Ngày Thơ Việt Nam 2026 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt: Đất nước vừa bước qua dấu mốc Đại hội XIV của Đảng với khát vọng về một “Kỷ nguyên vươn mình”. Giữa nhịp sống hối hả của công nghệ và những con số tăng trưởng, thơ ca không đứng ngoài cuộc. Nó chính là tiếng lòng, là nguồn lực nội sinh bền bỉ, chuyển hóa những quyết sách khô khan thành sức mạnh tinh thần, cùng dân tộc bay cao.
Chương trình tổng duyệt Đêm thơ Nguyên tiêu Trước biển lớn. Ảnh: vovworld.vn
Tiếng trống Nguyên tiêu và lời hiệu triệu của thời đại
Tiếng trống khai hội Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026 vang lên không chỉ từ không gian cổ kính của Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) mà còn cất lên đầy khát vọng tại vùng biển Quảng Ninh với chủ đề quốc gia “Trước biển lớn”. Đây không đơn thuần là thanh âm báo hiệu một mùa xuân mới, mà còn là nhịp đập của một dân tộc đang ở tâm thế sẵn sàng cho những cú bứt phá ngoạn mục. Dưới ánh trăng rằm tháng Giêng Bính Ngọ, mỗi vần thơ được xướng lên mang theo hơi thở của một đất nước vừa bước qua dấu mốc lịch sử từ Đại hội XIV của Đảng, nơi khát vọng về một “Kỷ nguyên vươn mình” đã chính thức trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động. Đây là thời khắc mà truyền thống ngàn năm hội tụ cùng tầm nhìn tương lai vươn tới năm 2045, tạo nên một cộng hưởng tinh thần mạnh mẽ chưa từng có trong dòng chảy văn hóa Việt.
Nghị quyết số 80-NQ/TW và những định hướng chiến lược từ Đại hội XIV không còn là những con chữ nằm yên trên văn bản hành chính, mà đã hóa thân thành một lời hiệu triệu lay động tâm khảm, thúc giục mỗi cá nhân đóng góp vào sự hưng thịnh của quốc gia. Trong bối cảnh đó, thơ ca không đứng ngoài cuộc chơi của thời đại; trái lại, nó đóng vai trò là nhịp cầu cảm xúc, chuyển hóa những mục tiêu vĩ mô về kinh tế - xã hội thành niềm tin và ý chí sắt đá. Ngày Thơ năm 2026 vì thế trở thành một diễn đàn đặc biệt, nơi sức mạnh nội sinh được khơi dậy, khẳng định rằng một dân tộc muốn vươn mình ra biển lớn trước hết phải dựa trên một nền tảng văn hóa vững chắc và những tâm hồn luôn rực cháy khát vọng tự cường.
Thơ ca – “Nguồn lực nội sinh” trong dòng chảy Nghị quyết 80
Việc Nghị quyết 80-NQ/TW xác định văn hóa không chỉ là nền tảng mà còn là “nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững” đã thực sự trở thành một lời mời gọi đầy cảm hứng đối với những người cầm bút. Thơ ca, với đặc tính cô đọng và khả năng thẩm thấu sâu sắc vào tâm hồn, chính là phương thức hữu hiệu nhất để biến những mục tiêu phát triển khô khan thành niềm tin mãnh liệt của cộng đồng. Trong dòng chảy của năm 2026, thơ không còn chỉ là thú vui tiêu khiển hay tiếng lòng riêng tư, mà đã chuyển mình thành một loại sức mạnh mềm của quốc gia, một năng lượng tinh thần đặc biệt giúp hiện thực hóa khát vọng cường quốc bằng cách bồi đắp bản lĩnh và lòng tự tôn dân tộc. Khi một vần thơ chạm đến trái tim nhân dân, nó tạo ra một sức mạnh vô hình nhưng bền bỉ, thúc đẩy mỗi cá nhân vượt qua nghịch cảnh và đóng góp tích cực vào công cuộc kiến thiết đất nước.
