Kết quả nổi bật của kỳ họp thứ nhất
Kết quả của kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI (gọi tắt là Kỳ họp thứ nhất) đã củng cố vững chắc sự ổn định của hệ thống chính trị, tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn bộ bộ máy Nhà nước. Thông qua việc bầu và phê chuẩn các chức danh lãnh đạo chủ chốt, Quốc hội đã kiện toàn đầy đủ các vị trí trọng yếu, bảo đảm tính liên tục trong lãnh đạo, điều hành đất nước.
Sự đồng thuận rất cao trong các kết quả biểu quyết cho thấy sự thống nhất ý chí trong cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, qua đó góp phần củng cố niềm tin chính trị - xã hội. Kỳ họp đã gửi đi thông điệp rõ ràng về sự ổn định chính trị, tính liên tục của chính sách và quyết tâm đổi mới, phát triển đất nước.
Trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động, việc nhanh chóng kiện toàn bộ máy lãnh đạo cấp cao có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc củng cố niềm tin của người dân và cộng đồng quốc tế. Đồng thời, thông qua các đại biểu Quốc hội - những người được cử tri cả nước bầu ra với tỷ lệ tham gia rất cao, kết quả của Kỳ họp thứ nhất cũng phản ánh gián tiếp ý chí và nguyện vọng của nhân dân.
Phản bác các luận điệu xuyên tạc, cố tình chống phá
Nhân sự kiện chính trị quan trọng này của đất nước, trên mạng xã hội xuất hiện một số quan điểm sai trái, xuyên tạc đã cố tình bóp méo nội dung và kết quả của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, đặc biệt là phủ nhận tính khách quan của công tác bầu và phê chuẩn nhân sự cấp cao của bộ máy Nhà nước.
Một là, phủ nhận vai trò của Quốc hội là nội dung nổi bật. Có ý kiến cho rằng “Quốc hội chỉ là cơ quan hợp thức hóa quyết định của Đảng, các quyết định nhân sự đã được thống nhất trước đó, biểu quyết công khai mang tính nghi thức, chỉ là bước hoàn tất quy trình, không đại diện cho nguyện vọng, quyền làm chủ của nhân dân” (!). Thực tế là, những quan điểm này thiếu căn cứ, sai lệch về bản chất và mang tính định hướng dư luận tiêu cực.
Cần khẳng định rằng công tác nhân sự tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI được tiến hành theo quy trình chặt chẽ, nhiều bước và đúng thẩm quyền hiến định của Quốc hội. Quy trình này ngày càng được hoàn thiện, thể hiện sự nỗ lực của Đảng và Nhà nước ta trong việc ngày càng đảm bảo tính chặt chẽ, khoa học, hiện đại, khách quan trong quá trình bầu và phê chuẩn nhân sự cấp cao do Quốc hội thực hiện, nhất là những nội dung về bỏ phiếu kín, tổng hợp ý kiến đại biểu và hậu kiểm bằng tín nhiệm.
Không chỉ tuân thủ quy trình, kết quả biểu quyết còn phản ánh mức độ đồng thuận rất cao trong Quốc hội - cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân. Thực tế cho thấy nhiều nghị quyết nhân sự được thông qua với tỷ lệ tán thành tuyệt đối của các đại biểu có mặt (100%) và đạt trên 98% tổng số đại biểu Quốc hội. Những con số này không chỉ thể hiện tính thống nhất trong quyết định của cơ quan quyền lực nhà nước mà còn phản ánh sự lựa chọn có cân nhắc, dựa trên tiêu chuẩn, năng lực và uy tín của đội ngũ cán bộ. Việc sử dụng hình thức bỏ phiếu kín đối với các chức danh chủ chốt cũng là một bảo đảm quan trọng về tính dân chủ, khách quan trong quyết định nhân sự.
Luận điệu xuyên tạc cho rằng Quốc hội chỉ “hợp thức hóa” quyết định có sẵn là sự hiểu sai hoặc cố tình bóp méo bản chất cơ chế vận hành của hệ thống chính trị Việt Nam. Trên thực tế, quy trình nhân sự được chuẩn bị nhiều vòng, từ đề xuất, thẩm định đến trình Quốc hội xem xét và quyết định theo thẩm quyền. Quốc hội không chỉ “phê chuẩn” mà còn trực tiếp bầu các chức danh quan trọng bằng hình thức bỏ phiếu, thể hiện đầy đủ quyền lực hiến định của mình. Đồng thời, vai trò lãnh đạo của Đảng trong công tác cán bộ là yếu tố bảo đảm tính định hướng chiến lược, nhưng quyết định cuối cùng vẫn thuộc về Quốc hội - đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân. Ở nhiều hệ thống trên thế giới, các chức danh cấp cao vẫn do chủ thể chính trị đề cử, do nghị viện xác nhận hoặc do cơ quan chính trị quyết định, khi đảm bảo yếu tố về tiêu chuẩn, hồ sơ, quy trình, biểu quyết và hậu kiểm.
