Có những giá trị được xây đắp bằng thời gian, bằng niềm tin, bằng sự hi sinh và bằng cả máu xương của nhiều thế hệ. Quan hệ đoàn kết, hữu nghị Việt Nam - Campuchia là một trong những giá trị thiêng liêng ấy. Trải qua những giai đoạn lịch sử đầy biến động, nhân dân hai nước đã luôn kề vai sát cánh, chia ngọt sẻ bùi, cùng đấu tranh vì độc lập dân tộc, hòa bình và phát triển. Thế nhưng tình đoàn kết hữu nghị tốt đẹp ấy lại đang trở thành mục tiêu chống phá của các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị. Cần lên án mạnh mẽ và đấu tranh với những âm mưu, thủ đoạn chia rẽ này.

Nhận diện những âm mưu, thủ đoạn chia cắt thâm độc

Thời gian qua, các thế lực thù địch luôn tìm cách xuyên tạc về mối quan hệ Việt Nam - Campuchia nhằm mục đích chia rẽ tình đoàn kết giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân của hai nước và sâu sa hơn là chúng muốn chống phá sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của hai dân tộc.

Để thực hiện âm mưu đó, chúng lợi dụng không gian mạng để lan truyền các luận điệu sai trái, lừa dối nhân dân. Phổ biến nhất là thủ đoạn xuyên tạc lịch sử, qua đó gieo rắc những nhận thức sai lệch nhằm kích động tâm lý dân tộc cực đoan ở một bộ phận nhân dân nhất là những người ít có điều kiện tiếp cận nguồn thông tin chính thống. Ví dụ điển hình là bọn chúng xuyên tạc về lịch sử vùng đất Nam Bộ của Việt Nam. Một mặt, chúng vu khống chính phủ Việt Nam “cướp đất của người Khmer” và kêu gọi “trả lại đất Nam Bộ cho người Khmer”. Mặt khác, các thế lực thù địch còn vu cáo Campuchia “cắt đất” cho Việt Nam, vu cáo Thủ tướng Hun Sen “bán đất” cho Việt Nam với mục đích kích động nhân dân Campuchia chống lại Đảng và Nhà nước Campuchia.

Một thủ đoạn chống phá nguy hiểm khác là luận điệu lật sử để vu cáo Việt Nam xâm lược Campuchia.

Tư liệu lịch sử và thực tiễn minh chứng rằng, năm 1975, tập đoàn Pol Pot-Ieng Sary sau khi lên nắm quyền đã phản bội lại nhân dân Campuchia, phản bội lợi ích dân tộc, thâu tóm quyền lực và thi hành hàng loạt chính sách cực kỳ phản động và tàn bạo. Chúng đã giết hại hàng triệu người vô tội, đặt dân tộc Campuchia bên bờ diệt vong và đe dọa nghiêm trọng an ninh của các nước trên bán đảo Đông Dương. Đất nước Campuchia xinh đẹp trở thành đống đổ nát, hoang tàn, biệt lập, chết chóc và đau thương[1].

Đáp lại lời kêu cứu của nhân dân Campuchia và lời kêu gọi của Mặt trận Đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchia, Việt Nam đã đưa quân tình nguyện sang lật đổ chế độ Pol Pot vào ngày 7/01/1979, cứu nhân dân Campuchia khỏi thảm họa diệt chủng. Thế nhưng, các phần tử cơ hội chính trị lại vu khống trắng trợn rằng hành động cao cả của quân tình nguyện Việt Nam là “xâm lược Campuchia”.

Kiên quyết đấu tranh bảo vệ tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia

Cần khẳng định rằng, tình đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Campuchia trước hết là di sản lịch sử vô giá được hun đúc qua nhiều thế hệ. Sự gần gũi về địa lý và truyền thống đoàn kết trong đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chống thực dân, sự gắn bó mật thiết giữa hai dân tộc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là tiền đề quan trọng, là nền tảng vững chắc để phát triển quan hệ song phương hiện nay. Đặc biệt, chiến thắng trước chế độ diệt chủng Khmer Đỏ năm 1979 là minh chứng sinh động cho tình đoàn kết máu thịt giữa hai dân tộc. Với sự giúp đỡ quên mình và tinh thần quốc tế vô tư ấy, chiến sĩ quân tình nguyện Việt Nam vinh dự được nhân dân Campuchia gọi một cách trìu mến là “Bộ đội nhà Phật”[2]. Đó là sự thật lịch sử không thể phủ nhận, đồng thời là biểu tượng cao đẹp của tình hữu nghị quốc tế trong sáng, thuỷ chung không dễ gì có được trong mọi thời đại.

