Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, vấn đề nâng cao năng lực lãnh đạo và cầm quyền tiếp tục được đặt ra như một yêu cầu toàn diện, cấp bách và có tính quyết định đối với sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới. Trong bối cảnh đó, tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung” không chỉ dừng lại ở một phẩm chất chính trị cần có, mà đã trở thành thước đo bản lĩnh, uy tín và năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ, đồng thời là tiêu chí then chốt để khẳng định sức mạnh lãnh đạo của Đảng trong nhiệm kỳ mới
Đại hội XIV và yêu cầu về bản lĩnh cán bộ trong giai đoạn phát triển mới
Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gay gắt; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen. Ở trong nước, công cuộc đổi mới bước sang giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.
Thực tiễn đó đặt ra đòi hỏi ngày càng cao đối với đội ngũ cán bộ - lực lượng trực tiếp tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Nếu như trước đây, yêu cầu đối với cán bộ chủ yếu nhấn mạnh đến phẩm chất chính trị, đạo đức và sự tuân thủ kỷ luật, thì hiện nay, bản lĩnh cán bộ còn được thể hiện rõ ở năng lực hành động, khả năng ra quyết định và tinh thần dám chịu trách nhiệm trước những vấn đề mới, khó, phức tạp.
Đại hội XIV tiếp tục khẳng định xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ là trọng tâm của công tác xây dựng Đảng. Trong đó, bản lĩnh chính trị không chỉ dừng lại ở sự kiên định về mục tiêu, lý tưởng, mà phải được cụ thể hóa bằng tinh thần đổi mới, quyết đoán, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Bản lĩnh cán bộ, xét đến cùng, được kiểm chứng không phải bằng lời nói, mà bằng hiệu quả công việc và kết quả thực tiễn.
“Dám nghĩ, dám làm” - yêu cầu khách quan của sự nghiệp đổi mới và phát triển
Trong bối cảnh đất nước đứng trước nhiều thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu đổi mới tư duy, phương thức lãnh đạo và quản lý trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức, cải cách thể chế, xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số… đều là những lĩnh vực mới, chưa có nhiều tiền lệ, đòi hỏi cán bộ phải có tư duy mở, tầm nhìn chiến lược và dũng khí đổi mới.
Tinh thần “dám nghĩ, dám làm” vì vậy không phải là khẩu hiệu mang tính cổ vũ chung chung, mà là đòi hỏi khách quan của thực tiễn phát triển. Nếu cán bộ chỉ lựa chọn giải pháp an toàn, né tránh trách nhiệm, không dám quyết, không dám làm thì sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển, thậm chí làm chậm bước tiến của đất nước.
Tuy nhiên, cần nhận thức đúng rằng “dám nghĩ, dám làm” không đồng nghĩa với làm liều, làm ẩu, tùy tiện, bất chấp nguyên tắc. “Dám nghĩ, dám làm” phải đặt trên nền tảng kiên định mục tiêu, lý tưởng của Đảng, tuân thủ pháp luật của Nhà nước, xuất phát từ lợi ích chung của quốc gia, dân tộc và Nhân dân. Đó là sự dám đổi mới trong khuôn khổ, dám sáng tạo trên cơ sở đúng chủ trương, đường lối, dám chịu trách nhiệm trước tập thể và trước Nhân dân.
Thực tiễn cho thấy, ở đâu cán bộ có tư duy đổi mới, dám hành động vì lợi ích chung, thì ở đó công việc được tháo gỡ, nguồn lực được khơi thông, niềm tin của nhân dân được củng cố. Ngược lại, ở đâu tồn tại tư duy “không làm thì không sai”, sợ trách nhiệm, né tránh va chạm, thì ở đó bộ máy trì trệ, hiệu quả quản lý thấp, niềm tin xã hội bị ảnh hưởng.

Toàn cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng
Khắc phục tâm lý “sợ sai, né tránh” và vai trò nêu gương của người đứng đầu
Một trong những vấn đề được đặt ra hiện nay là tình trạng một bộ phận cán bộ có biểu hiện sợ sai, sợ trách nhiệm, thiếu quyết đoán trong xử lý công việc. Đây không chỉ là vấn đề cá nhân, mà còn liên quan đến cơ chế đánh giá, sử dụng và bảo vệ cán bộ. Nếu không được nhận diện và khắc phục kịp thời, tâm lý này sẽ trở thành lực cản lớn đối với quá trình đổi mới và phát triển.
Tinh thần Đại hội XIV đòi hỏi phải tạo môi trường, cơ chế khuyến khích và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung; đồng thời kiên quyết xử lý những trường hợp lợi dụng đổi mới để vụ lợi cá nhân, vi phạm kỷ luật, kỷ cương. Khuyến khích đổi mới phải đi đôi với kiểm soát quyền lực; bảo vệ cán bộ dám làm phải gắn liền với yêu cầu minh bạch, công khai và trách nhiệm giải trình.
Trong đó, vai trò nêu gương của người đứng đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người đứng đầu là “đầu tàu”, là trung tâm đoàn kết và là nhân tố quyết định đến tinh thần làm việc của cả tập thể. Nếu người đứng đầu dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, thì sẽ tạo ra không khí làm việc tích cực, khơi dậy tinh thần trách nhiệm và sáng tạo của đội ngũ cán bộ, công chức. Ngược lại, nếu người đứng đầu thiếu bản lĩnh, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, thì rất khó đòi hỏi cấp dưới dám đổi mới, dám hành động.
Do đó, xây dựng đội ngũ cán bộ nhiệm kỳ mới theo tinh thần Đại hội XIV cần đặc biệt coi trọng việc nêu gương của cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhất là người đứng đầu; coi đây là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá bản lĩnh, uy tín và năng lực thực tiễn.
Như vậy, Đại hội XIV không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại, mà còn là bước ngoặt lịch sử mở ra tầm nhìn chiến lược cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
Khát vọng phát triển nhanh, bền vững, phồn vinh và hạnh phúc đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Trong tiến trình đó, tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung” trở thành tiêu chí cốt lõi để khẳng định bản lĩnh chính trị, trí tuệ sáng tạo và uy tín của đội ngũ cán bộ, đồng thời là thước đo sức mạnh tổ chức và hiệu quả hành động của Đảng.
Xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh vững vàng, tư duy đổi mới, năng lực thực tiễn và tinh thần hành động quyết liệt không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, mà còn là nền tảng lâu dài để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược mà Đại hội XIV đã đề ra. Đây chính là điều kiện tiên quyết để đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, hội nhập sâu rộng, đồng thời củng cố niềm tin, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân đối với vai trò lãnh đạo của Đảng trong kỷ nguyên mới.
