Hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng trong đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị: Từ thực tiễn Trường Chính trị thành phố Cần Thơ

1. Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng: Những trụ cột chiến lược của tư duy phát triển mới

Thứ nhất, bổ sung và phát triển “lý luận về đường lối đổi mới” - bước phát triển mới về tư duy lý luận của Đảng. Đại hội XIII của Đảng khẳng định: “Tư duy lý luận của Đảng có bước phát triển. Hệ thống lý luận về đường lối đổi mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam tiếp tục được bổ sung, phát triển”[1]. Trên nền tảng đó, Đại hội XIV tiếp tục nâng tầm nhận thức khi bổ sung “lý luận về đường lối đổi mới” như một nội dung có tính khái quát cao từ thực tiễn phát triển đất nước. Sự bổ sung này giúp củng cố vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng và tăng cường cơ sở khoa học cho niềm tin vào con đường phát triển đã lựa chọn.

Thứ hai, xác lập tư duy “tự chủ chiến lược” - định vị mới của Việt Nam trong thế giới biến động. Trước đây “độc lập, tự chủ” chủ yếu nhấn mạnh yêu cầu không lệ thuộc, thì tại Đại hội XIV, quan điểm này được nâng lên tầm chủ động toàn diện: chủ động lựa chọn con đường phát triển; chủ động kiến thiết quan hệ đối ngoại; chủ động làm chủ công nghệ và nguồn lực; chủ động ứng phó với các cú sốc bên ngoài. Đó là sự chuyển biến từ tư duy “thích ứng” sang tư duy “kiến tạo”. Điều này thể hiện sự trưởng thành về lý luận của Đảng trên cơ sở tổng kết thực tiễn đổi mới, khẳng định phương pháp tiếp cận không giáo điều mà luôn vận động, phát triển, lấy lý luận định hướng và dẫn dắt thực tiễn trong kỷ nguyên phát triển mới.

Thứ ba, hoàn thiện thể chế phát triển - khâu đột phá chiến lược mang tính quyết định. Tại Đại hội XIV, thể chế phát triển được xác định như một hệ sinh thái tổng thể, gồm hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, văn hóa quản trị và kỷ luật thực thi. Việc xác định thể chế là “đòn bẩy của đòn bẩy” thể hiện tư duy coi cải cách thể chế là điều kiện tiên quyết để giải phóng và phân bổ hiệu quả các nguồn lực phát triển. Một thể chế minh bạch, ổn định, hiệu lực và hiệu quả sẽ tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, giảm chi phí tuân thủ, củng cố niềm tin của thị trường và của nhân dân trong bối cảnh mới.

Thứ tư, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đại hội XIV xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là trụ cột của mô hình phát triển, thể hiện tư duy bắt kịp xu thế của thời đại, trong đó tri thức và công nghệ trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Đảng ta nhấn mạnh sự gắn kết giữa khoa học - công nghệ với giáo dục - đào tạo, sản xuất - kinh doanh và quản trị quốc gia, coi đây là chìa khóa để rút ngắn khoảng cách phát triển với các nước tiên tiến.

Thứ năm, phát huy sức mạnh nội sinh của dân tộc - văn hóa, con người, giáo dục và kinh tế tư nhân. Đại hội XIII của Đảng đã xác định văn hóa là một trụ cột chiến lược trong phát triển đất nước “trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc”[2]. Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định “văn hóa là nền tảng tinh thần, con người là chủ thể sáng tạo, giáo dục là quốc sách hàng đầu, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất”. Như vậy, văn hóa không chỉ được nhìn nhận như lĩnh vực tinh thần, mà còn là hệ giá trị, chuẩn mực và động lực điều chỉnh hành vi xã hội, góp phần định hướng phát triển kinh tế - xã hội theo hướng nhân văn và tiến bộ.

