Quy định số 19-QĐ/TW - Tiếp nối và phát triển tư duy của Đảng về công tác chính trị, tư tưởng

Thứ nhất, khẳng định sự kế thừa và giữ vững "4 kiên định" làm nền tảng bảo đảm sự sống còn của Đảng.

Một trong những điểm nổi bật của Quy định số 19-QĐ/TW là việc xác lập hệ thống nguyên tắc nền tảng mang tính chiến lược, trong đó “kiên định là bất biến, đổi mới là tất yếu, chủ động dẫn dắt là phương thức hành động”. Đặc biệt, việc nhấn mạnh “4 kiên định” không chỉ thể hiện sự nhất quán về mục tiêu, lý tưởng mà còn là cơ sở để bảo đảm bản sắc chính trị của Đảng trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Đây là sự tiếp nối quan điểm của Đảng từ Hội nghị Trung ương 6 khóa VI (3/989) đề ra 6 nguyên tắc cơ bản trong đường lối đổi mới[1]. Đại hội XIII của Đảng xác định “4 kiên định” “là vấn đề mang tính nguyên tắc, có ý nghĩa sống còn đối với chế độ ta, là nền tảng vững chắc của Đảng ta, không cho phép ai được ngả nghiêng, dao động”[2]. Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định: “Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới;  kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng”[3].

Quy định số 19-QĐ/TW tiếp tục củng cố vững chắc nền tảng này và yêu cầu “ Công tác chính trị, tư tưởng phải lấy mục tiêu kiên trì, bảo vệ và phát huy “4 kiên định” làm định hướng hành động”[4]. Đây không chỉ là một khẩu hiệu chính trị, mà là la bàn định hướng, là "thép" trong tư tưởng để mọi tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên không bị chao đảo trước những cơn bão thông tin và trước tình hình thế giới thế giới đang chuyển biến nhanh, phức tạp chưa từng có”[5], đang trải qua “những thay đổi mang tính thời đại”[6].

Thứ hai, tiếp nối tinh thần "nhìn thẳng vào sự thật" và "đổi mới tư duy".

Đại hội VI của Đảng (năm 1986) đã làm nên một cuộc cách mạng trong nhận thức khi dũng cảm "nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật", từ đó mở ra thời kỳ đổi mới tư duy, đặc biệt là tư duy lý luận. Quy định số 19-QĐ/TW tiếp nối mạch nguồn dũng cảm ấy trong bối cảnh kỷ nguyên số. Thay vì né tránh sự bùng nổ của mạng xã hội hay những luồng thông tin đa chiều, Quy định yêu cầu cán bộ, đảng viên phải không ngừng sáng tạo, ứng dụng công nghệ, sẵn sàng đối thoại và nâng cao "sức đề kháng" trên không gian mạng. Điều đó minh chứng cho một Đảng cầm quyền không hề bảo thủ, trì trệ mà luôn nhạy bén, tự làm mới mình. Đảng không đóng kín cửa để bảo vệ tư tưởng, mà chủ động bước ra không gian vĩ mô, sử dụng chính các công cụ hiện đại để dẫn dắt dư luận, minh bạch thông tin, lấy chân lý để đẩy lùi bóng tối của tin giả, tin xấu độc.

Thứ ba, hiện thực hóa nguyên tắc "lý luận gắn liền với thực tiễn" và gắn kết công tác tư tưởng với lợi ích của Nhân dân.

Lý luận nếu không gắn liền với thực tiễn chỉ là lý luận suông. Từ những ngày đầu công cuộc đổi mới, đặc biệt qua các kỳ Đại hội XI, XII, XIII, Đảng luôn coi trọng việc khắc phục bệnh giáo điều, chủ quan, duy ý chí. Công tác tư tưởng phải bắt nguồn từ cuộc sống và quay trở lại phục vụ cuộc sống. Quy định số19-QĐ/TW đã nâng tầm quan điểm này khi khẳng định : kế thừa có chọn lọc những kết quả lý luận và tổng kết thực tiễn trong nhiều nhiệm kỳ, nhất là 40 năm đổi mới; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu: "Gắn công tác tư tưởng với lợi ích thực tiễn của Nhân dân" và xem đây là điều kiện tiên quyết bảo đảm sự tồn vong và phát triển của Đảng cầm quyền".

