Tri ân để tiếp nối sức mạnh dân tộc trong kỷ nguyên mới

Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026) diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng. Trong tiến trình đó, tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc không chỉ là đạo lý truyền thống của dân tộc mà còn là yêu cầu chính trị, văn hóa và nhân văn sâu sắc.

Trong suốt 79 năm qua, Đảng và Nhà nước luôn xác định tri ân các anh hùng liệt sĩ, chăm lo người có công với cách mạng là chủ trương nhất quán, thể hiện bản chất nhân văn của chế độ xã hội chủ nghĩa và truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam. Hệ thống chính sách ưu đãi người có công không ngừng được hoàn thiện, đời sống vật chất và tinh thần của người có công ngày càng được nâng cao. Hàng triệu người có công và thân nhân đã được thụ hưởng các chính sách ưu đãi; đa số hộ gia đình người có công hiện có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình tại nơi cư trú. Các phong trào "Đền ơn đáp nghĩa", "Toàn dân chăm sóc người có công với cách mạng", xây dựng nhà tình nghĩa, phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, chăm sóc thương binh, bệnh binh... đã trở thành những hoạt động thường xuyên, lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội, góp phần bồi đắp truyền thống nhân ái, nghĩa tình của dân tộc.

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác chăm lo người có công khi nhiều chủ trương, chính sách mới được triển khai đồng bộ. Thực hiện kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm về chính sách đối với người có công với cách mạng và công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; triển khai Kết luận số 57-KL/TW của Ban Bí thư hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ; cùng với việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, nhiều chính sách ưu đãi được điều chỉnh theo hướng thiết thực hơn, trong đó có việc tăng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi và hoàn thiện cơ chế xác nhận người có công.

Đặc biệt, Chính phủ đã ban hành cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ những khó khăn trong công tác lấy mẫu, giám định ADN và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; đồng thời tăng cường nguồn lực đầu tư nâng cấp các công trình ghi công liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ và cơ sở điều dưỡng người có công trên phạm vi cả nước. Những chủ trương đó thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Nhà nước trong việc thực hiện đầy đủ hơn trách nhiệm đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Nổi bật của năm 2026 là việc triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ"[1]. Đây không chỉ là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng mà còn là hành trình tri ân mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, hướng tới mục tiêu trả lại tên tuổi cho các anh hùng liệt sĩ còn thiếu thông tin, giúp các gia đình có cơ hội đón người thân trở về sau nhiều thập niên mong mỏi.

Điểm mới của chiến dịch là việc ứng dụng mạnh mẽ thành tựu khoa học và công nghệ vào công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ. Công nghệ giám định ADN, cơ sở dữ liệu số, hệ thống thông tin dùng chung cùng sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và lực lượng vũ trang đã tạo nên phương thức tổ chức đồng bộ, hiện đại, góp phần nâng cao hiệu quả của công tác tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Sự kết hợp giữa truyền thống nhân văn của dân tộc với thành tựu khoa học hiện đại đã mở ra triển vọng mới trong việc giải quyết một trong những nhiệm vụ còn nhiều khó khăn sau chiến tranh.

Nhằm tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chiến dịch, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 45/CĐ-TTg yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tăng cường phối hợp, huy động tối đa nguồn lực phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Trong chuyến thăm các lực lượng đang thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (Thành phố Hồ Chí Minh), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính các liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng trước Tổ quốc, trước nhân dân; là lương tri, nguyện vọng của mỗi người Việt Nam. Nhân dân ta, Đảng ta không bao giờ quên những người đã hy sinh vì đất nước, vì dân tộc, đó là đạo lý và truyền thống văn hóa Việt Nam”.

Sau thời gian triển khai, Chiến dịch 500 ngày đêm đã đạt được nhiều kết quả bước đầu quan trọng. Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được triển khai đồng thời trong nước và tại Lào, Campuchia; nhiều hài cốt liệt sĩ cùng các mộ liệt sĩ tập thể đã được phát hiện, quy tập và tổ chức truy điệu, an táng trang trọng. Song song với đó, việc thu nhận mẫu ADN từ hài cốt liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ được tiến hành trên quy mô lớn; cơ sở dữ liệu ADN từng bước được xây dựng, tạo nền tảng cho việc đối sánh, xác minh và xác định danh tính liệt sĩ bằng phương pháp khoa học. Công tác tiếp nhận, lưu trữ, bảo quản mẫu hài cốt cũng được thực hiện theo đúng quy trình khoa học và yêu cầu pháp lý[2].

Một nhiệm vụ quan trọng khác của chiến dịch là rà phá bom mìn, vật nổ tại các khu vực từng là chiến trường nhằm bảo đảm an toàn cho lực lượng làm nhiệm vụ và mở rộng phạm vi tìm kiếm. Hàng trăm đội công tác với hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ cùng nhiều trang thiết bị chuyên dụng đã được huy động, góp phần tạo điều kiện thuận lợi để công tác quy tập hài cốt liệt sĩ đạt hiệu quả cao hơn[3].

Những kết quả bước đầu của chiến dịch là minh chứng sinh động cho sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị và sự đồng thuận của nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ đặc biệt ý nghĩa này. Từ việc mở rộng phạm vi tìm kiếm, ứng dụng công nghệ ADN, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia đến việc rà phá bom mìn tại các địa bàn trọng điểm, tất cả đều hướng tới mục tiêu cao nhất là đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương bằng đầy đủ danh tính và sự tôn vinh xứng đáng.

Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, nhiều hoạt động tri ân được tổ chức trên phạm vi cả nước như các chương trình nghệ thuật, cầu truyền hình, hành trình về nguồn, Hội nghị tri ân người có công với cách mạng toàn quốc , lễ thắp nến tri ân tại các nghĩa trang liệt sĩ và nhiều hoạt động cộng đồng ý nghĩa khác[4]. Những chương trình không chỉ thể hiện lòng biết ơn đối với các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, trách nhiệm công dân cho thế hệ trẻ.

Những kết quả đạt được từ Chiến dịch 500 ngày đêm là minh chứng rõ nét cho chủ trương đúng đắn của Đảng, sự điều hành quyết liệt của Nhà nước và sự đồng lòng của toàn xã hội trong công tác tri ân người có công. Mỗi phần hài cốt được tìm thấy, mỗi liệt sĩ được xác định danh tính và trở về với gia đình không chỉ góp phần thực hiện đầy đủ hơn chính sách đối với người có công mà còn tiếp tục bồi đắp niềm tin của nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc của dân tộc Việt Nam. Đó vừa là sự tri ân đối với quá khứ, vừa là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn để đất nước tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc./.