nhanh, dứt điểm các tài khoản, trang tin tung tin giả. Như vậy, việc ứng dụng công nghệ không chỉ rút ngắn thời gian phản ứng mà còn giúp lực lượng CAND kiểm soát hiệu quả hơn các nguồn thông tin, giảm thiểu tác động tiêu cực của tin xấu độc và góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với lực lượng trong tình hình mới.

           Năm là, nâng cao năng lực truyền thông số của cán bộ CAND.

        Trong cấu trúc của hệ sinh thái truyền thông hiện đại, con người luôn giữ vai trò trung tâm quyết định hiệu quả của mọi hoạt động truyền thông. Vì vậy, nâng cao năng lực truyền thông số cho cán bộ CAND là giải pháp chiến lược, lâu dài và có ý nghĩa quyết định trong việc bảo vệ hình ảnh lực lượng trên không gian mạng. Đồng thời để đấu tranh hiệu quả với thông tin xấu độc, mỗi cán bộ, chiến sĩ cần có kỹ năng số, kiến thức pháp luật và khả năng tương tác truyền thông phù hợp bối cảnh mới[9]. Do đó, lực lượng CAND cần tổ chức thường xuyên các khóa đào tạo về kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, kỹ năng giao tiếp, ứng xử truyền thông, kỹ năng nhận diện và phản bác luận điệu sai trái. Đây là những năng lực thiết yếu trong bối cảnh các thế lực thù địch liên tục thay đổi phương thức tấn công, sử dụng hình thức cắt ghép, xuyên tạc, bóp méo thông tin để chống phá lực lượng[10]. Bên cạnh đó, cần bồi dưỡng khả năng làm chủ công nghệ, nhất là các công cụ phân tích dữ liệu, dựng video, sản xuất ấn phẩm số, đồ họa, đồng thời trang bị kiến thức về xu hướng truyền thông mới. Đặc biệt, cần phát huy mô hình chiến sĩ CAND “vừa giỏi nghiệp vụ, vừa mạnh truyền thông”, đáp ứng đồng thời yêu cầu công tác chuyên môn và yêu cầu tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.

        Trong thời đại số, không gian mạng là mặt trận quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và hiệu quả hoạt động của lực lượng Công an nhân dân. Môi trường Internet mang đến nhiều cơ hội để lan tỏa hình ảnh đẹp và nhân văn của người chiến sĩ CAND, đồng thời đặt ra những thách thức không nhỏ từ tin giả, xuyên tạc, tấn công mạng và sự soi xét của dư luận. Để giữ vững niềm tin của nhân dân, lực lượng CAND cần không ngừng đổi mới, ứng dụng công nghệ, làm tốt công tác truyền thông. Đặc biệt, mỗi cán bộ, chiến sĩ CAND phải thực sự tuân thủ kỷ luật, giữ hình ảnh chuẩn mực, thực sự là những tấm gương sáng, có ảnh hưởng tích cực trên cả không gian thực và không gian mạng. Bên cạnh đó, sự đồng hành của nhân dân trong việc lan tỏa thông tin tích cực và chống lại tin giả là yếu tố không thể thiếu. Hình ảnh người chiến sĩ Công an nhân dân trong thời đại số không chỉ là trách nhiệm của ngành công an, mà là nhiệm vụ chung của toàn xã hội, nhằm xây dựng một môi trường mạng an toàn, lành mạnh và nhân văn.

         Do đó, việc chủ động xây dựng chiến lược truyền thông số hiện đại, minh bạch, kịp thời là yêu cầu cấp thiết. Chỉ khi lực lượng CAND chiếm lĩnh, làm chủ không gian truyền thông xã hội, phát huy hiệu quả truyền thông đại chúng và nâng cao năng lực truyền thông số cho cán bộ, thì hình ảnh người chiến sĩ CAND mới được bảo vệ, củng cố và lan tỏa bền vững trong tình hình mới./.

 

[2] Nguyễn Văn Nguyên (2024), Thực trạng tin giả, tin sai sự thật trên mạng xã hội và giải pháp, Tạp chí Dân chủ & Pháp luật, truy cập: https://danchuphapluat.vn/thuc-trang-tin-gia-tin-sai-su-that-tren-mang-xa-hoi-va-giai-phap-2423.html

Nguyễn Văn Nguyên (2024), Thực trạng tin giả, tin sai sự thật trên mạng xã hội và giải pháp, Tạp chí Dân chủ & Pháp luật, truy cập: https://danchuphapluat.vn/thuc-trang-tin-gia-tin-sai-su-that-tren-mang-xa-hoi-va-giai-phap-2423.html

[4] Nguyễn Thị Trang (2022), Mạng xã hội và những thác thức đối với công tác thông tin, tuyên truyền, bảo vệ an ninh tư tưởng và đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch ở nước ta hiện nay, Tạp chí Lý luận chính trị điện tử, ngày 06/6/2022, truy cập: https://lyluanchinhtri.vn/mang-xa-hoi-va-nhung-thach-thuc-doi-voi-cong-tac-thong-tin-tuyen-truyen-bao-ve-an-ninh-tu-tuong-va-dau-tranh-phan-bac-cac-luan-dieu-sai-trai-thu-dich-o-nuoc-ta-hien-nay-2161.html#

 [5] Nguyễn Thị Trang (2022), Mạng xã hội và những thác thức đối với công tác thông tin, tuyên truyền, bảo vệ an ninh tư tưởng và đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch ở nước ta hiện nay, Tạp chí Lý luận chính trị điện tử, ngày 06/6/2022, truy cập: https://lyluanchinhtri.vn/mang-xa-hoi-va-nhung-thach-thuc-doi-voi-cong-tac-thong-tin-tuyen-truyen-bao-ve-an-ninh-tu-tuong-va-dau-tranh-phan-bac-cac-luan-dieu-sai-trai-thu-dich-o-nuoc-ta-hien-nay-2161.html#

[7] Cao Thị Ngọc Yến (2020), Ảnh hưởng của phương tiện truyền thông đại chúng trong kiểm soát quyền lực nhà nước ở Việt Nam, Tạp chí Công thương điện tử, ngày 23/02/2020, truy cập:https://tapchicongthuong.vn/anh-huong-cua-phuong-tien-truyen-thong-dai-chung-trong-kiem-soat-quyen-luc-nha-nuoc-o-viet-nam-68923.htm

[10] Nguyễn Văn Nguyên (2024), Thực trạng tin giả, tin sai sự thật trên mạng xã hội và giải pháp, Tạp chí Dân chủ & Pháp luật, truy cập: https://danchuphapluat.vn/thuc-trang-tin-gia-tin-sai-su-that-tren-mang-xa-hoi-va-giai-phap-2423.html