Công tác chuẩn bị bầu cử chủ động, khẩn trương, đồng bộ, bám sát quy định của pháp luật
Theo đồng chí Nguyễn Hữu Đông, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội cho biết, ở Trung ương, các cơ quan đã ban hành đầy đủ 27/27 văn bản, tài liệu theo yêu cầu. Trên cơ sở phản ánh, kiến nghị của địa phương, Hội đồng bầu cử quốc gia đã kịp thời ban hành 14 nghị quyết, văn bản hướng dẫn và 34 văn bản giải đáp, hướng dẫn nghiệp vụ liên quan đến tổ chức hội nghị giới thiệu người ứng cử, cơ cấu, số lượng, hồ sơ ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; qua đó, tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai công tác bầu cử.
Ở địa phương, các tỉnh, thành phố đã quán triệt nghiêm túc chỉ đạo của Trung ương, ban hành văn bản hướng dẫn, tổ chức tập huấn, vận hành khu vực bỏ phiếu, chuẩn bị cơ sở vật chất, bảo đảm an ninh, trật tự, y tế, sẵn sàng cho ngày bầu cử.
Việc thành lập các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương được triển khai nghiêm túc, bảo đảm đúng pháp luật, đúng thành phần, số lượng thành viên và hoàn thành theo luật định. Cả nước đã thành lập 34 Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, 3.321 Ủy ban bầu cử cấp xã; 182 Ban bầu cử đại biểu Quốc hội; 744 Ban bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh; 22.541 Ban bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã và 72.191 Tổ bầu cử.
Trên cơ sở kết quả Hội nghị hiệp thương lần thứ ba, ngày 14/02/2026, Hội đồng bầu cử quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG công bố danh sách 864 người chính thức ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI ở 182 đơn vị bầu cử. Trong đó, số người ứng cử do Trung ương giới thiệu là 217 người; địa phương có 647 người, đạt tỷ lệ 1,73 người ứng cử trên 01 đại biểu được bầu (trong đó: có 4 người tự ứng cử, tỷ lệ 0,46%); bảo đảm số dư theo quy định, đúng định hướng về cơ cấu, thành phần.
Về cơ cấu kết hợp chung của cả nước như sau, người ứng cử là phụ nữ có 392 người, tỷ lệ 45,37%; người ứng cử là người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi) có 187 người, tỷ lệ 21,64%; người ứng cử là người dân tộc thiểu số có 188 người, tỷ lệ 21,76%; người ứng cử là người ngoài Đảng có 64 người, tỷ lệ 7,41%; người ứng cử là đại biểu Quốc hội khóa XV được giới thiệu tái cử có 236 người, tỷ lệ 27,31%.
Về trình độ chuyên môn, Người ứng cử có trình độ trên đại học là 593 người, tỷ lệ 68,63%; người ứng cử có trình độ đại học là 261 người, tỷ lệ 30,21%; người ứng cử có trình độ dưới đại học là 10 người, tỷ lệ 1,16%.
Về nhân sự ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, ở cấp tỉnh, tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh được bầu: 2.554 người. Tổng số người ứng cử Hội đồng nhân dân theo danh sách chính thức là 4.223 người, đạt tỷ lệ 1,65 người ứng cử trên 01 đại biểu được bầu (trong đó: có 10 người tự ứng cử, tỷ lệ 0,24%).
Ở cấp xã, tổng số đại biểu được bầu theo luật định: 72.613 người. Trong đó: số người ứng cử trong danh sách chính thức là 121.242 người, đạt tỷ lệ 1,67 người ứng cử trên 01 đại biểu được bầu. Số người tự ứng cử: 64 người (tỷ lệ 0,05%).
Có thể khẳng định, công tác chuẩn bị nhân sự tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 được triển khai đồng bộ, chặt chẽ, bảo đảm đúng quy trình, đúng thẩm quyền, đúng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định; thể hiện rõ tinh thần chủ động, trách nhiệm và quyết tâm chính trị cao của các cấp, các ngành.
Việc lập, rà soát, niêm yết danh sách cử tri được triển khai nghiêm túc, đúng quy định. Theo báo cáo của 34/34 tỉnh, thành phố, cả nước có tổng số 73.457.255 cử tri đi bầu cử tại 72.195 khu vực bỏ phiếu. Danh sách cử tri được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, nhà sinh hoạt khu dân cư, khu phố, ấp, thôn và các địa điểm công cộng của khu vực bỏ phiếu theo đúng thời hạn luật định.
Ngay sau khi danh sách chính thức những người ứng cử được công bố, các ứng cử viên sẽ thực hiện tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử theo kế hoạch. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo, tổ chức 02 cuộc hội nghị bồi dưỡng cho người lần đầu ứng cử đại biểu Quốc hội, trong đó chú trọng hỗ trợ người ứng cử là phụ nữ và người dân tộc thiểu số; Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức tập huấn về xây dựng chương trình hành động, kỹ năng trình bày trước cử tri.
Ở Trung ương, Hội đồng bầu cử quốc gia đã phối hợp với Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoàn thành 02 đợt giám sát, kiểm tra tại 24 tỉnh, thành phố. Ở địa phương, Ủy ban bầu cử các tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch và triển khai các đoàn giám sát, kiểm tra công tác bầu cử, bảo đảm triển khai đồng bộ, thống nhất trên toàn địa bàn.