Đặc biệt, việc phủ nhận quyền làm chủ của nhân dân là một luận điệu thiếu cơ sở bởi lẽ, Quốc hội được hình thành thông qua bầu cử phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín - một hình thức dân chủ đại diện phổ biến trên thế giới. Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI được đánh giá là thành công, với sự tham gia và đồng thuận cao của cử tri cả nước. Như vậy, mỗi quyết định của Quốc hội, bao gồm việc bầu và phê chuẩn nhân sự, đều gián tiếp phản ánh ý chí của nhân dân thông qua các đại biểu do chính nhân dân lựa chọn. Điều này khẳng định rõ ràng rằng quyền lực nhà nước ở Việt Nam thuộc về nhân dân và được thực hiện thông qua Quốc hội.
Hơn nữa, thực tiễn hoạt động của Kỳ họp thứ nhất còn cho thấy vai trò trung tâm của Quốc hội trong việc định hình chiến lược phát triển đất nước. Việc hoàn tất công tác nhân sự ngay từ đầu nhiệm kỳ không chỉ nhằm bảo đảm sự ổn định và liên tục của bộ máy mà còn tạo nền tảng cho việc triển khai các chính sách phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 – 2030. Đây là minh chứng rõ ràng cho vai trò chủ động, quyết định của Quốc hội, trái ngược hoàn toàn với những luận điệu phủ nhận hoặc hạ thấp vị thế của cơ quan này.
Hai là, để phủ nhận tính khách quan, minh bạch của công tác bầu cử, có ý kiến cho rằng quá trình bầu cử “thiếu khách quan” vì một vị trí thường chỉ có một ứng viên chính thức hay quy trình “không minh bạch”, “thiếu hậu kiểm”.
Trên thực tế, pháp luật Việt Nam cho phép đại biểu Quốc hội ứng cử hoặc giới thiệu thêm người ứng cử vào các chức danh do Quốc hội bầu; người được giới thiệu có quyền rút khỏi danh sách; và tại kỳ họp, ngoài danh sách do cơ quan có thẩm quyền đề nghị, Quốc hội còn quyết định danh sách những người ứng cử trong trường hợp có đại biểu ứng cử hoặc giới thiệu thêm. Như vậy, pháp luật không thiết kế vòng bầu như một nghi thức đóng kín tuyệt đối. Mặt khác, ngay cả với danh sách một người, quyết định vẫn phải qua bỏ phiếu kín và phải được Quốc hội thông qua bằng thủ tục nghị quyết. Lý luận và thực tiễn cho thấy, việc bầu các chức danh chính trị cấp cao không chỉ nằm ở việc có bao nhiêu ứng viên, mà còn ở chất lượng sàng lọc, mức độ thông tin, quyền lựa chọn bổ sung, bí mật lá phiếu và cơ chế hậu kiểm sau đó.
Về tính minh bạch của quy trình, tại Quy định, hướng dẫn một số điều khoản của Nội quy kỳ họp Quốc hội có quy định chi tiết về hồ sơ nhân sự trình Quốc hội, về việc tổng hợp ý kiến đại biểu Quốc hội đối với công tác nhân sự, và về thể lệ bỏ phiếu kín. Từ năm 2025, quy định còn bổ sung Điều 11a, theo đó Thường trực Hội đồng Dân tộc hoặc các Ủy ban của Quốc hội phải tổng hợp ý kiến đại biểu Quốc hội đối với nội dung nhân sự do cơ quan mình phụ trách và gửi báo cáo cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan trình và các đại biểu.
Thể lệ bỏ phiếu kín tiếp tục được chuẩn hóa: đại biểu tự nhận phiếu, tự ghi phiếu, tự bỏ phiếu; Ban kiểm phiếu công bố số phiếu phát ra, số phiếu thu về; xác định phiếu hợp lệ, không hợp lệ; lập biên bản; báo cáo công khai trước Quốc hội; sau đó niêm phong toàn bộ phiếu. Đây là những thiết kế điển hình của việc đảm bảo quy trình khách quan.
Thêm nữa, Ban kiểm phiếu không được bao gồm người có tên trong danh sách để Quốc hội bầu, phê chuẩn, miễn nhiệm, bãi nhiệm hay lấy phiếu tín nhiệm; nếu có khiếu nại, tố cáo của đại biểu về việc kiểm phiếu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có trách nhiệm xem xét, giải quyết và báo cáo kết quả với Quốc hội. Cơ chế loại trừ xung đột lợi ích này đặc biệt quan trọng, bởi nó bác bỏ nhận định cho rằng ngay cả tầng kiểm phiếu cũng hoàn toàn không được kiểm soát.
Ngoài ra, Luật Tổ chức Quốc hội và Nghị quyết số 96/2023/QH15 cho phép Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn; việc lấy phiếu, bỏ phiếu đều bằng bỏ phiếu kín; kết quả được Ban kiểm phiếu công bố công khai; và nghị quyết xác nhận kết quả được Quốc hội thông qua. Nghị quyết còn quy định hệ quả pháp lý nhất định đối với người có mức tín nhiệm thấp hoặc không được tín nhiệm. Kết quả lấy phiếu tín nhiệm phải được công bố công khai tại kỳ họp.
Có thể thấy rõ, các quan điểm xuyên tạc về Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI thực chất nhằm làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với hệ thống chính trị và chế độ dân chủ ở Việt Nam. Tuy nhiên, thực tiễn chứng minh rằng Quốc hội Việt Nam đã và đang thực hiện đầy đủ chức năng là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, đồng thời bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân thông qua các thiết chế dân chủ phù hợp với điều kiện lịch sử và chính trị của đất nước.
