V.I. Lênin (1870-1924) là nhà tư tưởng vĩ đại, nhà chính trị kiệt xuất, lãnh tụ lỗi lạc của giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới, người lãnh đạo Đảng Bônsêvich và nhân dân Nga tiến hành thắng lợi Cách mạng Tháng Mười và sáng lập Quốc tế cộng sản. Di sản Lênin để lại cho nhân loại tiến bộ là vô cùng to lớn trên cả phương diện thực tiễn hoạt động cách mạng và tư tưởng lý luận. Đối với Việt Nam, tư tưởng của Lênin soi đường cho nhân dân ta trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội, trong đó có những chỉ dẫn quan trọng về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện.

Quan điểm của V.I.Lênin về tăng cường xây dựng Đảng và hệ thống chính trị

Tư tưởng của V.I Lênin về xây dựng Đảng và hệ thống chính tri có vị trí cốt lõi, nền tảng và mang tính chiến lược đối với các Đảng Cộng sản kiểu mới. Đó là hệ thống các nguyên tắc định hướng đảm bảo xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Nội dung thể hiện ở những vấn đề cốt lõi mang tính nguyên lý sau:

Thứ nhất, sau khi tiến hành thành công cách mạng xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực chính trị, Đảng phải là hạt nhân lãnh đạo Nhà nước cũng như toàn xã hội trên mọi phương diện, bởi “nếu không có sự thống trị của giai cấp vô sản trong nhà nước thì cũng không thể nói đến chủ nghĩa xã hội được”1.

Thứ hai, để giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng cần sớm nhận diện và loại bỏ những tác nhân tiêu cực phá hoại uy tín, sức mạnh của Đảng, đó là chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa cá nhân, sự suy thoái về tư tưởng đạo đức, sự phai nhạt về lý tưởng cách mạng, “trên đầu lưỡi thì thừa nhận cách mạng mà trên thực tế thì từ bỏ cách mạng”2.

Thứ ba, thực hiện đúng đắn, sáng tạo, hiệu quả nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức, hoạt động của Đảng và hệ thống chính trị, trong đó nhấn mạnh phải kết hợp hài hòa sự lãnh đạo tập trung của Trung ương với sự đảm bảo đầy đủ quyền chủ động, sáng tạo của địa phương.

Thứ tư, thực hiện nghiêm nguyên tắc tự phê bình và phê bình. Đây là vấn đề có tính quy luật trong xây dựng, phát triển của Đảng và hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa, là “vũ khí sắc bén” để làm trong sạch đội ngũ cũng như để tạo sự đoàn kết thống nhất trong Đảng và hệ thống chính trị.

Thứ năm, xây dựng đội ngũ cán bộ theo tinh thần “thà ít mà tốt”, “không nên chạy theo số lượng và không nên vội vàng”3 cũng như coi trọng chất lượng, tuyển chọn kỹ lưỡng theo các tiêu chuẩn, bởi “chỉ có làm cho bộ máy của chúng ta trong sạch đến tột mức, chỉ có giảm đến mức tối đa những cái không tuyệt đối cần thiết, chúng ta mới có thể đứng vững được”4.

Trong suốt hơn một thế kỷ qua, những quan điểm của V.I.Lênin trong tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng vẫn có giá trị to lớn, là nền tảng lý luận cốt lõi để giữ vững bản chất giai cấp công nhân, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Cộng sản cầm quyền.

Giá trị tư tưởng của V.I.Lênin với việc xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh toàn diện ở Việt Nam hiện nay

Trong 40 năm đổi mới, nhờ quán triệt, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó có tư tưởng V.I Lênin về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, làm cho tiềm lực, vị thế, uy tín của Đảng, Nhà nước và đất nước ta nâng lên tầm cao mới. Theo đó, đất nước ta có các điều kiện, tiền đề cần thiết để vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới nhằm hiện thực hóa “hai mục tiêu 100 năm”. Trong các bài học kinh nghiệm được rút ra qua thực tiễn 40 năm đổi mới, Đảng nhấn mạnh “bốn kiên định”, trong đó có “kiên định các nguyên tác tổ chức và hoạt động của Đảng” và nhấn mạnh bài học: “Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện. Phát huy vai trò hạt nhân chính trị của Đảng trong kiến tạo tư duy phát triển, dẫn dắt thể chế, định hình chiến lược, củng cố và tăng cường đoàn kết trong Đảng, thúc đẩy đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng vươn mình của dân tộc. Xây dựng tổ chức bộ máy tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ và chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở gần dân, vì dân, sát cơ sở, đủ sức hoàn thành nhiệm vụ. Nêu cao trách nhiệm, vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu”[1].

Hiện nay, trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang ra sức thi đua thực hiện các chủ trương, chiến lược của Đảng với quyết tâm đưa đất nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu đặt ra đối với việc xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh toàn diện là rất cao. Đảng xác định một trong 6 nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ Đại hội XIV là: “Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; đổi mới đồng bộ phương thức và nâng cao năng lực tự đổi mới, tự hoàn thiện để tăng cường hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền của Đảng đối với Nhà nước và xã hội, nhất là xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Triển khai hoạt động có hiệu quả tổ chức bộ máy hệ thống chính trị theo mô hình mới bảo đảm vận hành thông suốt, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phát triển đất nước nhanh và bền vững. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ bảo đảm thực chất, hiệu quả, nhất là công tác thẩm định, đánh giá cán bộ. Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp thật sự có đức, có tài, không ngừng tự đổi mới, ngang tầm nhiệm vụ. Tăng cường kiểm soát quyền lực trong Đảng và Nhà nước; tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực; củng cố niềm tin, sự gắn bó của Nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa”[2]. Định hướng này về bản chất là sự vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng của Lênin trong điều kiện mới của Việt Nam.

Theo tinh thần của V.I Lênin, và triển khai, cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV, Đảng đã ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 01/4/2026 về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới; Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 7/4/2026 về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng. Quy định số 19 ngày 08/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng; Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026 về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng… Cùng với việc hoàn thiện thể chế, quy định và tổ chức bộ máy, Đảng nhấn mạnh việc xây dựng và triển khai chương trình hành động. Đến nay, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: “đường lối, hướng đi đã rõ ràng, mạch lạc; cơ cấu, tổ chức, đặc biệt về nhân sự, của bộ máy trong toàn hệ thống chính trị đã cơ bản hoàn chỉnh. Nhiệm vụ của chúng ta hiện nay là Làm và Làm đúng, Làm quyết liệt, hiệu quả”[3].

Kỷ niệm 156 năm ngày sinh của V.I.Lênin (22/4/1870 - 22/4/2026) là dịp để tưởng nhớ công lao, biết ơn vị lãnh tụ thiên tài, người thầy vĩ đại của giai cấp vô sản và nhân dân lao động toàn thế giới; đồng thời, nhắc nhớ, cổ vũ mỗi cán bộ, đảng viên không ngừng phấn đấu, rèn luyện, quyết tâm với ý chí cao nhất, góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện để đủ năng lực, uy tín xứng đáng với niềm tin của nhân dân và hoàn thành sứ mệnh lịch sử với đất nước và dân tộc trong kỷ nguyên phát triển mới./.

 

[1] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, 2026, Tập 1, tr. 73-74.

[2] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, 2026, Tập 1, tr. 144.

[3] Xem Nhiệm vụ của chúng ta hiện nay là: Làm và Làm đúng, Làm quyết liệt, hiệu quả, tại trang: https://dangcongsan.vn/, cập nhật ngày 13/4/2026.