Tọa đàm "Phẩm giá của thơ ca" diễn ra sáng 3/3/2026 (tức 15 tháng Giêng âm lịch năm Bính Ngọ) tại Quảng Ninh. Ảnh: vovworld.vn
Sự gặp gỡ giữa tư tưởng của Đại hội XIV và ngôn ngữ thi ca đã mở ra một chương mới cho văn học nghệ thuật nước nhà, nơi mỗi tác phẩm trở thành một “viên gạch” xây dựng nên hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời đại mới. Thơ ca lúc này phát huy sức mạnh như một hệ điều tiết tinh tế, giúp con người gạn đục khơi trong, gìn giữ những nét đẹp truyền thống của tổ tiên giữa làn sóng toàn cầu hóa và công nghệ số. Bằng cách tôn vinh lòng nhân ái, sự trung thực và tinh thần trách nhiệm, những vần thơ của kỷ nguyên mới đang góp phần hiện thực hóa chân lý “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi” mà Đảng ta luôn hằng tâm đắc. Chính sự đồng điệu này đã khiến thơ ca trở thành một nhịp đập chung, vừa mang hơi thở của thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa, vừa giữ trọn vẹn hồn cốt dân tộc, tạo nên một bệ phóng vững chãi cho dân tộc vươn mình mạnh mẽ ra thế giới.
Sức sống mới từ những vần thơ trẻ: Khi di sản “vươn mình” vào số hóa
Sức sống của Ngày Thơ Việt Nam năm 2026 còn được thắp sáng bởi sự nhập cuộc đầy tự tin của thế hệ nhà thơ trẻ, những người đang nắm giữ chiếc chìa khóa vạn năng để mở cánh cửa đưa thi ca vào không gian số. Trong kỷ nguyên này, di sản văn hóa không còn bị bó hẹp trong những trang sách cũ mà đang thực sự “vươn mình” mạnh mẽ qua các nền tảng đa phương tiện. Từ những bài thơ được trình diễn dưới dạng video art đầy mê hoặc đến các podcast thơ kết hợp âm nhạc, thế hệ Gen Z và Millennials đã biến mỗi vần thơ thành một trải nghiệm đa giác quan, xóa nhòa khoảng cách giữa giá trị cổ điển và hơi thở công nghệ. Đây chính là minh chứng sống động nhất cho việc hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW về đột phá ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, góp phần thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa phát triển.
Đặc biệt, như tinh thần của buổi tọa đàm học thuật "Phẩm giá của thơ ca" diễn ra tại Quảng Ninh, sự can thiệp của các thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI) hay sự bùng nổ của mạng xã hội không làm mai một thi ca, mà ngược lại, đặt ra yêu cầu để người cầm bút trẻ rèn luyện bản lĩnh và xác lập giá trị cốt lõi. Các nhà thơ trẻ hôm nay mang một tư duy mở: họ không ngần ngại đưa thơ ra khỏi hội trường để đến giao lưu thực tế tại các hầm mỏ, nhà máy, trường học, đơn vị bộ đội. Họ tinh tế lồng ghép những chủ đề toàn cầu như sự phát triển của công nghệ hay những kỳ tích hạ tầng hậu Đại hội XIV vào những thể thơ truyền thống như lục bát, song thất lục bát. Sự giao thoa này khẳng định một chân lý: dân tộc Việt Nam vươn mình ra thế giới bằng một tư duy hiện đại nhưng luôn giữ trọn cốt cách và tâm hồn của cha ông.