Thứ sáu, tăng cường quốc phòng, an ninh, kết hợp chặt chẽ với đối ngoại trong bảo vệ và phát triển đất nước. Đại hội lần thứ XIV của Đảng thể hiện tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, gắn bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ với giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển. Đối ngoại không chỉ nhằm hội nhập để phát triển, mà còn góp phần kiến tạo hòa bình, ổn định khu vực và thế giới. Quốc phòng, an ninh và đối ngoại được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với phát triển kinh tế - xã hội, vừa là lá chắn bảo vệ lợi ích quốc gia, vừa là công cụ mở rộng không gian phát triển và khẳng định vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Ảnh: Tập thể cán bộ, giảng viên Trường Chính trị thành phố Cần Thơ (Nguồn: Báo Cần Thơ Online)

2. Triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV trong đào tạo, bồi dưỡng tại Trường Chính trị thành phố Cần Thơ

Năm 2025, Trường Chính trị thành phố Cần Thơ được thành lập[3] trên cơ sở hợp nhất Trường Chính trị thành phố Cần Thơ, Trường Chính trị tỉnh Sóc Trăng và Trường Chính trị tỉnh Hậu Giang (cũ). Hiện nay, đội ngũ giảng viên của Trường có 15 tiến sĩ, 68 thạc sĩ (trong đó có 14 nghiên cứu sinh) và 06 cử nhân; 53/72 giảng viên (73,7%) giữ ngạch giảng viên chính. Đội ngũ cán bộ nhà trường ngày càng được hoàn thiện về trình độ lý luận chính trị, trong đó: 64 đồng chí có trình độ Cao cấp Lý luận chính trị và tương đương, 23 đồng chí có trình độ Trung cấp Lý luận chính trị và 02 đồng chí có trình độ Sơ cấp.

Dước sự chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám hiệu nhà trường, tất cả giảng viên tham gia giảng dạy ở các phần học như: Nội dung cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh (với 264 tiết); Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và Đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam (156 tiết); Xây dựng Đảng (176 tiết); Quản lý hành chính nhà nước (168 tiết)[4] quán triệt, triển khai lồng ghép một cách sáng tạo Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng vào mỗi bài học, cụ thể như sau:

Một là, lồng ghép nội dung Đại hội lần thứ XIV của Đảng về “lý luận về đường lối đổi mới” vào bài giảng trong chương trình đào tạo. Việc phân tích, làm rõ và thuyết phục bằng những minh chứng thực tiễn thể hiện quá trình không ngừng tự hoàn thiện, tự chỉnh đốn của Đảng cũng như quá trình phát triển tư duy lý luận trên nền tảng phát huy, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện thực tiễn của Việt Nam trong từng giai đoạn. Trong đó, đặc biệt làm rõ sự phát triển từ “độc lập, tự chủ” sang “tự chủ chiến lược” trong các bài về đối ngoại và bảo vệ nền tảng tư tưởng, các nguyên lý về mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, giữa dân tộc và thời đại giúp học viên hiểu rõ sự phát triển trong nhận thức lý luận về đường lối đổi mới của Đảng trước những biến đổi mang tính toàn cầu.

Có thể khái quát lý luận về đường lối đổi mới qua ba đặc trưng cơ bản. Một là, đó là sự thống nhất biện chứng giữa tính khoa học và tính cách mạng, được hình thành từ tổng kết thực tiễn, phản ánh yêu cầu khách quan của quá trình quá độ và thể hiện tinh thần nhìn thẳng sự thật, tôn trọng quy luật phát triển. Hai là, lý luận này thể hiện sự kết hợp giữa kiên định và sáng tạo: kiên định nền tảng tư tưởng, mục tiêu độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội, đồng thời linh hoạt trong lựa chọn phương thức, mô hình và công cụ phát triển phù hợp với điều kiện cụ thể. Ba là, lý luận đổi mới khẳng định mối quan hệ Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ; đổi mới là sự nghiệp của toàn dân, trong đó Nhân dân vừa là chủ thể, vừa là thước đo giá trị của mọi chủ trương, đường lối.

