Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh soi sáng công tác cán bộ nữ

Chủ tịch Hồ Chí Minh coi cán bộ là “cái gốc của mọi công việc”, trong đó Người đặc biệt nhấn mạnh công tác cán bộ nữ: Đảng, Chính phủ phải quan tâm bố trí, sử dụng, phát huy năng lực phụ nữ, đồng thời chị em phải tự rèn luyện, phấn đấu để trở thành cán bộ giỏi, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Những quan điểm chỉ đạo ấy vừa mang giá trị lịch sử, vừa là kim chỉ nam cho công tác cán bộ nữ hiện nay, khẳng định vị trí, trí tuệ và bản lĩnh của phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước

Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác cán bộ nữ

Phụ nữ Việt Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá rất cao: “Non sông gấm vóc nước Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp rực rỡ”[1].

Người chỉ rõ thêm: “Từ đầu thế kỷ thứ nhất, Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa đánh giặc cứu dân. Cho đến ngày nay mỗi khi nước nhà gặp nguy nan thì phụ nữ ta đều hăng hái đứng lên góp phần xứng đáng của mình vào sự nghiệp giải phóng dân tộc”[2] . Như vậy, theo Bác, từ thời Hai Bà Trưng đến hôm nay, phụ nữ Việt Nam luôn là lực lượng quan trọng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Họ vừa là biểu tượng của lòng yêu nước, vừa là minh chứng sống động cho chân lý: khi Tổ quốc cần, phụ nữ Việt Nam luôn sẵn sàng hiến dâng, chiến đấu và chiến thắng.

Vì đánh giá cao phụ nữ Việt Nam như vậy, nên Chủ tịch Hồ Chí Minh mong muốn, Đảng và Chính phủ ta, phải quan tâm cất nhắc, huấn luyện, đào tạo, đề bạt, bổ nhiệm phụ nữ làm cán bộ. Người thẳng thắn chỉ ra: “Có cất nhắc cán bộ phụ nữ nhưng chưa mạnh dạn, tức là còn phần nào chưa coi trọng trí tuệ, tài năng phụ nữ”[3] và nghiêm khắc phê bình: “Cán bộ ít như vậy là một thiếu sót. Các đồng chí phụ trách lớp học chưa quan tâm đến việc bồi dưỡng cán bộ nữ. Đây là một thiếu sót ở trong Đảng. Nhiều người còn đánh giá không đúng khả năng của phụ nữ, hay thành kiến, hẹp hòi. Như vậy là rất sai. Hiện nay, có nhiều phụ nữ tham gia công tác lãnh đạo ở cơ sở. Nhiều người công tác rất giỏi. Có cháu gái làm chủ nhiệm hợp tác xã toàn thôn, không những hăng hái mà còn làm tốt”[4]

Bên cạnh đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng yêu cầu chị em phụ nữ phải phấn đấu vươn lên để đảm đương công việc được giao. Người dạy, “Về phần mình, chị em phụ nữ không nên ngồi chờ Chính phủ, chờ Đảng ra chỉ thị giải phóng cho mình mà tự mình phải tự cường, phải đấu tranh.”[5]

Chủ tịch Hồ Chí Minh với các cán bộ cơ quan Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam ở Việt Bắc, tháng 2/1949 (Ảnh tư liệu)

