Năm trụ cột số và khát vọng "Thành phố AI" của Đà Nẵng

Từ thành phố dẫn đầu chuyển đổi số đến khát vọng “Thành phố AI”

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định “phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại…đổi mới phương thức quản trị quốc gia”[1]. Đây là cơ sở chính trị quan trọng để Đà Nẵng đẩy mạnh chuyển đổi số với tầm nhìn cao hơn đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới.

Tại Đà Nẵng, chuyển đổi số không chỉ là quá trình ứng dụng công nghệ vào hoạt động quản lý nhà nước hay sản xuất kinh doanh, mà đã trở thành chiến lược phát triển tổng thể nhằm tạo ra những động lực mới cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao hiệu quả quản trị đô thị và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Trong thời gian qua, Đà Nẵng là một trong những địa phương tiên phong của cả nước trong xây dựng chính quyền điện tử, đô thị thông minh và phát triển kinh tế số. Theo kết quả chuyển đổi số (DTI) giai đoạn 2020 - 2023, Đà Nẵng là địa phương đứng đầu cả nước về chuyển đổi số cấp tỉnh, đồng thời dẫn đầu cả ba trụ cột gồm chính quyền số, kinh tế số và xã hội số[2]. Kết quả này phản ánh sự nhất quán trong tầm nhìn phát triển cũng như quyết tâm chính trị của thành phố trong nhiều năm qua.

Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ I Đảng bộ thành phố Đà Nẵng nhiệm kỳ 2025-2030 cũng khẳng định “phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là đột phá quan trọng, động lực chính để phát triển kinh tế - xã hội”. Nghị quyết cũng xác định đây là một trong ba nhiệm vụ đột phá, yêu cầu “phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo chuyển biến mạnh mẽ về năng suất, chất lượng, hiệu quả trên các lĩnh vực[3].

Không dừng lại ở mục tiêu trở thành đô thị thông minh, Đà Nẵng đang hướng tới mô hình “Thành phố AI” vào năm 2030. Đây là minh chứng cho tư duy phát triển mới của thành phố: từ số hóa dữ liệu và quy trình quản lý sang khai thác dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo như những nguồn lực chiến lược cho phát triển. Trong bối cảnh AI đang tạo ra những thay đổi căn bản trong mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, việc lựa chọn hướng đi này thể hiện khát vọng vươn lên trở thành trung tâm công nghệ số và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.

Ảnh: 5 trụ cột chuyển đổi số của thành phố Đà Nẵng (Nguồn: https://danang.gov.vn/)

Năm trụ cột chuyển đổi số – kiến tạo động lực tăng trưởng mới

Để hiện thực hóa mục tiêu Thành phố AI, Đà Nẵng xác định năm trụ cột chuyển đổi số gồm chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, hạ tầng số và dữ liệu số. Đây là một hệ sinh thái số phát triển thống nhất, trong đó mỗi trụ cột vừa có vai trò riêng vừa hỗ trợ lẫn nhau.

Thứ nhất, chính quyền số - dẫn dắt chuyển đổi. Trong nền quản trị hiện đại, hiệu quả điều hành không còn phụ thuộc chủ yếu vào bộ máy hành chính truyền thống mà dựa ngày càng nhiều vào dữ liệu, công nghệ và khả năng tương tác với người dân. Đà Nẵng đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt DTI cấp thành phố từ 0,8 trở lên, 99% người dân và doanh nghiệp hài lòng với việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến, đồng thời ứng dụng AI trong xử lý 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình[4]. Những mục tiêu này cho thấy chuyển đổi số đang góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, minh bạch và hiệu quả hơn.

