Phát huy vai trò của bí thư chi bộ trong giữ vững “trận địa tư tưởng” từ cơ sở

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng mạnh là do chi bộ tốt”[1]; Điều lệ Đảng cũng xác định tổ chức cơ sở đảng là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở. Trong đó, bí thư chi bộ giữ vai trò trung tâm trong lãnh đạo, định hướng tư tưởng, xây dựng đoàn kết nội bộ và kết nối giữa ý Đảng với lòng Dân. Thực tiễn cho thấy, nơi nào bí thư chi bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, sâu sát cơ sở và chủ động định hướng thông tin thì nơi đó giữ vững ổn định tư tưởng, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Trong bối cảnh cuộc đấu tranh trên “trận địa tư tưởng” diễn ra ngày càng gay găt, đặc biệt là trên không gian mạng, phát huy vai trò của bí thư chi bộ trong giữ vững “trận địa tư tưởng” từ cơ sở có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay.

 “Trận địa tư tưởng” ở cơ sở và vai trò của bí thư chi bộ

  Chính quyền cấp cơ sở là cấp chính quyền gần dân nhất, trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và giải quyết những vấn đề thiết thân của người dân, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với hệ thống chính trị. Đây là nơi trực tiếp tiếp nhận, xử lý, phản hồi với tâm tư, nguyện vọng, niềm tin chính trị và trạng thái tư tưởng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Giữ vững “trận địa tư tưởng” ở cơ sở thực chất là giữ vững niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với Đảng; giữ sự thống nhất trong nhận thức và hành động; giữ sự ổn định chính trị - xã hội từ đơn vị nhỏ nhất nhưng quan trọng nhất của hệ thống chính trị.

 Bí thư chi bộ là hạt nhân chính trị, giữ vai trò trung tâm trong lãnh đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ở cơ sở. Vai trò đó không chỉ được xác lập bởi vị trí người đứng đầu mà còn được kiểm chứng qua thực tiễn lãnh đạo, sức chiến đấu và uy tín của tổ chức đảng. Trong bối cảnh hiện nay, bí thư chi bộ không chỉ có trách nhiệm giữ vững sự thống nhất nội bộ mà còn phải là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng, lý luận và không gian mạng, trực tiếp định hướng dư luận, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng. Thứ nhất, bí thư chi bộ giữ vai trò trung tâm trong định hướng tư tưởng, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng với Nhân dân, là lực lượng giữ vai trò quyết định trong củng cố sự thống nhất về nhận thức và hành động ở cơ sở; là người đứng đầu tổ chức đảng ở cơ sở, bí thư chi bộ trực tiếp lãnh đạo, tổ chức quán triệt và đưa chủ trương, nghị quyết của Đảng vào thực tiễn đời sống. Thứ hai, bí thư chi bộ là lực lượng nòng cốt trong nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội và phòng ngừa “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ sớm, từ xa tại cơ sở. Thứ ba, bí thư chi bộ giữ vai trò quan trọng trong củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và tăng cường khối đoàn kết ở cơ sở, tăng cường sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng. Thứ tư, bí thư chi bộ là lực lượng tiên phong giữ vững “trận địa tư tưởng” trên không gian mạng trong thời đại số. Khả năng nắm bắt dư luận trên không gian mạng, kỹ năng truyền thông và sự nhạy bén chính trị của bí thư chi bộ ngày càng trở thành yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ cơ sở. Thứ năm, Bí thư chi bộ là nhân tố quyết định chất lượng và sức chiến đấu của chi bộ trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; là lực lượng tuyến đầu, giữ vai trò quan trọng trong xây dựng “thế trận lòng dân” và tạo ra “sức đề kháng chính trị” trước những tác động tiêu cực từ bên ngoài.