Tiếp đó, tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Phụ nữ ta phải xóa bỏ cái tâm lý tự ti và ỷ lại; phải có ý chí tự cường, tự lập… phụ nữ ta phải nhận rõ địa vị làm người chủ và nhiệm vụ người làm chủ nước nhà; phải có quyết tâm mới, đạo đức mới, tác phong mới để làm trọn nghĩa vụ mới của mình là góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội”[6]. Nghĩa là, cần xóa bỏ tâm lý cũ - Tâm lý tự ti, ỷ lại, di sản nặng nề của xã hội phong kiến và thực dân, khiến phụ nữ nhiều khi bị gạt ra ngoài đời sống chính trị, kinh tế. Muốn tiến lên, phụ nữ phải dứt khoát từ bỏ tâm lý này. Đồng thời, phát huy ý chí tự cường, tự lập - Không chỉ là phẩm chất cá nhân, mà còn là yêu cầu chính trị – bởi chỉ khi phụ nữ tự tin, tự chủ thì mới có thể trở thành lực lượng xã hội ngang hàng, góp phần vào sự nghiệp chung. Mặt khác, cần nhận thức địa vị làm chủ nước nhà - Trong chế độ xã hội chủ nghĩa, mọi công dân đều là chủ nhân của đất nước. Phụ nữ phải nhận thức rõ điều đó để không đứng ngoài, không chỉ “hỗ trợ” mà trực tiếp tham gia lãnh đạo, quản lý, sáng tạo. Ngoài ra, còn xác định rõ, nhiệm vụ người làm chủ - Không chỉ hưởng quyền lợi, phụ nữ còn phải gánh vác trách nhiệm – từ sản xuất, nghiên cứu khoa học, giáo dục, đến quốc phòng, ngoại giao.

Nỗ lực vươn lên của chị em phụ nữ không chỉ là sự thể hiện vai trò của họ trong xã hội mà còn hướng tới cái đích cao hơn, xa hơn: bảo đảm quyền bình đẳng thực sự cho phụ nữ. Người khẳng định: “… dưới chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản, người phụ nữ dũng cảm có thể hoàn thành mọi nhiệm vụ mà người đàn ông dũng cảm có thể làm, dù nhiệm vụ ấy đòi hỏi rất nhiều tài năng và nghị lực…”[7].

Trong Di chúc thiêng liêng, Người cũng căn dặn: “Trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, phụ nữ đảm đang ta đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và sản xuất. Đảng và Chính phủ cần có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách công tác lãnh đạo. Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên. Đó là cuộc cách mạng để đưa đến quyền bình đẳng thực sự cho phụ nữ”[8]_.

Như vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá rất cao vai trò của phụ nữ Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm cũng như công cuộc xây dựng đất nước. Quan điểm của Người là một “đòn tấn công” vào lễ giáo phong kiến: trọng nam, khinh nữ, “nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô”…và phê phán quan điểm của một số đồng chí chúng ta, lúc này, chưa coi trọng phụ nữ.

Đánh giá cao phụ nữ, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất mong muốn chị em bình đẳng với nam giới, trong mọi lĩnh vực, nhất là trong công tác lãnh đạo. Tuy nhiên, khi đề cập tới công tác cán bộ nữ, ngoài yêu cầu Đảng và Chính phủ quan tâm bồi dưỡng, huấn luyện, cất nhắc, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ nữ, Người cũng yêu cầu chị em phụ nữ phải xóa bỏ mặc cảm, tự ti, phấn đấu vươn lên để hoàn thành tốt nhất công việc được giao.

Bác Hồ với phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số (Ảnh tư liệu)

Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh soi sáng công tác cán bộ nữ

Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác cán bộ nữ có giá trị bền vững và vẫn nóng hổi tính thời sự. Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, vấn đề cán bộ nữ luôn được Đảng quan tâm như một nội dung chiến lược, gắn liền với mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Từ năm 1930 đến nay, công tác cán bộ nữ đã trải qua nhiều bước phát triển, phản ánh sự trưởng thành của phong trào phụ nữ dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng.

Giai đoạn 1930 – 1945, ngay từ khi thành lập, Đảng đã khẳng định vai trò của phụ nữ trong cách mạng. Các tổ chức phụ nữ được hình thành, nhiều nữ cán bộ xuất hiện trong phong trào đấu tranh, tiêu biểu như Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Thị Thập…Đây là giai đoạn khẳng định vị trí chính trị của phụ nữ, đặt nền móng cho công tác cán bộ nữ.

