Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho ngành y tế – một lĩnh vực gắn liền trực tiếp với đời sống và sức khỏe của nhân dân. Đặc biệt, Người đã viết “Thư gửi Hội nghị cán bộ Y tế” đăng trên Báo Nhân Dân, số 362, ngày 27/2/1955 (Ngày này sau này được lấy làm Ngày Thày thuốc Việt Nam) thể hiện rõ quan điểm về xây dựng ngành y tế Việt Nam. Những lời dạy của Bác về đoàn kết, thương yêu người bệnh, và xây dựng nền y học của ta không chỉ là kim chỉ nam cho ngành y tế trong năm đầu miền Bắc được giải phóng, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội,, mà còn mang giá trị trường tồn, soi sáng sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân hôm nay

Đoàn kết – sức mạnh vượt khó

Bác dạy: “Trước hết là phải thật thà đoàn kết– Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta. Đoàn kết thì vượt được mọi khó khăn, giành được nhiều thành tích”.

Người nhấn mạnh sự đoàn kết giữa cán bộ cũ và mới, giữa lãnh đạo (Bộ trưởng, Thứ trưởng) và nhân viên, giữa bác sĩ, dược sĩ và những người lao động giản đơn trong ngành. Đây là tư tưởng dân chủ, coi trọng mọi thành phần, bởi mỗi người đều là mắt xích quan trọng trong sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Trong thực tiễn, tinh thần đoàn kết đã giúp ngành y tế vượt qua những thử thách khốc liệt như đại dịch COVID-19, khi toàn ngành từ tuyến Trung ương đến cơ sở, từ y bác sĩ đến lực lượng tình nguyện, đều đồng lòng vì sức khỏe cộng đồng.

Thương yêu người bệnh – nền tảng y đức

Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Thương yêu người bệnh– Người bệnh phó thác tính mệnh của họ nơi các cô, các chú. Chính phủ phó thác cho các cô, các chú việc chữa bệnh tật và giữ sức khoẻ cho đồng bào. Đó là một nhiệm vụ rất vẻ vang.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm bệnh viện thành phố Nam Định, ngày 22/5/1963 (Ảnh tư liệu TTXVN)

Vì vậy, cán bộ cần phải thương yêu, săn sóc người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi họ đau đớn cũng như mình đau đớn.

“Lương y phải như từ mẫu”, câu nói ấy rất đúng”.

Cốt lõi trong lời dạy của Người, “Lương y phải như từ mẫu”. Đây là chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, yêu cầu thầy thuốc phải coi nỗi đau của bệnh nhân như chính nỗi đau của mình.

Trong bối cảnh hiện nay, khi áp lực công việc ngày càng lớn, lời dạy của Bác vẫn vang vọng, nhắc nhở đội ngũ y tế giữ vững y đức, đặt lợi ích người bệnh lên hàng đầu. Hình ảnh những y bác sĩ tận tụy trong các bệnh viện, hy sinh trong tuyến đầu chống dịch, chính là minh chứng sống động cho tinh thần nhân văn ấy.

Xây dựng nền y học của ta – khoa học, dân tộc, đại chúng

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Xây dựng một nền y học của ta – Trong những năm nước ta bị nô lệ, thì y học cũng như các ngành khác đều bị kìm hãm. Nay chúng ta đã độc lập, tự do, cán bộ cần giúp đồng bào, giúp Chính phủ xây dựng một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân ta. Y học càng phải dựa trên nguyên tắc: khoa học, dân tộc và đại chúng.

Ông cha ta ngày trước có nhiều kinh nghiệm quý báu về cách chữa bệnh bằng thuốc ta, thuốc bắc. Để mở rộng phạm vi y học, các cô, các chú cũng nên chú trọng nghiên cứu và phối hợp thuốc “Đông” và thuốc “Tây” .

Mong các cô, các chú cố gắng thi đua làm tròn nhiệm vụ”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu rõ nguyên tắc xây dựng nền y học Việt Nam: khoa học – dân tộc – đại chúng. Người khuyến khích kết hợp Đông y và Tây y, phát huy kinh nghiệm truyền thống đồng thời tiếp thu thành tựu hiện đại.

Ngày nay, ngành y tế Việt Nam đã hiện thực hóa tư tưởng này: phát triển song song y học cổ truyền và y học hiện đại, mở rộng chăm sóc sức khỏe cộng đồng, ứng dụng công nghệ tiên tiến trong chẩn đoán và điều trị, đồng thời giữ gìn bản sắc dân tộc trong y học.

Một bệnh viện mới được xây dựng ở khu vực Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh 

Giá trị trường tồn từ lá Thư của Bác đối với ngành Y tế

“Thư gửi Hội nghị cán bộ y tế” rất ngắn gọn, song Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu bật những quan điểm cơ bản, cốt lõi nhất về xây dựng nền y học Việt Nam: đoàn kết trong toàn ngành, thương yêu người bệnh và xây dựng nền y học mang tính khoa học, dân tộc, đại chúng. Ba nội dung này trở thành trụ cột tạo nên nền y tế Việt Nam nhân văn, hiện đại và vì con người.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, những lời dạy ấy vẫn giữ nguyên giá trị thời sự, tiếp tục định hướng cho ngành Y tế phát triển toàn diện, hiện đại nhưng luôn gắn bó mật thiết với nhân dân. Đó chính là con đường để ngành Y tế Việt Nam vừa kế thừa truyền thống tốt đẹp, vừa vươn lên mạnh mẽ, thực hiện sứ mệnh cao cả: chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân - vì hạnh phúc của mỗi gia đình và tương lai của đất nước.

Chúng ta có quyền tin tưởng và hy vọng rằng, tiếp tục phát huy thành tựu to lớn mà ngành y tế đã đạt được (từ năm 1955 đến nay), thực hiện thật tốt quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, một nền y học hiện đại, một ngành y tế khoa học và nhân văn Việt Nam sẽ ngày càng hoàn thiện và đạt nhiều thành tựu to lớn hơn nữa trong sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân.