Ngày từ đầu năm 2026, trong bài viết: “TIẾN LÊN! TOÀN THẮNG ẮT VỀ TA!”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, từ bây giờ, tư duy “5 năm với tầm nhìn 20 năm” phải được quán triệt trong chỉ đạo điều hành. Nghĩa là thực hiện thắng lợi mục tiêu 5 năm trước mắt cũng đồng thời là đặt nền móng vững chắc cho mục tiêu nhiều năm tiếp theo. Những quyết sách đúng đắn và đột phá hôm nay không chỉ đem lại kết quả tức thì cho giai đoạn 2026-2030, mà còn tạo đà cho bước phát triển nhảy vọt trong những thập niên tới. Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra là quyết tâm hành động thần tốc, quyết liệt ngay từ đầu nhiệm kỳ, không để “một ngày lãng phí, một tuần chậm trễ”.
Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra ngay sau thành công của Đại hội XIV của Đảng, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, sớm hơn 3 tháng so với các nhiệm kỳ trước, mang trọng trách rất lớn. Đó là kiện toàn tổ chức bộ máy Nhà nước; tập trung thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV, gần nhất là Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, tạo nền tảng pháp lý, thể chế và động lực chính sách để đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới: Phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc, dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của toàn dân tộc.
Sau 12 ngày làm việc tích cực, khẩn trương, nghiêm túc, với tinh thần đổi mới, khoa học và trách nhiệm cao, như Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh trong phiên bế mạc, trước những yêu cầu mới của đất nước, Quốc hội khóa XVI đã chủ động, khẩn trương triển khai công việc ngay từ những ngày đầu với tinh thần quyết tâm cao, làm ngay, làm bài bản và hoàn thành khối lượng lớn các công việc.
Quốc hội đã hoàn thành nhiệm vụ hệ trọng, xem xét, quyết định cơ cấu tổ chức và bầu, phê chuẩn 39 nhân sự cấp cao của bộ máy Nhà nước; bầu Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ. Kết quả tín nhiệm rất cao của các vị đại biểu Quốc hội cho thấy sự đồng thuận và tin tưởng về phương án nhân sự được giới thiệu đối với những cán bộ tiêu biểu, có tư duy đổi mới và tầm nhìn chiến lược cũng như năng lực tổ chức thực hiện - là yêu cầu then chốt đảm bảo sự lãnh đạo, chỉ đạo thông suốt, như Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội Tạ Thị Yên nhấn mạnh, rằng điều này tạo nền tảng vững chắc triển khai các chủ trương, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.
Thông điệp trong phát biểu nhậm chức của Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch Quốc hội đều thể hiện rõ tính hành động, nhấn mạnh với yêu cầu cao hơn về trách nhiệm cá nhân, liêm chính và kết quả thực chất, nói đi đôi với làm, làm ngay, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng; đồng thời đề cao sự nêu gương, giữ gìn kỷ luật, kỷ cương và chống các biểu hiện suy thoái, tiêu cực trong bộ máy.
Không chỉ dừng lại ở công tác kiện toàn tổ chức bộ máy và nhân sự, khác với một số nhiệm kỳ trước, kỳ họp lần này đặt ra yêu cầu đồng thời giải quyết nhiều nội dung quan trọng ngay từ đầu, nhất là công tác lập pháp. Đồng hành cùng Chính phủ, Quốc hội khóa XVI ngay kỳ họp đầu tiên đã thể hiện tinh thần lập pháp chủ động để thể chế hóa kịp thời các chủ trương đường lối của Đảng đề ra trong Nghị quyết Đại hội XIV và Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương.
Có thể thấy, Luật Thủ đô được thông qua là bước thể chế hóa Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy Hà Nội phát triển xứng tầm với vai trò, vị trí của mình. Hay Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 đạo luật về thuế, có hiệu lực thi hành từ ngày được thông qua, trao quyền để Chính phủ điều hành linh hoạt phù hợp thực tiễn; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài, cũng nhằm thể chế hóa Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV...
Các chính sách ban hành tại kỳ họp vừa mang đậm tinh thần đổi mới và tinh thần hành động quyết liệt để tháo gỡ những điểm nghẽn, vừa đảm bảo tính căn cơ, lâu dài, kịp thời đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, thúc đẩy phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao trách nhiệm cụ thể; đồng thời quy định cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý hiệu quả các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, việc kịp thời điều chỉnh linh hoạt các sắc thuếđã khẳng định sự chủ động, quyết liệt trong điều hành chính sách tài khóa và hỗ trợ doanh nghiệp, người dân vượt qua khó khăn.
Quốc hội đã dành nhiều thời gian xem xét, thảo luận kỹ lưỡng và quyết định hệ thống các kế hoạch phát triển 5 năm giai đoạn 2026 - 2030 bao gồm: Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; Kế hoạch tài chính quốc gia, vay và trả nợ công; Kế hoạch đầu tư công trung hạn. Trên cơ sở đó, Quốc hội đưa ra các giải pháp đồng bộ, khả thi nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng ngay từ năm đầu của nhiệm kỳ; góp phần quan trọng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.
Sự quyết tâm, trách nhiệm, đồng hành, hành động ngay còn thể hiện rõ nét qua việc Quốc hội sẵn sàng điều chỉnh chương trình nhiều lần để bổ sung nội dung xem xét tờ trình của Chính phủ ngay khi kỳ họp đang diễn ra và quyết sách khi đánh giá đảm bảo chất lượng, phúc đáp ngay đòi hỏi từ thực tiễn, như các quy định liên quan đến thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay; một luật sửa 4 luật về thuế; một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam; thí điểm chế định luật sư công; lập thành phố Đồng Nai... Tinh thần làm việc đó chính là "thần tốc, quyết liệt ngay từ đầu nhiệm kỳ, không để “một ngày lãng phí, một tuần chậm trễ”, như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh.
Thành công tốt đẹp của Kỳ họp thứ nhất tạo khí thế, niềm tin và động lực mới cho cả nhiệm kỳ Quốc hội. Những nội dung Quốc hội đã xem xét, quyết định tại kỳ họp lần này không chỉ mang ý nghĩa của một kỳ họp mở đầu theo thông lệ, mà thực sự được nhìn nhận như bước đặt nền móng cho phương hướng, hành động của cả nhiệm kỳ, mở ra một chặng đường mới với yêu cầu cao hơn về kiến tạo thể chế, nâng cao hiệu quả thực thi và đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển của đất nước.