Ảnh: Bí thư Chi bộ khu phố 1 Long Toàn (phường Bà Rịa, TP Hồ Chí Minh), điều hành một buổi sinh hoạt Chi bộ thường kỳ (Nguồn: Báo Phụ nữ Việt Nam)

Bí thư chi bộ - lực lượng nòng cốt giữ vững “trận địa tư tưởng” ở cơ sở trong bối cảnh mới

Trong thời gian qua, với bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao, đội ngũ bí thư chi bộ đã khẳng định vai trò quan trọng trong giữ vững “trận địa tư tưởng” ở cơ sở, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân, phát huy tốt vai trò hạt nhân đoàn kết trong tổ chức đảng.

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, bí thư chi bộ tại cơ sở đã chủ động thích ứng với môi trường truyền thông mới, sử dụng hiệu quả các nền tảng số để tuyên truyền, định hướng dư luận và lan tỏa thông tin tích cực. Nhiều mô hình như nhóm Zalo chi bộ, mạng lưới cộng tác viên dư luận xã hội, các kênh thông tin cơ sở đã hỗ trợ nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng. Không ít bí thư chi bộ đã trở thành những “hạt nhân truyền thông tích cực”, nhận diện, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, góp phần giữ vững ổn định chính trị - tư tưởng ngay từ cơ sở như: Đảng ủy xã Gia Lâm, thành phố Hà Nội đã duy trì việc nắm bắt dư luận từ cơ sở thông qua hệ thống chi bộ, ban công tác mặt trận, các nhóm Zalo cộng đồng của thôn, tổ dân phố. Những vấn đề người dân quan tâm liên quan thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng, chỉnh trang đô thị được trao đổi, giải thích kịp thời ngay từ cơ sở, hạn chế để phát sinh thông tin sai lệch, xuyên tạc trên không gian mạng[2]. Hay mô hình “Mỗi đảng viên là một tuyên truyền viên trên không gian mạng” ở tỉnh An Giang...[3] Đội ngũ bí thư chi bộ không chỉ làm tốt công tác tuyên truyền trực tiếp mà còn trở thành những “hạt nhân truyền thông tích cực”, chủ động đấu tranh phản bác thông tin sai trái, định hướng nhận thức cho cán bộ, đảng viên và quần chúng trên không gian mạng.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát huy vai trò của bí thư chi bộ trong giữ vững “trận địa tư tưởng” từ cơ sở trong bối cảnh chuyển đổi số vẫn còn nhiều hạn chế. Một số bí thư chi bộ chưa thật sự chủ động trong công tác nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội; còn lúng túng trong xử lý các vấn đề nhạy cảm phát sinh từ cơ sở. Có nơi, sinh hoạt chi bộ vẫn nặng về hành chính, thiếu tính chiến đấu, chưa tạo được sức hấp dẫn và hiệu quả định hướng tư tưởng đối với đảng viên. Nội dung sinh hoạt chậm đổi mới, ít gắn với các vấn đề thời sự và những tác động thực tiễn từ không gian mạng khiến khả năng “miễn dịch tư tưởng” của cán bộ, đảng viên chưa cao. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng có lúc, có nơi chưa sát thực tiễn, thiếu chiều sâu[4].

Một thực tế đáng lo ngại hiện nay là không ít bí thư chi bộ còn hạn chế về kỹ năng công nghệ số và khả năng đấu tranh trên không gian mạng. Như thực tế tại xã Phú Cát (Hà Nội), sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Đảng bộ xã có 20 chi bộ nông thôn với 1.568 đảng viên đang sinh hoạt. Trong số đó, nhiều Bí thư chi bộ, đảng viên là đồng bào dân tộc thiểu số nên việc tiếp cận công nghệ số gặp nhiều khó khăn[5]. Trong khi các thế lực thù địch gia tăng lợi dụng mạng xã hội để phát tán thông tin sai trái, xuyên tạc chủ trương của Đảng, thì ở một số cơ sở, công tác định hướng dư luận còn chậm và thiếu sức thuyết phục. Một bộ phận bí thư chi bộ còn ngại tham gia đấu tranh trên không gian mạng, trong khi áp lực công việc và tình trạng kiêm nhiệm nhiều chức danh làm hạn chế thời gian, nguồn lực dành cho công tác tư tưởng. Những hạn chế trên cho thấy cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ở cơ sở đang đứng trước nhiều yêu cầu mới. Điều đó đòi hỏi đội ngũ bí thư chi bộ không chỉ vững vàng về bản lĩnh chính trị mà còn phải đổi mới tư duy, nâng cao năng lực số, khả năng nắm bắt dư luận và kỹ năng định hướng thông tin, đáp ứng yêu cầu giữ vững “trận địa tư tưởng” trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Phát huy vai trò của bí thư chi bộ trong giữ vững “trận địa tư tưởng” từ cơ sở trong bối cảnh mới

