Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh thế giới có những biến động phức tạp và khó dự báo khi cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, những thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen. Trong bối cảnh đó, Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện chính trị đặc biệt, thể hiện bản lĩnh, trí tuệ và năng lực cầm quyền và tầm nhìn chiến lược của Đảng trước yêu cầu phát triển mới của đất nước.
Tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo tuyệt đối, toàn diện của Đảng
Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng khẳng định vai trò lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp và toàn diện của Đảng trong mọi mặt của đời sống xã hội. Điều này, đã được chứng minh bằng sự thật lịch sử của cánh mạng Việt Nam. Đại hội lần này thông qua việc tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận, tiếp tục làm rõ con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, khẳng định tính đúng đắn của nền tảng tư tưởng là Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đây là vấn đề mang tính nguyên tắc, là cơ sở chính trị vững chắc để toàn Đảng, toàn dân giữ vững định hướng phát triển trong bối cảnh nhiều luồng tư tưởng trái chiều và các âm mưu “diễn biến hòa bình” ngày càng tinh vi.
Vai trò lãnh đạo của Đảng được thể hiện ở các luận điểm: Đảng là nhân tố then chốt bảo đảm sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước; đề cao công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng; đổi mới toàn diện về tư duy và phương thức lãnh đạo của Đảng nhằm thích ứng với bối cảnh mới; tiếp tục phát triển tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò đạo đức và văn minh của Đảng, thể hiện sự gắn bó mật thiết giữa Đảng với nhân dân, là đại diện cho trí tuệ và lương tâm của dân tộc Việt Nam. Đảng là nguồn động lực quan trọng để thúc đẩy đổi mới tư duy, sáng tạo trong lãnh đạo, tạo ra sức mạnh tổng hợp để phát triển đất nước nhanh và bền vững.
Điểm nhấn nổi bật, đổi mới có nguyên tắc kết hợp chặt chẽ giữa kiên định và sáng tạo, phát triển nhanh nhưng phải bền vững. Tăng trưởng kinh tế phải gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội; không đánh đổi môi trường, văn hóa và an sinh xã hội lấy tăng trưởng đơn thuần. Điều này phản ánh sự phát triển về tư duy lãnh đạo của Đảng, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng phát triển kinh tế tất yếu dẫn đến xa rời mục tiêu xã hội chủ nghĩa.
Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức và tổ chức. Đặc biệt, công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn liền với xây dựng và chỉnh đốn Đảng. Đây là minh chứng rõ ràng cho quyết tâm chính trị của Đảng trong việc tự đổi mới, tự chỉnh đốn, khẳng định Đảng không né tránh khuyết điểm, không dung túng cho suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.
Tư duy đổi mới và đột phá trong nhiều lĩnh vực
Những điểm mới trong báo cáo chính trị thể hiện “sự đổi mới của đổi mới” mới toàn diện về tư duy, chiến lược phát triển nhằm đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững.
Về thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp luật để thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng, xây dựng nền tảng pháp lý và khung thể chế tạo hành lang phát triển minh bạch, bình đẳng.
Về phát triển kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới, khẳng định kinh tế tư nhân là động lực trọng yếu phát triển kinh tế; tư duy phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, chuyển đổi số quốc gia và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường; đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng, nâng cao vị thế và uy tín quốc tế.
Về xã hội, phát triển văn hóa, con người Việt Nam toàn diện, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại ngang tầm khu vực và thế giới; nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội; tăng cường phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Về tổ chức bộ máy, tiếp tục hoàn thiện việc sắp xếp tổ chức, tinh gọn bộ máy và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng; tăng cường công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực; tăng cường công tác dân vận, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân.
Đại hội XIV khẳng định đầu tư cho con người chính là đầu tư cho phát triển bền vững lâu dài. Đây là luận điểm mang tính phản biện lý luận sâu sắc, góp phần làm rõ sự khác biệt căn bản giữa tư duy phát triển xã hội chủ nghĩa và tư duy thị trường thuần túy. Con người được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển, coi phát triển con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp đổi mới.
Có thể khẳng định rằng Đại hội XIV của Đảng không chỉ mang ý nghĩa định hướng phát triển, mà còn là tuyên ngôn chính trị thể hiện sự tự tin, tự chủ và bản lĩnh của Đảng Cộng sản Việt Nam. Những quyết sách của Đại hội vừa mang tính kế thừa, vừa thể hiện sự phát triển về chất trong tư duy lãnh đạo và năng lực cầm quyền.
Giá trị thực tiễn của Đại hội XIV của Đảng chỉ được khẳng định đầy đủ khi các nghị quyết được tổ chức thực hiện một cách nghiêm túc, hiệu quả và có kiểm chứng bằng kết quả cụ thể. Đây là yêu cầu nâng cao trách nhiệm chính trị của đội ngũ cán bộ, đảng viên trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Đại hội đã mở ra hướng đi, nhưng thực tiễn sẽ là thước đo cuối cùng cho tính đúng đắn và sức sống của những quyết sách chính trị đó.