Hai là, nội dung về “tự chủ chiến lược” cần được lồng ghép trong bài giảng thông qua việc liên hệ với yêu cầu hoàn thiện pháp luật về hội nhập quốc tế, quản trị rủi ro, bảo đảm an ninh phi truyền thống và nâng cao năng lực ứng phó chính sách trong môi trường toàn cầu biến động. Cách tiếp cận này giúp làm rõ mối quan hệ giữa tư duy đối ngoại mới với nhiệm vụ hoàn thiện thể chế và quản trị quốc gia. Đồng thời, trong các chuyên đề về cải cách hành chính nhà nước ở cơ sở, cần nhấn mạnh mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, từ đó đặt ra yêu cầu xây dựng thể chế số, quản trị dữ liệu và cung ứng dịch vụ công hiện đại, minh bạch, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Trong quá trình giảng dạy, giảng viên sẽ nhấn mạnh nội dung về phương diện lý luận, “tự chủ chiến lược” là sự kế thừa và phát triển ở trình độ cao hơn của đường lối độc lập, tự chủ, phản ánh bước chuyển từ giữ vững chủ quyền sang năng lực chủ động định vị, lựa chọn và kiến tạo con đường phát triển trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. Tư duy này nhấn mạnh sự kết hợp giữa nội lực và ngoại lực, giữa tự lực, tự cường với hội nhập quốc tế chủ động, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, nhằm giảm thiểu lệ thuộc, nâng cao khả năng ứng phó trước các sức ép chiến lược và mở rộng không gian phát triển. Qua đó, “tự chủ chiến lược” thể hiện tầm nhìn, bản lĩnh và năng lực hoạch định của Đảng trong việc bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc gắn với hòa bình, hợp tác và phát triển.

Ba là, việc lồng ghép nội dung Đại hội lần thứ XIV của Đảng xoay quanh trục hoàn thiện thể chế phát triển và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà nước trong bối cảnh mới. Trong bài giảng, giảng viên khẳng định quan điểm coi thể chế là khâu đột phá chiến lược, không chỉ giới hạn ở hệ thống pháp luật mà bao gồm cả cơ chế vận hành, bộ máy thực thi, đội ngũ cán bộ và văn hóa quản trị, từ đó giúp học viên nhận thức sâu sắc vai trò của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong kiến tạo phát triển.

Bốn là, việc phát huy nguồn lực nội sinh, lấy con người làm trung tâm được thể hiện trong nội dung về bảo đảm quyền con người, quyền công dân và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước. Qua đó, bài giảng không chỉ trang bị tri thức pháp lý mà còn định hướng tư duy quản trị công hiện đại, gắn lý luận nhà nước và pháp luật với yêu cầu phát triển bền vững của địa phương và đất nước.

Năm là, việc triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng trong bài giảng cần gắn chặt với yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát triển năng lực người học và tăng cường ứng dụng chuyển đổi số. Các nội dung về mô hình tăng trưởng mới, quản trị thông minh, dữ liệu số và đổi mới sáng tạo cần được tích hợp thông qua tình huống thực tiễn của địa phương, bài tập thảo luận, phân tích chính sách và mô phỏng xử lý công việc quản lý nhà nước.

Qua các phương thức trên, học viên không chỉ tiếp cận nghị quyết ở bình diện nhận thức lý luận mà còn được rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng vận dụng đường lối của Đảng vào giải quyết vấn đề cụ thể trong công tác. Cách tiếp cận này góp phần thu hẹp khoảng cách giữa lý luận và thực tiễn, bảo đảm Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng được chuyển hóa thành năng lực hành động của đội ngũ cán bộ trong bối cảnh quản trị hiện đại.

Với phương châm “Đưa Nghị quyết vào bài giảng - Nâng cao nhận thức lý luận - Chuyển hóa thành hành động”, tập thể giảng viên Trường Chính trị thành phố Cần Thơ xác định rõ trách nhiệm của mình trong việc đào tạo, bồi dưỡngđội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có tư duy đổi mới và có năng lực thực thi công vụ hiệu quả. Thông qua đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy, nhà trường không chỉ lồng ghép tinh thần Đại hội XIV vào trong từng bài giảng mà qua đó góp phần hình thành năng lực hành động cụ thể cho học viên, đáp ứng yêu cầu phát triển địa phương trong bối cảnh mới. Đó chính là cách thiết thực để Nghị quyết được hiện thực hóa trong thực tiễn đóng góp vào mục tiêu xây dựng thành phố Cần Thơ phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới./.