Sau ba thập kỷ bôn ba khắp bốn châu, ba bể, gần 30 quốc gia để tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã trở về Tổ quốc. Sự kiện ấy không chỉ khép lại một hành trình đầy gian truân, mà còn mở ra một bước ngoặt lịch sử, nơi lý tưởng cách mạng khoa học gặp gỡ khát vọng độc lập cháy bỏng của dân tộc Việt Nam
Đó là thời khắc thiêng liêng, khi ý chí kiên cường của người chiến sĩ cộng sản hòa quyện với sức mạnh quật khởi của nhân dân, tạo nên sự hội tụ lịch sử: con đường giải phóng dân tộc gắn liền với con đường cách mạng vô sản. Đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại, mà còn là lời hiệu triệu mạnh mẽ: dân tộc Việt Nam nhất định sẽ vùng lên, nhất định sẽ giành độc lập, tự do. Và không dừng lại ở lời hiệu triệu, Người về đã làm rạng rỡ non sông Việt Nam.
Quyết định trở về - Bước ngoặt trọng đại của lịch sử
Những năm đầu thập niên 1940, tình hình thế giới và trong nước diễn biến vô cùng phức tạp. Chiến tranh thế giới thứ hai lan rộng, cục diện quốc tế có những biến động sâu sắc, tạo ra cả thách thức lẫn thời cơ mới đối với phong trào cách mạng thế giới nói chung, Việt Nam nói riêng.
Ở trong nước, nhân dân Việt Nam chìm trong ách áp bức nặng nề của thực dân, phát xít, phong trào cách mạng dù kiên cường nhưng còn phân tán, đứng trước yêu cầu bức thiết phải có đường lối rõ ràng, sự chỉ đạo trực tiếp và thống nhất.
Trong bối cảnh đó, quyết định trở về Tổ quốc của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc không phải là hành động bột phát hay lựa chọn mang tính cá nhân. Đó là kết quả của một quá trình chuẩn bị lâu dài, công phu và toàn diện của Bác.
Tranh sơn dầu “Bác Hồ về nước” (Tranh tư liệu lịch sử của hoạ sĩ Trịnh Phòng)
Sau ba mươi năm hoạt động cách mạng ở nhiều châu lục, Người đã tiếp thu, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào thực tiễn Việt Nam, xác lập con đường giải phóng dân tộc đúng đắn: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Sự trở về ấy thể hiện tầm nhìn chiến lược sắc sảo và khả năng nắm bắt thời cơ của một lãnh tụ cách mạng kiệt xuất. Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc hiểu rằng, khi thời cơ lịch sử chín muồi, cách mạng chỉ có thể đi đến thắng lợi nếu có sự lãnh đạo trực tiếp, nếu đường lối được triển khai từ chính thực tiễn đất nước.
Vì thế, ngày Người đặt chân về Pác Bó (Cao Bằng), không chỉ là bước chân của người con ưu tú trở về quê hương, mà là một bước ngặt trọng đại của lịch sử - xác lập con đường cứu nước đúng đắn đã được tôi luyện bằng trí tuệ, bản lĩnh và niềm tin sắt son vào truyền thống yêu nước và sức mạnh quật cường của khối đại đoàn kết dân tộc.
Từ Pác Bó – khởi nguồn một thời đại mới, thời đại Hồ Chí Minh
Ngay sau khi đặt chân về nước, tại căn cứ Pác Bó – mảnh đất địa đầu của Tổ quốc, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã trực tiếp cầm lái con thuyền cách mạng Việt Nam bước sang một giai đoạn phát triển mới. Dấu mốc đặc biệt quan trọng chính là Hội nghị Trung ương VIII của Đảng (tháng 5 năm 1941), do Người chủ trì.
Hội nghị đã thay đổi chiến lược, khẳng định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là tối thượng, là yêu cầu sống còn của nhân dân Việt Nam trong bối cảnh “một cổ hai tròng” – vừa chịu ách thống trị thực dân Pháp, vừa bị phát xít Nhật giày xéo.
Từ đây, ngọn cờ cứu nước được giương cao, đặt lợi ích dân tộc lên trên hết, mở đường cho sự ra đời của Mặt trận Việt Minh – tổ chức chính trị rộng rãi, tập hợp mọi tầng lớp nhân dân vào khối đại đoàn kết dân tộc.
Lán Khuổi Nậm ở Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, Cao Bằng, nơi diễn ra Hội nghị Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 5/1941 quyết định đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh (Ảnh tư liệu)
Nghị quyết Hội nghị nêu rõ: “Quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, dân tộc; trong lúc này, nếu không giải quyết được vấn đề giải phóng dân tộc, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia, dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa, trâu, mà quyền lợi của bộ phận, của giai cấp đến hàng vạn năm cũng không đòi lại được”.