Ở Trung ương, công tác tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư được thực hiện nghiêm túc, khách quan, đúng thẩm quyền. Các địa phương chủ động tuyên truyền, giải thích kịp thời từ cơ sở. Đến nay, số lượng đơn thư liên quan đến bầu cử không nhiều (37 đơn thư, kiến nghị/12 tỉnh, thành phố), chưa phát sinh vụ việc phức tạp.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền góp phần vào thành công của cuộc bầu cử
Công tác thông tin, tuyên truyền về cuộc bầu cử được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt trước, trong và sau ngày bầu cử, bám sát các chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Hội đồng Bầu cử Quốc gia và các cơ quan có thẩm quyền; bảo đảm đúng định hướng chính trị, chính xác, kịp thời, toàn diện.
Hiện nay, công tác thông tin, tuyên truyền về cuộc bầu cử đã được triển khai đồng bộ, đa dạng từ Trung ương đến địa phương, bảo đảm cập nhật đầy đủ, kịp thời thông tin về hoạt động của Hội đồng bầu cử quốc gia và các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương; không khí dân chủ, nghiêm túc và kết quả các hội nghị lấy ý kiến cử tri; danh sách, chương trình hành động của người ứng cử và hoạt động vận động bầu cử. Hình thức tuyên truyền trực quan được tăng cường rộng khắp; các địa phương chủ động, sáng tạo, linh hoạt trong tổ chức thực hiện, góp phần tạo không khí phấn khởi, tin tưởng trong Nhân dân.
Để công tác tuyên truyền góp phần vào thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, công tác tuyên truyền về bầu cử phải bám sát tinh thần trách nhiệm - chủ động - sáng tạo - thuyết phục - đồng bộ - hiệu quả cao. Theo đó, cần phải chú trọng một số nội dung như sau:
Về nội dung tuyên truyền, cần tuyên truyền nổi bật, sâu sắc các chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo chủ chốt, của Hội đồng bầu cử Quốc gia; các kế hoạch, hướng dẫn của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương về bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Chú trọng thông tin về đổi mới tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp bảo đảm phù hợp với nguyên tắc cơ bản của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, với quy định của Hiến pháp 2013; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, hội nhập quốc tế.
Tập trung tuyên truyền làm rõ ý nghĩa, tầm quan trọng đặc biệt của bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 gắn với thời điểm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thành công tốt đẹp; thực hiện thành công cuộc cách mạng sắp xếp tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của đất nước sau 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa; toàn Đảng, toàn quân và toàn dân nỗ lực phấn đấu, đoàn kết, thống nhất, chung sức đồng lòng, tận dụng mọi thời cơ, thuận lợi vượt qua mọi khó khăn, thách thức, tiếp tục đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.
Tuyên truyền về tiêu chuẩn, cơ cấu, số lượng đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp; các nguyên tắc bầu cử, quy trình bầu cử và quyền công dân đi bầu cử; nhấn mạnh, đề cao tiêu chuẩn, chất lượng đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân.
Tuyên truyền quá trình triển khai bầu cử; lan tỏa, biểu dương những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong chuẩn bị, tổ chức bầu cử, nhất là những địa bàn bầu cử khó khăn, biên giới, hải đảo...; kịp thời phát hiện những bất cập, hạn chế, những vấn đề mới phát sinh để phản ánh và đề xuất giải pháp phù hợp thực tiễn.
Tuyên truyền nổi bật kết quả bầu cử, không khí phấn khởi, tin tưởng, lạc quan của cử tri cả nước tự giác, trách nhiệm tham gia bầu cử. Khẳng định cuộc bầu cử được tiến hành dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm, là Ngày hội của toàn dân.
Về hình thức tuyên truyền, tăng cường bài viết phân tích, bình luận chuyên sâu; phản ánh không khí phấn khởi, kỳ vọng của cử tri; biểu dương điển hình tích cực; lan tỏa tinh thần dân chủ, đoàn kết. Tăng cường xây dựng, biên tập, đăng, phát các thông điệp, video clip cô đọng, súc tích, sinh động về sự kiện. Khuyến khích sáng tạo các hình thức tuyên truyền, quảng bá mới, có khả năng tạo xu hướng (tạo trend) như thay đổi khung hình đại diện trên nền tảng mạng xã hội; làm video ngắn với định dạng phù hợp để dễ chia sẻ trên một số nền tảng mạng xã hội phổ biến (dạng short video trên các nền tảng Tiktok, Youtube Shorts, Instagram Reels); v.v... để tiếp cận công chúng, độc giả. Đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền, nhất là các địa bàn đặc thù và đối tượng cử tri đặc thù như vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số... Đồng thời, chủ động đấu tranh, phản bác thông tin sai trái, xuyên tạc; định hướng dư luận kịp thời; phối hợp xử lý thông tin xấu độc trên không gian mạng, không để các thế lực thù địch lợi dụng để xuyên tạc, chống phá.
Trong ngày bầu cử, thông tin phải nhanh, chính xác về tỉ lệ cử tri tham gia, diễn biến tại các khu vực bỏ phiếu. Sau bầu cử, tập trung tuyên truyền kết quả, khẳng định thành công của cuộc bầu cử và niềm tin của nhân dân.
Có thể khẳng định, việc thực hiện tốt công tác thông tin, tuyên truyền sâu, rộng, có trọng tâm, trọng điểm đến mọi người dân, hình thức đa dạng; bảo đảm sự công khai, minh bạch, dân chủ, công bằng, bình đẳng trong từng công việc chuẩn bị bầu cử sẽ góp phần tạo không khí phấn khởi, tin tưởng trong nhân dân, góp phần vào thành công của cuộc bầu cử, tạo bước khởi đầu quan trọng cho việc xây dựng, kiện toàn bộ máy Nhà nước nhiệm kỳ mới, tạo nền tảng chính trị - xã hội vững chắc để triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng./.
