Trong dòng chảy hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp, mà còn là sợi dây gắn kết văn hoá, lịch sử và bản sắc dân tộc của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Việc giữ gìn, lan toả tiếng Việt vì thế không đơn thuần là vấn đề văn hoá - giáo dục, mà còn mang ý nghĩa chính trị - tư tưởng sâu sắc, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh mới.
Một lớp học sinh người Việt tại Campuchia (Nguồn: NXBGDVN cung cấp).
Những năm gần đây, công tác hỗ trợ dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài đã đạt nhiều kết quả tích cực. Đặc biệt, các khoá tập huấn thường niên dành cho giáo viên kiều bào không chỉ nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ mà còn là một kênh hiệu quả nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, góp phần thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Năm 2025, hàng loạt khoá tập huấn đã được tổ chức tại Việt Nam, Campuchia và Hàn Quốc. Tại Campuchia, hai khoá ở Phnom Penh và Battambang đã trang bị cho giáo viên những phương pháp giảng dạy phù hợp với điều kiện thực tế. Tại Hàn Quốc, khoá tập huấn ở Làng Việt (huyện Bonghwa, tỉnh Gyeongsangbuk) thu hút đông đảo giáo viên từ nhiều tỉnh thành. Các chương trình không chỉ truyền thụ kỹ năng sư phạm cơ bản mà còn lồng ghép một cách sinh động những giá trị văn hoá, đạo đức, lịch sử truyền thống của dân tộc, góp phần định hướng nhận thức đúng đắn cho thế hệ trẻ kiều bào.
Đặc biệt là khoá tập huấn trọng tâm diễn ra tại trụ sở Ủy ban nhà nước về Người Việt Nam ở nước ngoài ở Hà Nội (kéo dài hơn hai tuần) với sự đồng hành của Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Khoá tập huấn có hơn 80 giáo viên từ 15 quốc gia, vùng lãnh thổ với gần 20 chuyên đề về phương pháp giảng dạy hiện đại, ứng dụng công nghệ số, đồng thời tích hợp các buổi toạ đàm, thực hành sư phạm và các chuyến tham quan, trải nghiệm thực tế tại các di tích lịch sử, văn hoá.
Một nội dung mới được đưa vào chương trình là việc giới thiệu hệ sinh thái học liệu điện tử miễn phí và chính thống của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Việc cung cấp nguồn tư liệu chuẩn mực, đã được thẩm định chặt chẽ về nội dung tư tưởng và khoa học là một giải pháp chủ động và thiết thực. Hệ sinh thái sách giáo khoa điện tử và chương trình truyền hình dạy tiếng Việt trang bị cho giáo viên "công cụ" giảng dạy tin cậy, giúp họ xây dựng bài giảng có cơ sở khoa học vững vàng, từ đó hạn chế việc sử dụng các nguồn thông tin không đáng tin cậy, ngăn chặn nguy cơ thông tin xuyên tạc, sai lệch ngay từ gốc. Đây chính là việc trang bị "vũ khí" tư liệu chuẩn mực, để mỗi giáo viên ở nước ngoài trở thành một kênh truyền thông chính thống, tích cực về hình ảnh đất nước, văn hoá và con người Việt Nam.
Đại diện các giáo viên kiều bào tham gia khoá tập huấn tại Hàn Quốc (Nguồn: NXBGDVN cung cấp).
Điểm nhấn ý nghĩa là lần đầu tiên các học viên tham gia biểu diễn tại Chương trình Gala “Tiếng Việt thân thương” và Lễ trao giải “Sứ giả Tiếng Việt ở nước ngoài” năm 2025. Hoạt động này không chỉ là sân chơi văn nghệ mà còn là một hình thức giáo dục tư tưởng sâu sắc, giúp giáo viên thấm nhuần giá trị văn hoá, củng cố niềm tự hào dân tộc để trở thành những "sứ giả ngôn ngữ", "sứ giả văn hoá" chính thống, có đủ bản lĩnh đấu tranh với các thông tin xuyên tạc.
Các hoạt động tập huấn năm 2025 thể hiện rõ sự chủ động, linh hoạt trong tổ chức, phù hợp với từng địa bàn. Tại Campuchia – nơi điều kiện còn khó khăn, chương trình tập trung vào các phương pháp giản dị, thiết thực. Tại Hàn Quốc – một quốc gia phát triển, nội dung được nâng cao, chú trọng tính hệ thống và ứng dụng công nghệ. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Ủy ban nhà nước về Người Việt Nam ở nước ngoài, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, các cơ quan đại diện ngoại giao và hội đoàn kiều bào đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với công tác giữ gìn tiếng Việt và bản sắc văn hoá dân tộc ở nước ngoài.
Để phát huy hiệu quả và ý nghĩa của hoạt động này, cần tiếp tục thực hiện một số giải pháp: Đưa việc tổ chức tập huấn thành hoạt động thường xuyên, có kế hoạch dài hạn; đẩy mạnh biên soạn và cung cấp bộ học liệu tiếng Việt phù hợp với đặc thù từng khu vực; tăng cường ứng dụng công nghệ để mở rộng hình thức tập huấn trực tuyến; huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt từ các doanh nhân, trí thức kiều bào, chung tay duy trì và phát triển phong trào dạy và học tiếng Việt.
Có thể nói, mỗi khoá tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên kiều bào không đơn thuần là hoạt động chuyên môn, mà thực chất là một nhiệm vụ chính trị – tư tưởng quan trọng. Đó là hành trình "gieo chữ" để "giữ hồn" dân tộc nơi xa Tổ quốc, là minh chứng sinh động cho việc hiện thực hoá đường lối, chủ trương của Đảng về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, góp phần xây dựng một cộng đồng kiều bào đoàn kết, hướng về quê hương, vững vàng về tư tưởng, cùng chung tay hướng tới một Việt Nam thịnh vượng.
Tài liệu tham khảo:
- Bộ Chính trị, Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22-10-2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, Hà Nội, 2018.
- Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Báo cáo kết quả tổ chức "Khóa tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người Việt Nam ở nước ngoài" tại Campuchia năm 2025, 2025.
- NXBGDVN, Báo cáo kết quả chuyến công tác hỗ trợ Khoá tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên kiều bào tại Campuchia năm 2025, 2025.
- NXBGDVN, Báo cáo kết quả chuyến công tác hỗ trợ Khoá tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên kiều bào tại Hàn Quốc năm 2025, 2025.
- Nhân Dân điện tử, Bế mạc khoá tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người Việt Nam ở nước ngoài, https://nhandan.vn/be-mac-khoa-tap-huan-giang-day-tieng-viet-cho-giao-vien-nguoi-viet-nam-o-nuoc-ngoai-post904435.html, truy cập ngày 10/12/2025.