Để đội ngũ bí thư chi bộ thực sự trở thành lực lượng nòng cốt giữ vững “trận địa tư tưởng”, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cả về nhận thức, tổ chức, con người và phương thức hoạt động, cụ thể như sau:

Một là, chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị và trình độ lý luận cho đội ngũ Bí thư chi bộ trong bối cảnh mới. Bí thư chi bộ phải thường xuyên cập nhật kiến thức mới, nhất là các vấn đề liên quan đến tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, an ninh phi truyền thống và xu hướng truyền thông hiện đại. Đội ngũ  í thư chi bộ cần được trang bị khả năng thích ứng với môi trường truyền thông mới, kỹ năng nhận diện và xử lý thông tin trên không gian mạng, cũng như năng lực định hướng dư luận nhân dân trong môi trường số.

Hai là, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức sinh hoạt chi bộ theo hướng thiết thực, tăng tính chiến đấu và khả năng định hướng tư tưởng. Sinh hoạt chi bộ cần được tổ chức theo các chuyên đề sát với thực tiễn, tập trung vào những vấn đề mà cán bộ, đảng viên và Nhân dân quan tâm như chuyển đổi số, an ninh mạng, phòng chống thông tin xấu độc, đạo đức công vụ hay các vấn đề dân sinh tại cơ sở. Đồng thời, sinh hoạt chi bộ phải gắn chặt với các vấn đề thời sự, dư luận xã hội, tránh tình trạng “xa rời thực tiễn”, khiến công tác tư tưởng thiếu sức thuyết phục và không theo kịp diễn biến tư tưởng trong cán bộ, đảng viên.

Ba là, tăng cường kỹ năng nhận diện và đấu tranh trên không gian mạng cho đội ngũ Bí thư chi bộ, tổ chức các chương trình tập huấn chuyên sâu cho bí thư chi bộ về kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, phương thức thao túng tâm lý xã hội trên không gian mạng. Đồng thời, cần xây dựng lực lượng cộng tác viên dư luận xã hội ở cơ sở, phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên trong nắm bắt tình hình tư tưởng và kịp thời định hướng thông tin ngay từ địa bàn dân cư.

Bốn là, xây dựng phong cách bí thư chi bộ gần dân, trọng dân, sát dân và có trách nhiệm với dân. Bí thư chi bộ phải thực sự nêu gương về đạo đức, lối sống, tác phong công tác và tinh thần trách nhiệm, thực hiện nhất quán phương châm “nói đi đôi với làm”, dám chịu trách nhiệm, dám đối thoại với Nhân dân và chủ động giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở.

Năm là, tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đội ngũ bí thư chi bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Công tác đào tạo, bồi dưỡng cần được thực hiện thường xuyên, thiết thực và theo hướng cập nhật kỹ năng mới, đặc biệt là kỹ năng xử lý tình huống tư tưởng và năng lực hoạt động trong môi trường số. Đồng thời, cần có cơ chế động viên, khuyến khích phù hợp để đội ngũ bí thư chi bộ yên tâm công tác, phát huy vai trò tiên phong trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Giữ vững “trận địa tư tưởng” từ cơ sở là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, việc phát huy vai trò của bí thư chi bộ không chỉ góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân mà còn tạo nên “lá chắn” vững chắc bảo vệ Đảng từ cơ sở, đáp ứng yêu cầu của cuộc đấu tranh tư tưởng trong tình hình mới./.