Thơ ca và khát vọng quốc gia: Từ “tiếng vang” đến “hành động”
Trong dòng chảy của kỷ nguyên mới, thơ ca không dừng lại ở những thanh âm du dương mà đã thực sự trở thành một lời thúc giục đầy quyền năng, biến “tiếng vang” của tư tưởng thành những “hành động” thiết thực vì một Việt Nam hùng cường. Mỗi vần thơ được viết ra trong năm 2026 mang theo sức nặng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Khi những định hướng chiến lược từ Nghị quyết 80-NQ/TW được thẩm thấu qua lăng kính thi ca, văn hóa thực sự phát huy vai trò là một sức mạnh mềm của quốc gia. Thơ ca lúc này đóng vai trò như một chất xúc tác tâm hồn, khơi dậy năng lượng tích cực và biến niềm tin nội sinh thành sức mạnh vật chất to lớn để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bứt phá mà Đại hội XIV đã đề ra.
Ngày thơ Hà Nội được tổ chức vào ngày 1/3/2026 (tức ngày 13 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: nguoihanoi.vn
Hơn thế nữa, thơ ca còn đảm nhận sứ mệnh cao cả là vị sứ giả ngoại giao văn hóa, mang hình ảnh một Việt Nam “hòa bình, hữu nghị, phát triển và vươn mình mạnh mẽ” đến với bạn bè quốc tế. Sự góp mặt của các khách mời quốc tế như nhà thơ Mỹ Bruce Weigl tại sự kiện năm nay chính là một minh chứng sinh động cho nỗ lực quảng bá văn học Việt Nam ra thế giới. Qua các chương trình giao lưu và dịch thuật trong kỷ nguyên số, hồn cốt dân tộc được lan tỏa, khẳng định một vị thế quốc gia tự tin, năng động trên bản đồ văn minh nhân loại. Từ sự rung động của một câu thơ đến sự quyết liệt trong một hành động đổi mới, tất cả đang hòa quyện để tạo nên một diện mạo Việt Nam rạng rỡ, quyết tâm hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Để vần thơ mãi đồng hành cùng dân tộc
Khép lại những cung bậc cảm xúc của Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026, chúng ta càng nhận thức sâu sắc rằng vận mệnh của thi ca luôn gắn liền chặt chẽ với sự trường tồn và bứt phá của dân tộc. “Kỷ nguyên vươn mình” không chỉ được đo đếm bằng những con số tăng trưởng kinh tế ấn tượng hay những kỳ tích về kết cấu hạ tầng hiện đại, mà còn cần những tâm hồn giàu có, bản lĩnh vững vàng và khát vọng cống hiến mãnh liệt. Thơ ca, với tư cách là tinh hoa của ngôn ngữ và là nhịp đập của trái tim, sẽ mãi là người bạn đồng hành thủy chung. Hơn thế nữa, thi ca đang phát huy vai trò như một “hệ điều tiết” tinh tế của xã hội, là chất xúc tác quan trọng để chuyển hóa những quyết sách chiến lược của Nghị quyết 80-NQ/TW và Đại hội XIV thành ý chí tự thân, thành hành động cụ thể của mỗi người con đất Việt trên hành trình chinh phục những đỉnh cao mới.
Mùa xuân Bính Ngọ đang mở ra những vận hội mang tính bước ngoặt đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Trong hành trình vươn tới tầm nhìn năm 2045 – kỷ niệm 100 năm thành lập nước, những vần thơ sẽ tiếp tục là ngọn đuốc soi sáng, góp phần bồi đắp và hoàn thiện hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam thời đại mới. Ngày Thơ Việt Nam 2026 với lời vang vọng “Trước biển lớn” không chỉ đơn thuần là một lễ hội văn hóa thường niên, mà thực sự là dấu mốc khởi đầu cho một chu kỳ phát triển mới, nơi trí tuệ và cảm xúc hòa quyện để kiến tạo nên “sức mạnh mềm” quốc gia. Để vần thơ mãi đồng hành cùng dân tộc, đó không chỉ là khát vọng của những người cầm bút, mà còn là sứ mệnh thiêng liêng nhằm bảo tồn hồn cốt Việt, khẳng định một tầm vóc nền văn hóa uy nghi, tự tin đóng góp xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại.