Hội nghị Trung ương tháng 5/1941 không chỉ là một quyết định chiến lược, mà còn là sự khẳng định bản lĩnh và trí tuệ của Đảng dưới sự lãnh đạo trực tiếp của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.
Hội nghị đã biến khát vọng độc lập thành chương trình hành động cụ thể, đưa cách mạng Việt Nam thoát khỏi thế bị động, tiến lên thế chủ động chuẩn bị lực lượng, xây dựng căn cứ địa, sẵn sàng cho ngày toàn dân vùng lên giành chính quyền.
Từ Pác Bó, đường lối cách mạng Việt Nam được thống nhất cả về mục tiêu, phương pháp và lực lượng. Phong trào cách mạng từng bước chuyển từ phân tán sang tập trung, từ đấu tranh đơn lẻ sang đấu tranh có tổ chức, có lãnh đạo thống nhất. Căn cứ địa cách mạng được xây dựng, lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang từng bước hình thành và phát triển, tạo nền tảng vững chắc cho cao trào cách mạng sau này.
Từ Pắc Bó đã khởi nguồn cho thắng lợi vĩ đại của Cách mạng tháng Tám – Khởi nguồn cho một thời đại mới, thời đại Hồ Chí Minh.
Ngày trở về lịch sử – biểu tượng bất diệt của cách mạng Việt Nam
Sự kiện ngày 28/01/1941 mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc: đó là cuộc gặp gỡ lịch sử giữa khát vọng độc lập cháy bỏng của dân tộc Việt Nam với trí tuệ lãnh đạo thiên tài của Hồ Chí Minh. Từ khoảnh khắc thiêng liêng ấy, con đường cách mạng Việt Nam không chỉ có ánh sáng lý luận soi đường, mà còn có thiên tài tổ chức, dẫn dắt trực tiếp của vị lãnh tụ kính yêu.
Giá trị trường tồn của sự kiện này trước hết thể hiện ở sự kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội – một lựa chọn mang tính lịch sử, đúng đắn và nhất quán, đặt nền móng cho toàn bộ tiến trình cách mạng Việt Nam.
Đồng thời, đó còn là minh chứng sinh động cho nghệ thuật kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận cách mạng với thực tiễn Việt Nam, giữa mục tiêu lâu dài với nhiệm vụ trước mắt, giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.
Hội thảo khoa học “85 năm Bác Hồ về nước (28/01/1941-28/01/2026):-sự kiện khởi đầu cho những thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Việt Nam”.
Chính từ sự kiện ấy, cách mạng Việt Nam bước vào quỹ đạo mới: vừa mang tính dân tộc sâu sắc, vừa gắn bó chặt chẽ với phong trào cách mạng thế giới, khẳng định tầm vóc và bản lĩnh của một dân tộc biết tự quyết định vận mệnh của mình.
Như vậy, 85 năm đã đi qua kể từ ngày lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, song ý nghĩa lịch sử và tầm vóc thời đại của sự kiện ấy vẫn tỏa sáng, vẹn nguyên giá trị. Đó là mốc son mở ra con đường độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam, khởi đầu cho những thắng lợi vĩ đại của cách mạng dưới ngọn cờ Đảng.
Nhớ về ngày Người trở về với Tổ quốc, mỗi chúng ta hôm nay càng thêm vững tin vào con đường đã chọn, càng thêm trách nhiệm và quyết tâm tiếp bước lý tưởng mà Người khởi xướng – con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân, vì sự phồn vinh của đất nước.
Trong dòng chảy lịch sử ấy, thế hệ trẻ Việt Nam giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Họ là những người tiếp nối ngọn lửa cách mạng, mang trong mình khát vọng sáng tạo, tinh thần hội nhập và trách nhiệm dựng xây Tổ quốc.
Kế thừa di sản tư tưởng và tấm gương yêu nước vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thế hệ đi trước, tuổi trẻ Việt Nam cần biến lòng yêu nước, khát vọng độc lập – tự do thành khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Đó chính là cách thiết thực nhất để học tập và làm theo tư tưởng, phong cách, đạo đức Hồ Chí Minh và làm rạng danh truyền thống dân tộc, để sự kiện lịch sử ngày 28/01/1941 không chỉ là ký ức, mà còn là nguồn sức mạnh bất tận cho hành trình đi tới tương lai rạng rỡ trong kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam.
