Trong đời sống hằng ngày, hình ảnh của chính quyền không chỉ hiện diện qua các văn bản, nghị quyết hay khẩu hiệu, mà được cảm nhận trực tiếp qua thái độ, tác phong và cách ứng xử của đội ngũ cán bộ, công chức khi tiếp xúc với Nhân dân. Chính tại không gian công sở hành chính – nơi diễn ra những “điểm chạm” thường xuyên giữa Nhà nước và người dân – văn hóa công sở trở thành thước đo sinh động nhất của tinh thần phục vụ, kỷ cương và trách nhiệm công vụ. Vì vậy, xây dựng văn hóa công sở không chỉ là yêu cầu nội bộ, mà là giải pháp căn cốt để nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.
Công chức Trung tâm phục vụ hành chính công xã Tân Hòa, tỉnh Đồng Tháp hướng dẫn người dân. Ảnh: PV. Hoàng Minh, Đài TT xã Tân Hòa
Xây dựng môi trường văn hoá công sở chuyên nghiệp, kỷ luật, kỷ cương
Văn hóa công sở là hệ thống các quy tắc ứng xử do cán bộ, công chức (CBCC) trong cơ quan hành chính xây dựng và tự giác thực hiện, đồng thời gắn với các cơ chế xử lý phù hợp đối với những trường hợp vi phạm. Hệ thống các quy tắc ứng xử này được xác lập trong quá trình quản lý, tổ chức và điều hành tại môi trường công sở, góp phần củng cố và tăng cường niềm tin của quần chúng nhân dân về sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước kiến tạo, quản trị - phục vụ người dân.
Xây dựng văn hóa công sở của CBCC trước hết là xây dựng hệ thống chuẩn mực ứng xử và phong cách giao tiếp trong thực thi công vụ, thể hiện ở thái độ phục vụ tận tụy, liêm chính, trách nhiệm, minh bạch, không gây phiền hà, sách nhiễu đối với Nhân dân. Đồng thời, văn hóa công sở còn được thể hiện qua môi trường làm việc sạch đẹp, khoa học; tác phong làm việc đúng giờ, hiệu quả; tuân thủ nghiêm quy trình, thủ tục hành chính và các quy định về trang phục, kỷ luật, kỷ cương.
Xây dựng văn hoá công sở nhằm các mục đích nâng cao trình độ, phương pháp quản lý, điều hành của cơ quan để điều chỉnh hành vi ứng xử phù hợp theo yêu cầu của hệ thống các quy tắc ứng xử văn hoá, góp phần khẳng định năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và hiệu lực, hiệu quả quản lý và “diện mạo” của chính quyền địa phương hai cấp; giúp tạo dựng hình ảnh cơ quan hành chính chuyên nghiệp, liêm chính, thân thiện; góp phần củng cố niềm tin của người dân vào sự lãnh đạo của Đảng và năng lực quản lý của Nhà nước; hình thành môi trường làm việc tích cực, giảm xung đột, tăng đoàn kết nội bộ; tạo động lực cho cải cách hành chính và chuyển đổi số, nhất là sau sáp nhập, vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Phát huy văn hoá phục vụ hướng tới người dân là trung tâm
Văn hóa công sở trước hết cần được xây dựng trên nền tảng hệ thống quy tắc ứng xử nơi công sở. Chính quyền cần tiếp tục hệ thống hóa, rà soát và cụ thể hóa các quy tắc ứng xử nơi công sở theo hướng chuyên nghiệp, kỷ cương, liêm chính, bảo đảm thái độ tôn trọng Nhân dân, lắng nghe, giải thích rõ ràng, không gây phiền hà, sách nhiễu,… Hệ thống các quy tắc ứng xử cần đúng với tinh thần tư duy mới – từ quản lý sang quản trị và kiến tạo theo Kết luận số 212-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; đồng thời quán triệt tư duy mới, thống nhất nhận thức và tổ chức thực hiện nghiêm túc trong đội ngũ CBCC.