Thực tiễn hóa điều này, Quy định số19-QĐ/TW đã vạch ra phương châm hành động vô cùng quyết liệt trong việc học tập lý luận chính trị: "hiểu sâu, hành động đúng, làm đến cùng". Lời nói phải đi đôi với việc làm. Công tác tư tưởng không thể đo đếm bằng những hội nghị đông người hay những bản báo cáo dày trang, mà phải đo đếm bằng năng suất lao động, bằng sự thay đổi tích cực của môi trường kinh tế - xã hội tại địa phương và quan trọng nhất là bằng sự hài lòng, niềm tin của Nhân dân. Lý luận chính trị từ chỗ là những bài học hàn lâm đã được yêu cầu hóa thân thành năng lượng vật chất, thành động lực trực tiếp thúc đẩy sự phát triển của đất nước. “Công tác chính trị phải tạo động lực cho sự đổi mới tư duy chiến lược, nâng cao năng lực hoạch định chủ trương, đường lối phù hợp với quy luật khách quan, thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại; mọi quyết sách và hành động phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật,  xuất phát từ lợi ích quốc gia, dân tộc và Nhân dân”[7].

Thứ tư, kiên trì và phát triển trong kết hợp giữa "xây" và "chống".

Trong công tác xây dựng Đảng, "xây" và "chống" là hai mặt của một chỉnh thể thống nhất. Kế thừa tinh thần từ các Nghị quyết Trung ương 4 (Khóa XI, XII, XIII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ, Quy định 19-QĐ/TW tiếp tục nhấn mạnh: "Kết hợp chặt chẽ giữa 'xây' và 'chống', trong đó, 'xây' là cơ bản, lâu dài, 'chống' là cấp bách, thường xuyên".  

Quy định số 19-QĐ/TW đánh dấu một bước chuyển dịch chiến lược, chú trọng sâu sắc hơn vào nhiệm vụ "xây", không chỉ tập trung phòng, chống suy thoái mà còn đề cao việc kiến tạo một môi trường văn hóa chính trị lành mạnh, minh bạch. "Xây" ở đây là bồi đắp văn hóa nêu gương, văn hóa công vụ, để lấy “cái đẹp dẹp cái xấu”, để những giá trị chính trị cốt lõi thấm sâu vào từng huyết quản của mỗi cán bộ, đảng viên, tạo ra một màng lọc tự nhiên chống lại những thoái hóa biến chất từ bên trong.

Thứ năm, hoàn thiện chiến lược "xây dựng Đảng toàn diện", nâng tầm công tác tư tưởng thành văn hóa chính trị.

Nghị quyết Trung ương 4 (Khóa XI, XII, XIII) là thanh gươm sắc bén để nhận diện và "chống" lại sự suy thoái; Quy định số144-QĐ/TW (năm 2024) đúc kết những chuẩn mực "đạo đức" cách mạng trong giai đoạn mới, thì Quy định số19-QĐ/TW là hoàn thiện chiến lược “xây dựng Đảng toàn diện”, "xây" nền tảng chính trị, tư tưởng một cách chủ động thông qua lăng kính văn hóa.

Sự chuyển dịch từ khái niệm "quản lý tư tưởng" sang "bồi đắp văn hóa chính trị, văn hóa cầm quyền" phản ánh một bước phát triển trong tư duy lãnh đạo của Đảng. Điều đó thể hiện sâu sắc việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh: "Đảng ta là đạo đức, là văn minh". Khi công tác chính trị, tư tưởng đạt đến trình độ văn hóa, thì sẽ không còn mang tính ép buộc, gò bó, mà trở thành nhu cầu tự thân, thành lẽ sống và danh dự của mỗi cán bộ, đảng viên. Văn hóa sẽ là gốc rễ bền chặt nhất giữ cho Đảng luôn trong sạch, vững mạnh, là ngọn hải đăng quy tụ sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

 Quy định số 19-QĐ/TW không chỉ là một văn bản quy phạm nội bộ mang tính hành chính thông thường, mà thực sự là một chuẩn mực chính trị, tư tưởng của toàn Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới. Quy định vừa siết chặt kỷ luật, kỷ cương, vừa mở ra không gian rộng lớn cho sự sáng tạo, đối thoại; chuyển hóa những lý luận chính trị vốn bị xem là khô khan thành sức mạnh văn hóa thực thụ.

 Quy định 19-QĐ/TW là minh chứng sinh động cho sự kết hợp hài hòa, nhuần nhuyễn giữa việc kiên định, kế thừa những nền tảng tư tưởng cốt lõi của suốt 40 năm sự ngiệp đổi mới, với những đột phá mang tầm thời đại về tính khoa học, công nghệ số và hệ thống quản trị lượng hóa. Đây chính là "chìa khóa vàng" để Đảng ta tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu; củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân; với một tâm thế, bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định trong toàn Đảng, toàn dân tộc vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội trong kỷ nguyên phát triển mới./.