Được xây dựng từ năm 1964 để phục vụ nhu cầu tín ngưỡng cho người dân vùng Sung Đinh, trải qua nhiều giai đoạn trùng tu và mở rộng, chùa Peam Buôl Thmây nay đã khoác lên mình diện mạo vô cùng khang trang. Tổng thể công trình mang sắc vàng - trắng chủ đạo, điểm xuyết màu xanh nõn chuối, tạo nên sự trang trọng, uy nghi nhưng vẫn giữ được nét thanh thoát đặc trưng của Phật giáo Nam tông Khmer.
Chùa Peam Buôl Thmây
Điểm nhấn làm nên sự khác biệt của ngôi chùa là phong cách kiến trúc giao thoa đầy ấn tượng. Trong quá trình trùng tu, nhà chùa đã nghiên cứu các mô hình kiến trúc Phật giáo từ Ấn Độ, Lào, Campuchia, Myanmar và Thái Lan. Sau khi tham khảo ý kiến chư tăng cùng Phật tử, thiết kế mang phong cách Thái Lan kết hợp hài hòa với truyền thống Khmer Nam bộ đã được lựa chọn. Sự kết hợp này mang lại cho công trình vẻ cổ kính quen thuộc nhưng cũng rất mới lạ, sang trọng như một cung điện.
Các hạng mục của chùa được chăm chút vô cùng tỉ mỉ bởi tay nghề khéo léo của các nghệ nhân, thông qua nhiều kỹ thuật như chạm nổi, chạm chìm, đổ khuôn xi măng và tô đắp thủ công.
Nổi bật trong khuôn viên chùa là khu sala (nơi sinh hoạt chung) hoàn thành dịp Tết Nguyên đán 2018 sau 14 tháng thi công, mang tông trắng chủ đạo cùng họa tiết nhũ vàng tinh tế. Tiếp đó, khu tăng xá ba tầng đưa vào sử dụng dịp Tết 2021 được thiết kế hài hòa từ cầu thang, hành lang đến trần tường, trang trí nhiều biểu tượng Phật giáo Thái - Khmer cùng hình rồng uốn lượn mềm mại.
Đặc biệt nhất là ngôi chính điện vừa hoàn thiện cuối năm 2024. Công trình mang vẻ uy nghi, hoành tráng với cặp rồng (trong tiếng Khmer gọi là Neak - linh vật che chở, mang lại mưa thuận gió hòa) dài gần 30m uốn lượn bao quanh. Để tạo tác linh vật này, các nghệ nhân đã phải uốn khung sắt, phủ xi măng và cẩn mẫn hoàn thiện thủ công từng chiếc vảy, hoa văn đến màu sơn. Bên trong chính điện, tượng Phật Thích Ca Mâu Ni được tôn trí theo phong cách Thái Lan, tạo không gian vô cùng thanh tịnh.
Ads
Vào đầu năm 2026, phòng trụ trì mang kiến trúc Thái đặc trưng cũng sẽ hoàn thành, trở thành điểm nhấn mới cho tổng thể kiến trúc nơi đây.
Bên cạnh kiến trúc rực rỡ, sức hút của chùa Peam Buôl Thmây còn đến từ một gian nhà sàn gỗ mang đậm phong cách Khmer truyền thống, được biết đến với tên gọi "bảo tàng tự nguyện".
Không gian này do đại đức Đinh Hoàng Sự xây dựng, hiện đang lưu giữ hơn 200 hiện vật cổ. Phần lớn trong số đó là các vật dụng sinh hoạt, nông cụ từng gắn bó máu thịt với đời sống lao động vùng đồng bằng Nam bộ như: cối xay lúa, cối giã cốm dẹp, liềm, lưỡi hái, bừa, cào răng lược và các dụng cụ đánh bắt cá miền sông nước. Đáng chú ý, nơi đây còn trưng bày những chiếc xe bò, xe ngựa, "chứng nhân" của thời kỳ sản xuất nông nghiệp truyền thống, được người dân tận vùng Bảy Núi mang đến hiến tặng.
Chia sẻ về cơ duyên hình thành không gian này, đại diện chùa cho biết: "Ban đầu chùa chỉ sưu tầm vài vật dụng cũ để làm kỷ niệm. Tuy nhiên, khi biết nhà chùa lưu giữ đồ cổ, nhiều Phật tử đã tự nguyện mang đến tặng để tránh bị hư hỏng hoặc thất lạc". Nhờ sự chung tay ấy, số lượng hiện vật ngày một nhiều, kiến tạo nên một bảo tàng mang giá trị văn hóa vô giá.
Hơn cả một nơi trưng bày, "bảo tàng tự nguyện" đang góp phần quan trọng vào việc bảo tồn văn hóa Khmer Nam bộ. Đây là địa chỉ đỏ giúp thế hệ trẻ tìm hiểu về đời sống của cha ông, đồng thời là nguồn tư liệu quý cho học sinh, sinh viên và giới nghiên cứu.
Theo nhà chùa, mục tiêu lâu dài của công trình không chỉ là gìn giữ ký ức cộng đồng mà còn góp phần phát triển du lịch văn hóa địa phương. Với kiến trúc lộng lẫy cùng bảo tàng lưu giữ ký ức độc đáo, chùa Peam Buôl Thmây đang vươn mình trở thành điểm đến không thể bỏ qua trên bản đồ du lịch văn hóa miền Tây Nam bộ, mang đến cho du khách cơ hội vừa chiêm bái, tham quan, vừa khám phá chiều sâu văn hóa của cộng đồng người Khmer xưa.