Việc thực hiện quy tắc ứng xử cần liên kết chặt chẽ với hoạt động đánh giá và xếp loại mức độ thực hiện nhiệm vụ hằng năm. Đồng thời, xây dựng cơ chế đánh giá mức độ hài lòng của người dân đối với chất lượng phục vụ, căn cứ các tiêu chí trong hệ thống các quy tắc ứng xử văn hóa công sở; Bảo đảm hiệu quả trong điều tra xã hội học cũng như việc thu thập, phân tích các chỉ số quản lý hành chính, nhất là Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính (SIPAS).
Song song với đó, phải xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiện đại, khoa học. Cơ quan hành chính nhà nước cần thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, đảm bảo các quy trình, thủ tục hành chính được chuẩn hóa, công khai đầy đủ về trình tự, thời hạn, phí và lệ phí theo quy định; đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến mức độ cao, phù hợp với quy định phân cấp, phân quyền, ủy quyền hiện hành của chính quyền địa phương hai cấp. Các cấp lãnh đạo cần quan tâm giải quyết về trụ sở sau sáp nhập hợp lý để đảm bảo môi trường làm việc thật sự hiện đại, đáp ứng không gian, đội ngũ chuyên nghiệp, làm việc khoa học. Nâng cao tính công khai, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả quản lý sau sáp nhập hướng đến xây dựng Chính quyền địa phương hai cấp tinh gọn, hiệu quả, gần dân, phục vụ nhân dân, đảm bảo lấy người dân làm trọng tâm trong vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đáp ứng các yêu cầu quản trị xã hội hiện đại. Ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý giờ giấc làm việc, kỷ luật, kỷ cương của CBCC; tăng cường giám sát và kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là việc sử dụng rượu, bia trong thời gian thực thi công vụ.
Một trong những điểm mấu chốt là phát huy văn hóa phục vụ, lấy người dân làm trung tâm. Lãnh đạo các cấp cần quán triệt yêu cầu đổi mới tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, đổi mới phương thức quản lý hành chính theo hướng Nhà nước kiến tạo, quản trị; lấy mức độ hài lòng của người dân làm thước đo đánh giá hiệu quả hoạt động công vụ. Cơ quan hành chính cần thực hiện nghiêm trách nhiệm xin lỗi người dân khi giải quyết hồ sơ trễ hạn hoặc sai sót; quán triệt tinh thần, thực hiện nghiêm “4 xin – 4 luôn”; khuyến khích nâng cao năng lực giao tiếp hành chính, xây dựng phong cách làm việc tận tâm, tận lực. Ứng dụng khoa học công nghệ trong cơ chế đánh giá chất lượng phục vụ của Nhân dân thông qua các hình thức trực tiếp, trực tuyến như: nhấn nút điện tử, phiếu đánh giá trực tuyến,... Cơ quan có thẩm quyền cần phát huy vai trò giám sát, phản hồi của người dân thông qua việc mở rộng các kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị và công khai kết quả xử lý.
Bên cạnh đó, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng và tập huấn về văn hóa công sở. Các cơ quan có thẩm quyền cần đưa nội dung văn hóa, đạo đức công sở và kỹ năng giao tiếp hành chính vào chương trình đào tạo bậc cử nhân, chương trình lý luận chính trị, bồi dưỡng các chức danh; tăng cường tổ chức các lớp tập huấn chuyên đề về thái độ phục vụ và kỹ năng xử lý tình huống trong quan hệ với người dân. Lãnh đạo các cấp cần khuyến khích tinh thần tự học, tự rèn luyện; coi văn hóa công sở là giá trị cốt lõi trong bối cảnh mới. Đồng thời, quan tâm nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, kịp thời phát hiện và nhân rộng các mô hình hiệu quả trong xây dựng văn hóa công sở hướng tới phục vụ Nhân dân.
Như vậy có thể thấy, xây dựng và thực hành hiệu quả văn hóa công sở không chỉ là yêu cầu về kỷ luật hành chính, mà còn là thước đo năng lực phục vụ và mức độ trưởng thành của nền hành chính nhà nước. Điều này không chỉ góp phần xây dựng đội ngũ CBCC chuyên nghiệp, liêm chính, tận tụy mà còn tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
