Lấy Nhân dân làm trung tâm: chuẩn mực hành động của Đảng
Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư đặc biệt nhấn mạnh: “Mỗi đại biểu dự Đại hội, mỗi cán bộ, đảng viên trên cả nước, khi nghiên cứu Văn kiện, hãy tự hỏi: Việc này có lợi gì cho dân? Có làm cho dân tin hơn không? Có làm cho cuộc sống của Nhân dân tốt đẹp hơn không? Có làm cho đất nước giàu mạnh hơn không? Nếu câu trả lời chưa rõ, phải tiếp tục hoàn thiện, bởi mọi quyết sách chỉ có ý nghĩa khi được Nhân dân đồng tình, ủng hộ và mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân” (1); “Niềm tin của Nhân dân đối với Đảng không đến từ lời nói, mà đến từ việc làm, từ sự công tâm, liêm chính của cán bộ, từ hiệu quả của bộ máy, từ sự công bằng trong thụ hưởng, từ kết quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, giải quyết kịp thời, thấu đáo những bức xúc chính đáng của người dân, doanh nghiệp” (2)
Những câu hỏi ấy, được Tổng Bí thư Tô Lâm nêu lên không chỉ là lời nhắc nhở mà còn là một thông điệp: Trong giai đoạn cách mạng mới, trong kỷ nguyên hội nhập, chúng ta cần nhận thức sâu hơn, mới hơn, đầy đủ hơn: Nhân dân luôn là những giá trị phổ biến mới đích thực; thế trận lòng dân vững thì cải cách mới đi tới cùng.
Nhân dân là sự cộng hưởng làm nên lương tri, chân lý thời đại, làm nên những thành tựu vĩ đại. Nhận thức như vậy nên mỗi quyết sách chính trị phải thấm đẫm tính nhân dân trong đó. Hay nói cách khác, Đảng cần để cho chính sách có độ thấm trong mọi chiều kích đời sống xã hội; phải giải thích sâu sắc hơn, đầy đủ hơn, chi tiết hơn để người dân thấy cái đạo lý của mỗi chính sách của Đảng; phải thể hiện đúng bản chất ưu việt của Nhà nước xã hội chủ nghĩa. Trong mỗi quyết sách, lợi ích của Nhân dân không đứng bên cạnh, không đứng sau, mà đứng ở trung tâm, trở thành tiêu chí cao nhất để đánh giá đúng – sai, thành công – thất bại của mọi chủ trương, chính sách. Quyết sách chỉ có ý nghĩa khi được Nhân dân đồng tình, ủng hộ và mang lại lợi ích thiết thực cho đời sống xã hội.
Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “Cơ đồ, tiềm lực, vị thế, uy tín quốc tế của đất nước có được như ngày hôm nay là sự hội tụ, kết tinh truyền thống văn hoá hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước; là thành quả của 96 năm xây dựng và phát triển đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng; là kết quả của 40 năm đổi mới; là quá trình liên tục đổi mới tư duy lãnh đạo trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; là sự hy sinh, quên mình của biết bao thế hệ chiến sĩ cách mạng tiền bối, các đảng viên cộng sản, của đồng bào, đồng chí đã tận tuỵ lao động sản xuất, anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của Nhân dân, vì chủ nghĩa xã hội; là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; là biểu hiện sinh động của ý chí bền bỉ, tinh thần sáng tạo, lòng yêu nước nồng nàn của con người Việt Nam trong tiến trình phát triển" (3). "Đường lối đổi mới của chúng ta xác định rõ Nhân dân là trung tâm, là chủ thể của sự nghiệp cách mạng; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; nhất quán xây dựng và hoàn thiện 3 trụ cột nền tảng: Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa - Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa - Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa” (4).
Cách đặt vấn đề ấy cho thấy một bước phát triển rất quan trọng trong tư duy lãnh đạo: từ quản lý sang kiến tạo, từ mệnh lệnh hành chính sang phục vụ phát triển, từ mục tiêu nội bộ sang kết quả xã hội. Sự chuyển dịch này phản ánh bước tiến quan trọng trong tư duy cầm quyền của Đảng, khi vai trò lãnh đạo được gắn chặt với trách nhiệm phục vụ và kiến tạo phát triển. Nhân dân không chỉ là người thụ hưởng thành quả, mà trở thành chủ thể giám sát và đánh giá chất lượng của mọi chính sách.
Khát vọng lớn – Bước đi chắc: Tầm nhìn chiến lược đến 2045
Nhìn lại 40 năm Đổi mới, xem Nhân dân làm trung tâm không phải là khẩu hiệu đạo lý, mà là bài học được kiểm chứng bằng thực tiễn. Đổi mới bắt đầu từ việc giải phóng sức dân, tôn trọng quyền làm chủ, khơi thông các nguồn lực xã hội. Thành tựu phát triển được đo bằng mức sống, cơ hội và chất lượng cuộc sống của Nhân dân; bằng niềm tin xã hội và sự đồng thuận bền vững.
Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh và khó lường, các bài học về kiên định mục tiêu, bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng, tôn trọng quy luật khách quan, chủ động hội nhập quốc tế và lấy Nhân dân làm trung tâm càng cho thấy giá trị nền tảng và tính thời đại sâu sắc.
Trên nền tảng ấy, Báo cáo của Tổng Bí thư không chỉ hoạch định phương hướng cho nhiệm kỳ 2026–2030, mà còn mở ra một trục phát triển dài hạn đến năm 2045 – thời điểm Việt Nam kỷ niệm 100 năm thành lập nước. Mục tiêu tổng quát được xác định rõ ràng: giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm” (4). Quan trọng hơn, tăng trưởng ấy không chỉ đo bằng con số, mà bằng chất lượng sống, cơ hội phát triển và mức độ hạnh phúc của Nhân dân.
Để đạt được mục tiêu ấy, giải pháp quan trọng, nền tảng là cần “Tăng cường củng cố và phát huy sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thật sự tin tưởng, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; thực hành "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Lấy sự hài lòng, tín nhiệm của người dân, doanh nghiệp và hiệu quả công việc làm tiêu chí đánh giá cán bộ” (5).
Báo cáo của Tổng Bí thư Tô Lâm gửi đi thông điệp: đặt lợi ích và hạnh phúc của Nhân dân làm thước đo cao nhất của mọi quyết sách. Đó vừa là yêu cầu chính trị, vừa là chuẩn mực đạo lý, vừa là điều kiện thực tiễn để phát triển bền vững. Khi mọi chủ trương đều được soi chiếu bằng câu hỏi “có lợi gì cho dân”, khi tầm nhìn lớn đi cùng thể chế phù hợp và năng lực thực thi mạnh mẽ, thì khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc không còn là lời hứa, mà trở thành mệnh lệnh từ trái tim, là hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày của Nhân dân.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa và tầm vóc lịch sử đặc biệt của dân tộc Việt Nam trong thời hiện đại. Đây là dấu mốc mở ra một giai đoạn phát triển mới – giai đoạn đòi hỏi tầm nhìn lớn, quyết sách đúng và hành động quyết liệt để hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc./.
Tài liệu trích dẫn từ (1) đến (5): Toàn văn Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng; https://tongbithu.daihoidang.vn/bai-phat-bieu/toan-van-bao-cao-cua-ban-chap-hanh-trung-uong-dang-khoa-xiii-ve-cac-van-kien-trinh-dai-hoi-xiv-cua-dang-post181700.html, truy cập ngày 20/1/2026.