Từ góc tiếp cận pháp lý, Điều 2, Công ước Liên Hiệp Quốc về Trừng phạt và Ngăn ngừa Tội ác Diệt chủng năm 1948 (có hiệu lực từ ngày 12/1/1951) đã khẳng định: “diệt chủng” là những hành động nhằm tiêu diệt toàn bộ hoặc một phần một nhóm người vì lý do quốc tịch, sắc tộc, chủng tộc hoặc tôn giáo. Công ước đã liệt kê 5 hành động sau được coi là hành động diệt chủng là: (i) sát hại các thành viên của nhóm người đó; (ii) gây nên những tổn hại nghiêm trọng về thể xác và tinh thần đối với các thành viên của nhóm người đó; (iii) cố tình buộc nhóm người đó phải chịu những điều kiện sống được tính toán nhằm gây nên sự tiêu vong toàn bộ hoặc một phần nhóm người đó; (iv) áp đặt các biện pháp nhằm ngăn chặn việc sinh đẻ trong nhóm người đó; (v) dùng vũ lực chuyển trẻ em trong nhóm người đó sang một nhóm khác[3]. Đây là một căn cứ pháp lý đanh thép để đấu tranh với tội ác diệt chủng của chế độ Khmer Đỏ tại Campuchia lúc bấy giờ và thủ đoạn xuyên tạc lịch sử của các thế lực thù địch.

Để phản bác các luận điệu chia rẽ tình hữu nghị Việt Nam – Campuchia, trước hết, phải tăng cường phản bác các luận điệu xuyên tạc lịch sử vùng đất Nam Bộ của Việt Nam. Cần phải khẳng định bằng nền tảng pháp lý và chủ quyền không thể phủ nhận của Việt Nam đối với vùng đất Nam Bộ và lan toả rộng rãi các tư liệu chính thống, các căn cứ lịch sử của vùng đất này trên các phương tiện truyền thông trong nước và quốc tế để những thông tin chính thức đến với toàn dân hai nước và bạn bè quốc tế.

Đấu tranh với thủ đoạn vu khống Việt Nam xâm lược Campuchia, chúng ta cần phải khẳng định tính chính nghĩa quân tình nguyện Việt Nam, bảo vệ sự thật lịch sử đó là Việt Nam đã giúp đỡ nhân dân Campuchia thoát khỏi nạn diệt chủng. Những căn cứ pháp lý từ Điều 2, Công ước Liên Hiệp Quốc cũng như các tư liệu lịch sử chính thống và thực tế khách quan về quan hệ hai nước hiện nay, đặc biệt là lòng biết ơn của nhân dân Campuchia qua bao thế hệ chính là những bằng chứng đanh thép về tội ác diệt chủng của tập đoàn Pol Pot và khẳng định tính chính nghĩa của quân tình nguyện Việt Nam.

Thêm vào đó, cần tăng cường giáo dục truyền thống hữu nghị, đoàn kết của nhân dân hai nước cho thế hệ trẻ Việt Nam và Campuchia, tăng cường giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân kết hợp với việc giáo dục lịch sử quan hệ hai nước, thông qua đó thắt chặt mối quan hệ hữu nghị hai nước. Cần khuyến khích các học giả tiếp tục nghiên cứu về lịch sử, đặc biệt là lịch sử hình thành quốc gia - dân tộc Việt Nam cũng như Campuchia, lịch sử quan hệ hai nước  và tham gia nghiên cứu, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái chia rẽ tình đoàn kết hữu nghị Việt Nam và Campuchia.  

Việt Nam, Campuchia cần phối hợp song phương và tăng cường hợp tác quốc tế để đấu tranh với những hành động xuyên tạc, chống phá, cần phải kiên quyết xử lý những cá nhân, tổ chức có hành vi gây chia rẽ quan hệ Việt Nam - Campuchia.

Cả bằng chứng lịch sử và thực tiễn cho thấy, Việt Nam - Campuchia là mối quan hệ truyền thống và bền vững, không chỉ là láng giềng có nhiều điểm tương đồng về lịch sử mà còn là hành trình gắn bó, sẻ chia và cùng hướng tới hòa bình, phát triển mỗi đất nước và khu vực. Mọi sự xuyên tạc về mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị của hai nước đều lộ rõ ý đồ chống phá, đi ngược lại với chủ trương của Đảng và nguyện vọng của nhân dân hai nước nên cần phải sớm nhận diện rõ, kiên quyết đấu tranh, phản bác các hành vi này đồng thời tăng cường đối ngoại, hợp tác để xây dựng quan hệ giữa hai Đảng, hai Nhà nước và Nhân dân Việt Nam - Campuchia ngày càng tốt đẹp hơn với phương châm “trân trọng quá khứ hướng tới tương lai”.


[1] Bộ trưởng Quốc phòng nói về chiến thắng Chiến tranh biên giới Tây Nam, xem https://baochinhphu.vn/bo-truong-quoc-phong-noi-ve-chien-thang-chien-tranh-bien-gioi-tay-nam-102250205.htm, truy cập ngày 01/6/2026

[2] Minh Khôi, (04/3/2025), Dấu ấn “Đội quân nhà Phật” trên đất Campuchia, xem tại: https://baothanhhoa.vn/dau-an-doi-quan-nha-phat-tren-dat-campuchia-241448.htm, truy cập ngày 01/6/2026

[3] United Nations (1948), Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide