Những thế hệ đi trước làm nên lịch sử bằng lòng yêu nước và khát vọng sống, khát vọng phát triển. Tiếp nối tinh thần đó, hế hệ trẻ hôm nay phải viết tiếp hành trình phát triển bằng tri thức, khoa học công nghệ và năng lực hội nhập. Đây không chỉ là yêu cầu của thời đại mà còn là trách nhiệm lịch sử đặt lên vai thanh niên Việt Nam.
Thanh niên là tương lai đất nước
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Thanh niên là chủ nhân tương lai của nước nhà. Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do các thanh niên”. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, nơi khoa học công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo trở thành nền tảng phát triển, thanh niên chính là lực lượng có khả năng thích ứng nhanh nhất với những biến đổi của thời đại.
Người trẻ hôm nay lớn lên cùng internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo. Điều đó không chỉ tạo ra sự thay đổi về công cụ làm việc mà còn hình thành một phương thức tư duy mới: linh hoạt hơn, sáng tạo hơn và dám thử nghiệm hơn. Chính từ môi trường ấy, nhiều mô hình khởi nghiệp, sáng kiến công nghệ và dự án chuyển đổi số đã ra đời, góp phần thúc đẩy năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo tinh thần Đại hội XIV, thanh niên được xác định là lực lượng đi đầu trong học tập, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ. Từ phòng thí nghiệm, doanh nghiệp công nghệ cho đến các dự án cộng đồng, dấu ấn của tuổi trẻ ngày càng rõ nét. Một nghiên cứu khoa học, một phần mềm hữu ích, một mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ hay một dự án khởi nghiệp cộng đồng đều có thể trở thành đóng góp thiết thực cho sự phát triển đất nước.
Không chỉ giỏi công nghệ mà còn phải sống có trách nhiệm
Khát vọng phát triển đất nước không thể chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế. Một quốc gia mạnh còn cần nền tảng văn hóa, đạo đức và trách nhiệm xã hội bền vững. Vì vậy, vai trò của thanh niên không chỉ nằm ở đổi mới sáng tạo mà còn ở việc xây dựng lối sống đẹp và lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng, không chỉ bó hẹp trong phạm vi học tập hay lao động đơn thuần mà đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực chiến lược của đất nước: công nghệ, văn hóa, an ninh tư tưởng, hội nhập quốc tế và phát triển xã hội bền vững.
Đặc biệt, trong không gian mạng – nơi thông tin thật giả đan xen và các quan điểm sai trái lan truyền nhanh chóng – thanh niên càng phải giữ vững bản lĩnh chính trị và khả năng phản biện. Một thế hệ trẻ hiện đại không thể chỉ giỏi sử dụng công nghệ mà còn phải biết chọn lọc thông tin, bảo vệ lẽ phải và lan tỏa điều tích cực. Khi người trẻ biết “nói đúng, làm đúng, chia sẻ điều đúng”, không gian mạng sẽ trở nên lành mạnh hơn và xã hội cũng được củng cố từ chính những giá trị tích cực ấy.
Trong đời sống hiện đại, không ít người trẻ bị cuốn vào tâm lý hưởng thụ, sống nhanh, thiếu định hướng hoặc lệ thuộc vào mạng xã hội. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng bản lĩnh và lý tưởng sống đúng đắn. Một đất nước phồn vinh không thể hình thành trên nền tảng của sự tùy tiện và vô trách nhiệm. Nó phải được tạo dựng từ hàng triệu người trẻ biết kỷ luật, biết cống hiến và biết đặt lợi ích cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân.
Trước hết là tiên phong trong đổi mới tư duy, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Trong thời đại cạnh tranh bằng tri thức, người trẻ không thể bằng lòng với sự an toàn hay thụ động chờ đợi cơ hội. Tuổi trẻ phải là lực lượng mở đường cho cái mới.
Tiếp đó là tiên phong trong khoa học công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đây được xem là “mặt trận” mà thanh niên có nhiều lợi thế nhất. Từ vai trò người sử dụng công nghệ, thanh niên cần tiến tới làm chủ công nghệ, tạo ra sản phẩm “Make in Vietnam” và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng quốc gia.
Thanh niên cũng cần tiên phong trong hội nhập văn hóa, vừa tiếp thu tinh hoa nhân loại vừa quảng bá bản sắc Việt Nam ra thế giới; tiên phong trong phụng sự Tổ quốc, sẵn sàng đến những nơi khó khăn; tiên phong trong giao lưu quốc tế để trở thành công dân toàn cầu; và tiên phong trong tinh thần đoàn kết, sẻ chia, lan tỏa lối sống nhân văn trong cộng đồng.
Biến khát vọng thành hành động
Một khát vọng lớn sẽ trở nên vô nghĩa nếu chỉ dừng lại ở khẩu hiệu. Điều quan trọng là biến khát vọng ấy thành hành động cụ thể trong từng công việc hằng ngày.
Theo đó, thanh niên trước hết cần xây dựng lý tưởng sống đúng đắn, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị và tinh thần phụng sự Tổ quốc. Một thế hệ có lý tưởng sẽ không dễ bị cuốn vào chủ nghĩa thực dụng hay lối sống vô cảm. Khi có khát vọng cống hiến, người trẻ sẽ biết vượt qua khó khăn và dám dấn thân vì cộng đồng.
Đoàn viên thanh niên hướng dẫn người dân ghi thông tin đầy đủ trước khi nộp hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính. Ảnh minh họa: TTXVN
Bên cạnh đó là tinh thần học tập suốt đời. Trong thời đại số, học tập không còn bó hẹp trong trường lớp mà phải mở rộng ra thực tiễn, công nghệ và trải nghiệm sống. Ngoại ngữ, kỹ năng số, tư duy phản biện và khả năng sáng tạo sẽ trở thành những “tấm hộ chiếu” mới của thanh niên trong môi trường cạnh tranh toàn cầu
Tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới cũng cần được phát huy mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Từ một ý tưởng nhỏ trong học tập đến một dự án khởi nghiệp cộng đồng, mọi sáng tạo nếu được nuôi dưỡng đúng cách đều có thể tạo ra giá trị cho xã hội.
Song song với đó là việc xây dựng lối sống đẹp, văn minh và trách nhiệm. Một người trẻ hiện đại không chỉ được đánh giá bằng tri thức mà còn bằng cách ứng xử với cộng đồng, với pháp luật và với không gian mạng. Sự tử tế, tinh thần sẻ chia và trách nhiệm công dân chính là nền móng tạo nên sức mạnh mềm của quốc gia.
Tạo môi trường để thanh niên bứt phá
Để thanh niên thực sự trở thành lực lượng tiên phong, không thể chỉ đặt kỳ vọng vào ý chí của người trẻ mà còn cần môi trường và cơ chế phù hợp. Điều đó đòi hỏi sự đồng hành của Đảng, Nhà nước, tổ chức Đoàn và toàn xã hội trong việc tạo điều kiện cho thanh niên học tập, nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp và cống hiến.
Khi được trao cơ hội, được tin tưởng và được thử sức, thanh niên có thể tạo ra những đột phá lớn. Thực tế đã chứng minh nhiều doanh nghiệp công nghệ, dự án cộng đồng và sáng kiến đổi mới sáng tạo thành công đều xuất phát từ chính sức trẻ.
Khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc không phải mục tiêu xa vời. Nó bắt đầu từ từng hành động cụ thể của mỗi người trẻ hôm nay: học tập nghiêm túc hơn, sống trách nhiệm hơn, sáng tạo nhiều hơn và cống hiến nhiều hơn. Khi tuổi trẻ mang trong mình lý tưởng lớn và tinh thần phụng sự, khát vọng dân tộc sẽ không còn là lời kêu gọi mà sẽ trở thành hiện thực sống động trên hành trình phát triển của Việt Nam.