Giai đoạn 1945 – 1975, sau Cách mạng Tháng Tám, phụ nữ tham gia chính quyền, Quốc hội, các đoàn thể. Trong hai cuộc kháng chiến, hàng vạn nữ cán bộ vừa chiến đấu, vừa lãnh đạo phong trào ở cơ sở. Điển hình như Bà Nguyễn Thị Định, Bà Nguyễn Thị Bình và nhiều tấm gương xuất sắc trong lãnh đạo sản xuất và chiến đấu ở cả 2 miền Nam, Bắc (phong trào “Ba sẵn sàng”, “Ba đảm đang”, “Năm xung phong”…).

Giai đoạn 1975 – 1986, sau ngày đất nước thống nhất, Đảng tiếp tục chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nữ. Tuy nhiên, tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo còn hạn chế, chủ yếu ở cấp cơ sở. Đây là giai đoạn vừa củng cố, vừa tìm hướng đi mới cho công tác cán bộ nữ trong bối cảnh hòa bình.

Trong 40 năm đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng và Nhà nước đã ngày càng quan tâm đầy đủ hơn đến quyền bình đẳng giới, chú trọng đào tạo, bổ nhiệm nhiều cán bộ nữ vào các vị trí lãnh đạo quan trọng ở mọi cấp, mọi ngành (tỷ lệ cán bộ nữ trong Đại hội IV là một ví dụ điển hình). Tuy nhiên, thực tế vẫn còn có nơi, có cấp ủy chưa nhận thức đúng, chưa dành sự quan tâm thỏa đáng cho công tác cán bộ nữ. Chính vì vậy, đây vẫn là vấn đề thời sự đặt ra yêu cầu phải tiếp tục kiên trì, quyết liệt thực hiện, để phát huy đầy đủ vai trò, trí tuệ và bản lĩnh của phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Như vậy, công tác cán bộ nữ của Đảng từ năm 1930 đến nay là minh chứng sinh động cho sự vận dụng sáng tạo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác cán bộ phụ nữ. Nếu như giai đoạn đầu chỉ dừng ở việc khẳng định vai trò, thì ngày nay, công tác cán bộ nữ đã trở thành một chính sách có tính hệ thống, được thể chế hóa bằng luật pháp và nghị quyết.

Thành tựu này không chỉ góp phần nâng cao vị thế của phụ nữ Việt Nam trong đời sống chính trị – xã hội, mà còn khẳng định bản lĩnh lãnh đạo của Đảng trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ toàn diện, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Đặt trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, việc phát huy vai trò phụ nữ không chỉ là yêu cầu về bình đẳng giới mà còn là động lực cho phát triển bền vững. Đội ngũ cán bộ nữ ngày càng khẳng định trí tuệ, bản lĩnh và năng lực lãnh đạo trong nhiều lĩnh vực. Song song, công tác đào tạo, quy hoạch, sử dụng cán bộ nữ cần được thực hiện đồng bộ, bài bản và quyết liệt hơn. Đây là trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền, đồng thời là sự tiếp nối quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác cán bộ nữ trong cách mạng. Chính sự kiên trì và quyết tâm này sẽ góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ nữ vững vàng, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước.

Lịch sử đã chứng minh, phụ nữ Việt Nam luôn anh hùng, bất khuất trong cả sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Chính vì vậy, các cấp ủy đảng cần quán triệt lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quan tâm sâu sắc hơn đến công tác cán bộ nữ.

Trước mắt, việc chuẩn bị nhân sự cho bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp, tiến hành vào ngày 15/3/2026, cần đặc biệt chú ý đến cơ cấu cán bộ nữ, bảo đảm sự tham gia bình đẳng và phát huy vai trò lãnh đạo của phụ nữ. Đồng thời, mỗi công dân khi cầm lá phiếu cũng phải nhận thức rõ trách nhiệm trong việc lựa chọn, ủng hộ cán bộ nữ. Về phía chị em, cần tiếp tục rèn luyện, phấn đấu, đảm đương tốt nhiệm vụ được giao, để luôn xứng đáng với "tám chữ vàng" “anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” mà Bác Hồ kính yêu đã trao tặng.