Phát biểu khai mạc tại Phiên họp thứ 3 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 10/6, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, vấn đề quản lý, sử dụng trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức, bộ máy và đơn vị hành chính đang được dư luận xã hội vô cùng quan tâm, đây cũng là chuyên đề giám sát đầu tiên của Quốc hội Khóa XVI.
Phiên họp này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền đối với 7 nội dung quan trọng, trong đó xem xét, thông qua 1 Pháp lệnh và 1 Nghị quyết về lĩnh vực tư pháp, nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động của Tòa án nhân dân trong điều kiện tổ chức bộ máy mới.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua 2 Nghị quyết liên quan đến tài chính, ngân sách và dự thảo Kế hoạch giám sát “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức, bộ máy và đơn vị hành chính”.
“Đây là chuyên đề giám sát đầu tiên của Quốc hội khóa XVI; vì vậy, công tác chuẩn bị phải được tiến hành thật chặt chẽ, bài bản và khoa học ngay từ khâu đầu tiên. Đặc biệt, hoạt động giám sát lần này phải gắn kết chặt chẽ với các chỉ đạo chiến lược của Trung ương về phòng, chống lãng phí và tiêu cực, nhất là tinh thần Nghị quyết số 04 của Trung ương. Hiện nay, vấn đề quản lý, sử dụng trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức, bộ máy và đơn vị hành chính đang được dư luận xã hội vô cùng quan tâm. Thực tế, vẫn còn tình trạng trụ sở, đất đai, tài sản công dôi dư sau sắp xếp chậm được xử lý, khai thác chưa hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực của Nhà nước”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.
Cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về công tác dân nguyện tháng 5. Theo đó, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành và các địa phương tăng cường kiểm tra chất lượng xăng sinh học E10, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai; tăng cường công tác kiểm tra và phối hợp chặt chẽ với UBND thành phố Hà Nội trong việc triển khai, thực hiện các Dự án lớn trên địa bàn. Trong đó, cần có chính sách và giải pháp cụ thể để triển khai các Dự án phục vụ tái định cư, tái thiết nhằm ổn định đời sống và sinh kế cho người dân trong khu vực bị ảnh hưởng bởi Dự án.
Cho ý kiến về nội dung này, Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho rằng, báo cáo cần bổ sung thêm vấn đề lừa đảo đang diễn ra gần đây, đó là việc dụ dỗ, ép các đối tượng là người lớn tuổi, người nghỉ hưu kí các hợp đồng nghỉ dưỡng để cảnh báo người dân, đồng thời đề nghị các địa phương có hướng xử lý cho tình trạng này.
“Cả cuộc đời người ta tích cóp được bao nhiêu, như là thiêu thân nộp cho công ty lừa đảo này. Vì vậy, trong báo cáo cũng phải đưa ra nội dung này rất mới và nóng. Cũng đề nghị cơ quan chức năng xác định trên địa bàn của những xã, tỉnh nào, chúng ta có nguồn tin báo tố giác không và chúng ta quản lý như thế nào, xử lý ra sao”, bà Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh.
Quan tâm đến vấn đề giáo dục, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, trước đây chính sách nhà nước chỉ miễn giảm học phí cho một số ngành nghề như lực lượng vũ trang, sư phạm.
“Một số ngành nghề đặc thù mà nhân dân chưa biết đến như năng lượng hạt nhân đang rất cần, nhưng chính sách chưa đủ hấp dẫn nên người ta chưa vào - nhưng lại rất quan trọng, nên chính sách nhà nước phải hỗ trợ và cụ thể ở đây là miễn học phí, đây là vấn đề cần tuyên truyền rộng trong nhân dân để biết, có thêm những lựa chọn cho ngành nghề đào tạo, có sự lựa chọn phù hợp để bổ sung nguồn nhân lực cho đất nước”, ông Nguyễn Đắc Vinh nêu.
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đã có nhiều đổi mới trong cách làm báo cáo; đồng thời đề nghị hàng tháng, Ủy ban phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, nơi nắm bắt tâm tư, kiến nghị của người dân để nâng cao hơn nữa chất lượng báo cáo.
“Công tác dân nguyện sâu hơn, không thể chỉ dừng lại ở tiếp dân, xử lý đơn, chuyển kiến nghị. Mà tôi yêu cầu dân nguyện phải là kênh cảm nhận sớm lòng dân, là hệ thống cảnh báo chính sách, là thước đo chất lượng quản trị quốc gia. Tôi đề nghị thời gian tới quan tâm 05 điểm. Một là, không được để dân nguyện đi sau bức xúc của dân. Mình phải nghe ngóng, nắm tình hình và lên tiếng trước. Hai là, trả lời kiến nghị cử tri phải thực chất hơn. Tỷ lệ trả lời cao là đáng ghi nhận, nhưng thước đo cuối cùng không phải là có văn bản trả lời, mà là vấn đề có được tháo gỡ không, người dân có thấy thấu tình, đạt lí không”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặc biệt lưu ý.
Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu, giám sát dân nguyện phải chọn đúng điểm nghẽn, phải phân loại rõ vụ việc. Vụ việc còn căn cứ thì phải giải quyết dứt điểm, không né tránh. Vụ việc đã giải quyết đúng pháp luật, hết thẩm quyền, không có tình tiết mới thì phải kiên trì vận động, đồng thời giữ nghiêm kỷ cương, không để kéo dài gây mất an ninh, trật tự; nâng chất lượng báo cáo dân nguyện; báo cáo tổng hợp tình hình phải chỉ ra cho được xu hướng, nguyên nhân, địa chỉ trách nhiệm, kiến nghị xử lý và cơ chế theo dõi sau kiến nghị; kiến nghị tháng trước phải được đôn đốc, đánh giá trong tháng sau.
Trước đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết thông qua dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân; dự án Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81 về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực. Cho ý kiến về Nghị quyết về đánh giá, xếp loại chất lượng đối với Vụ chuyên môn và xây dựng, quản lý vị trí việc làm công chức Vụ chuyên môn của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội.
Chiều 10/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục xem xét, thông qua Nghị quyết về lập, thẩm tra, quyết định kế hoạch tài chính 05 năm quốc gia, lập kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách nhà nước, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương và phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước hằng năm; xem xét, thông qua Nghị quyết về nguyên tắc, tiêu chí phân chia thuế giá trị gia tăng cho từng địa phương trong giai đoạn 2027 – 2030; cho ý kiến về dự thảo Kế hoạch giám sát và Đề cương giám sát “ Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức, bộ máy và đơn vị hành chính”.
