Trong dòng chảy lịch sử và văn hóa của nhân loại, người phụ nữ luôn là biểu tượng của sự dịu dàng, trí tuệ và sức mạnh bền bỉ. Đại thi hào Ấn Độ Rabindranath Tagore từng viết: “Phụ nữ không chỉ là ánh sáng của gia đình, mà còn là ánh sáng của xã hội”. Còn nhà văn Pháp Victor Hugo cũng từng khẳng định: “Người phụ nữ là bông hoa đẹp nhất trong vườn hoa của nhân loại”. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng luôn dành sự trân trọng đặc biệt đối với phụ nữ. Người từng khẳng định: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp rực rỡ”. Những lời nói giản dị nhưng sâu sắc ấy nhắc chúng ta về vai trò và giá trị to lớn của phụ nữ trong mọi lĩnh vực của đời sống.

Phụ nữ Thủ đô luôn chủ động lan tỏa nét đẹp truyền thống trong văn hóa ứng xử nơi công cộng, góp phần thiết thực xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Ảnh: Hà Nội mới
Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 – một sự kiện mang ý nghĩa lịch sử, xã hội và nhân văn sâu sắc. Ngược dòng lịch sử, chúng ta biết Ngày 8/3 bắt nguồn từ phong trào đấu tranh của phụ nữ lao động ở Mỹ và châu Âu vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Tiêu biểu là cuộc biểu tình của nữ công nhân ngành dệt may tại New York năm 1908, đòi giảm giờ làm, tăng lương và cải thiện điều kiện lao động. Từ những phong trào đó, năm 1910, Hội nghị Phụ nữ Quốc tế tại Thành phố Copenhagen, Thủ đô của Đan Mạch đã quyết định chọn một ngày trong năm để tôn vinh phụ nữ và thúc đẩy quyền bình đẳng giới. Mục tiêu của ngày này là nhằm thúc đẩy phụ nữ thuộc giai cấp lao động tham gia vào cuộc đấu tranh chính trị. Mặc dù Hội nghị đã không đặt ra ngày cố định, các quốc gia châu Âu bắt đầu tổ chức Ngày Phụ nữ Quốc tế lần đầu tiên vào năm 1911. Đến năm 1977, Liên Hợp Quốc chính thức công nhận ngày 8/3 là Ngày Quốc tế Phụ nữ, được tổ chức hàng năm tại nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có đất nước Việt Nam.
Ngày 8 tháng 3 năm 1965, nhân kỷ niệm 55 năm ngày quốc tế phụ nữ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành tặng phụ nữ Việt Nam tám chữ vàng: “Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang”. Trong suốt chiều dài lịch sử, từ thời Hai Bà Trưng, Bà Triệu, đến những nữ anh hùng trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, cũng như thời kỳ Đổi mới, phụ nữ Việt Nam luôn thể hiện lòng yêu nước, tinh thần kiên cường và sự hy sinh cao cả. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Nhân dân ta anh hùng là nhờ có các bà mẹ Việt Nam anh hùng... Dân tộc ta và Đảng ta đời đời biết ơn các bà mẹ Việt Nam đã sinh ra và cống hiến những người ưu tú, đã và đang chiến đấu anh dũng tuyệt vời bảo vệ non sông gấm vóc do tổ tiên ta để lại”. Thực hiện tư tưởng của Người, nhằm tiếp tục phát huy vai trò phụ nữ Việt Nam trong xây dựng đất nước Đảng và Nhà nước ta đã có quan điểm, đường lối thông qua việc ban hành các Nghị quyết, Quyết định, chính sách quan trọng vừa khẳng định vừa phát huy hơn nữa vai trò phụ nữ Việt Nam. Điều 26 của Hiến pháp (2013) khẳng định rõ nguyên tắc bình đẳng giới: “Công dân nam, nữ bình đẳng về mọi mặt. Nhà nước có chính sách bảo đảm quyền và cơ hội bình đẳng giới.”.
Ngày nay, trong nhịp sống hối hả của thời kỳ đổi mới, hội nhập người phụ nữ cũng có nhiều áp lực hơn để làm tròn bổn phận, vai trò của mình từ công việc xã hội đến chăm lo gia đình. Thực tiễn cho thấy, Phụ nữ Việt Nam ngày càng có đóng góp, vị thế quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Việt Nam có tỷ lệ nữ tham gia chính trị thuộc nhóm đứng đầu thế giới. Trong số đại biểu Quốc hội khóa XV, có 151 đại biểu là nữ, chiếm tỷ lệ 30,26%, tăng 3,58% so với nhiệm kỳ trước đó khóa XIV.
Bên cạnh đó, năm 2023 Việt Nam đã đạt được tỷ lệ khá cao so với nhiều quốc gia khác về chỉ số phụ nữ giữ các vị trí lãnh đạo cấp cao tại doanh nghiệp với 34%. Đặc biệt, năm 2024 Hội đồng kinh tế - xã hội Liên hợp quốc đã bầu Việt Nam là thành viên Hội đồng Chấp hành UN Women nhiệm kỳ 2025 - 2027. Đây là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới và hợp tác quốc tế của Việt Nam. Năm 2025, theo báo cáo Khoảng cách giới toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF), Việt Nam xếp vị trí 74/148, tăng 9 bậc so với năm 2022 (83/146 quốc gia).
Có thể khẳng định khát vọng và nguồn lực phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc không thể không bao hàm khát vọng vươn lên và nguồn lực của các tầng lớp phụ nữ; bởi lẽ, phụ nữ chiếm hơn một nửa dân số và gần một nửa lực lượng lao động cả nước, có mặt trong tất cả các lĩnh vực, ngành, nghề, khắp các vùng, miền của Tổ quốc. Ngày 8/3 là dịp để chúng ta tôn vinh những giá trị cao đẹp của phụ nữ trên toàn thế giới; đồng thời ghi nhận, tin tưởng những đóng góp quan trọng của phụ nữ trong sự phát triển của gia đình và xã hội.