Thứ hai, kinh tế số - động lực tăng trưởng mới. Trong điều kiện các nguồn lực phát triển truyền thống đang dần bão hòa, kinh tế số mở ra không gian phát triển mới dựa trên tri thức, dữ liệu và công nghệ. Đà Nẵng đặt mục tiêu kinh tế số chiếm từ 35 -40% GRDP vào năm 2030; thương mại điện tử chiếm khoảng 20% tổng mức bán lẻ hàng hóa; năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp trên 55% tăng trưởng kinh tế[5]. Đây là sự chuyển dịch quan trọng từ mô hình tăng trưởng dựa vào vốn và lao động sang mô hình tăng trưởng dựa vào đổi mới sáng tạo và công nghệ cao. Đặc biệt, thành phố đang ưu tiên phát triển các ngành công nghệ chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây (iCloud), dữ liệu lớn (Big Data), chuỗi khối (Blockchain). Những lĩnh vực này không chỉ tạo giá trị gia tăng cao mà còn giúp Đà Nẵng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Thứ ba, xã hội số - nâng cao chất lượng sống. Thành công của chuyển đổi số không chỉ được đo bằng số lượng nền tảng công nghệ hay mức độ hiện đại của hệ thống quản lý, mà còn phải được phản ánh bằng khả năng thụ hưởng của người dân. Mục tiêu đến năm 2030, 95% người dân từ 15 tuổi trở lên có năng lực số cơ bản, 90% người dân thường xuyên sử dụng nền tảng số và 90% hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ thiết bị số thông minh cho thấy quyết tâm bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số[6].

Thứ tư, hạ tầng số - nền tảng kết nối. Trong nền kinh tế số, hạ tầng dữ liệu và hạ tầng viễn thông có ý nghĩa tương tự hệ thống giao thông trong nền kinh tế công nghiệp. Đà Nẵng đặt mục tiêu 100% hạ tầng trung tâm dữ liệu và nền tảng điện toán đám mây đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật; 75% hệ thống thông tin vận hành trên nền tảng điện toán đám mây; đồng thời phát triển mạnh các trung tâm điều hành thông minh (IOC), mạng 5G và các ứng dụng IoT trong quản lý đô thị[7].

Thứ năm, dữ liệu số - tài nguyên chiến lược. Thành phố đặt mục tiêu số hóa 100% hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính phát sinh mới; kết nối 100% hệ thống thông tin dùng chung; tích hợp 90% dữ liệu của các sở, ngành trên nền tảng chia sẻ dữ liệu LGSP[8]. Đây chính là nguồn nguyên liệu đầu vào để phát triển trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn và nâng cao chất lượng ra quyết định trong quản trị đô thị.

Khơi thông động lực mới cho giai đoạn phát triển 2026-2035

Đà Nẵng đứng trước cơ hội chuyển hóa lợi thế đi đầu về chuyển đổi số thành động lực tăng trưởng mới và lợi thế cạnh tranh dài hạn. Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành “Thành phố AI” và trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực, thành phố cần tiếp tục khơi thông các động lực về thể chế, nguồn nhân lực, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Một là, tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng linh hoạt, tạo môi trường thuận lợi cho chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Thúc đẩy dữ liệu mở, triển khai các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ phát triển sẽ góp phần tháo gỡ những rào cản trong quá trình ứng dụng các công nghệ mới.

Hai là, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu, đồng thời có cơ chế thu hút chuyên gia trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, dữ liệu lớn và an ninh mạng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế số.

Ba là, tiếp tục xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với khoa học công nghệ, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Đây là yếu tố quan trọng để chuyển hóa tiềm năng khoa học công nghệ thành năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Bốn là, chú trọng bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và chủ quyền dữ liệu. Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, việc xây dựng môi trường số an toàn là điều kiện cần thiết để củng cố niềm tin và thúc đẩy chuyển đổi số bền vững.

Năm là, phát huy vai trò chủ thể của người dân và doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình chuyển đổi số. Khi người dân chủ động sử dụng các dịch vụ số, doanh nghiệp tích cực đổi mới sáng tạo và chính quyền lấy người dân làm trung tâm phục vụ, chuyển đổi số sẽ thực sự trở thành động lực phát triển toàn diện, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng Đà Nẵng trở thành “Thành phố AI” trong tương lai.

Năm trụ cột chuyển đổi số đang tạo nên nền tảng chiến lược để Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới. Với quyết tâm chính trị cao, tầm nhìn về Thành phố AI cùng sự đồng hành của người dân, doanh nghiệp, Đà Nẵng có cơ sở để tiếp tục khẳng định vị thế địa phương tiên phong, trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và phát triển số hàng đầu của Việt Nam./.